Journals / Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2013 / Cilt: 15 - Sayı: 2

Türk Boğazları’nın Hukukî Statüsü : Sevr ve Lozan’dan Montrö’ye Geçiş

Pages
123–169
Publication Date
2013-12-01
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Esasen, Atatürk’ün ifadesiyle “Türk Milleti aleyhine asırlardan beri hazırlanmış ve Sevr’le tamamlandığı zannedilmiş büyük bir suikastın sonunu ifade eden Lozan Barış Andlaşması”5 Boğazlar’ın bugünkü hukuki rejimine giden yolu da hazırlamış olması bakımından önem arz etmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Asya ile Avrupa’yı coğrafi olarak ayırmasına rağmen siyasi olarak birbirine bağlayan ve Karadeniz havzası devletlerinin ana deniz giriş-çıkış kapısı 1 olan Türk Boğazları’nın hukuki rejimi tarihten bu yana Türkiye’nin özenle oluşturmak zorunda olduğu en önemli dış politika sorunlarından birini oluşturmuştur2 .Tarih boyunca Türk Boğazları, diğer devletleri de yakından ilgilendiren bir sorun olmuştur3 .
📊
Key Findings & Data:Bu nedenle de bu boğazlardan geçiş rejimi siyasal durumlara bağlı olarak belirlenmiştir4 .Bu kapsamda, Türk Boğazları’nın 20 Temmuz1936 tarihli Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile belirlenen günümüzdeki rejimini gereği gibi değerlendirmek için, I.
💡
Conclusion & Impact:Esasen, Atatürk’ün ifadesiyle “Türk Milleti aleyhine asırlardan beri hazırlanmış ve Sevr’le tamamlandığı zannedilmiş büyük bir suikastın sonunu ifade eden Lozan Barış Andlaşması”5 Boğazlar’ın bugünkü hukuki rejimine giden yolu da hazırlamış olması bakımından önem arz etmektedir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Özet

Asya ile Avrupa’yı coğrafi olarak ayırmasına rağmen siyasi olarak birbirine bağlayan ve Karadeniz havzası devletlerinin ana deniz giriş-çıkış kapısı 1 olan Türk Boğazları’nın hukuki rejimi tarihten bu yana Türkiye’nin özenle oluşturmak zorunda olduğu en önemli dış politika sorunlarından birini oluşturmuştur2 .Tarih boyunca Türk Boğazları, diğer devletleri de yakından ilgilendiren bir sorun olmuştur3 . Bu nedenle de bu boğazlardan geçiş rejimi siyasal durumlara bağlı olarak belirlenmiştir4 .Bu kapsamda, Türk Boğazları’nın 20 Temmuz1936 tarihli Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile belirlenen günümüzdeki rejimini gereği gibi değerlendirmek için, I. Dünya Savaşı sonunda yenik düşmüş Osmanlı İmparatorluğu’na kabul ettirilmek istenen 20 Ağustos 1920 tarihli Sevr Andlaşması ile Milli Mücadele sonrasında imzalanan 24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Barış Andlaşması’na ek Lozan Boğazlar Sözleşmesi’nin ilgili hükümlerini iyi bilmek gerekmek tedir. Esasen, Atatürk’ün ifadesiyle “Türk Milleti aleyhine asırlardan beri hazırlanmış ve Sevr’le tamamlandığı zannedilmiş büyük bir suikastın sonunu ifade eden Lozan Barış Andlaşması”5 Boğazlar’ın bugünkü hukuki rejimine giden yolu da hazırlamış olması bakımından önem arz etmektedir.

🔖

Cite This Article

DOĞRU, S. (2013). Türk Boğazları’nın Hukukî Statüsü : Sevr ve Lozan’dan Montrö’ye Geçiş. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 15 - Sayı: 2, 123–169. https://ajindex.com/articles/416322

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (20)

  1. Armaoğlu, Fahir: 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi, 1914-1990, Cilt I, 7. Baskı, (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları), Ankara 1992.
  2. Başeren, Sertaç Hami: Uluslararası Hukukta Devletlerin Münferiden Kuvvet Kullanmalarının Sınırları, Ankara 2003.
  3. Bayur, Yusuf Hikmet: Türkiye Devletinin Dış Siyasası, İ(Ü Yayınları: 59), İstanbul 1942.
  4. Bilsel, Cemil: Lozan, Cilt II, (Ahmet İhsan Matbaası), 1933.
  5. Bostan, İdris/Kurumahmut, Ali: Haritalar ve Coğrafya Eserlerine Göre Ege Denizi ve Ege Adaları, Ankara 2003.
  6. Erim, Nihat: Devletler Hukuku ve Siyasi Tarih Metinleri, C.I (Osmanlı İmparatorluğu Antlaşmaları), (AÜHF Yayını), Ankara 1953.
  7. Erkin, Feridun Cemal: Türk Sovyet İlişkileri ve Boğazlar Meselesi, Ankara 1968.
  8. Graves, P. Philip: İngilizler ve Türkler, Osmanlı’dan Günümüze Türkİngiliz İlişkileri (1789-1939), Yılmaz Tezkan (çev.), (21. Yüzyıl Yayınları), Ankara 1999.
  9. Gündüz, Aslan: Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Teşkilatlar Hakkında Temel Belgeler, 4. B., İstanbul 2000.
  10. İnan, Yüksel: Türk Boğazlarının Siyasal ve Hukuksal Rejimi, Ankara 1995.
  11. Kurumahmut, Ali: Montrö Sözleşmesi, Türk Boğazları ve Karadeniz, (TÜDAV Yayınları, No: 26), İstanbul 2006.
  12. Kutluk, Deniz: Deniz Hukukunda Zararsız Geçiş ve Transit Geçiş Hakları, Ankara 1987. ___________: Hazar Kafkas Petrolleri, Türk Boğazları, Çevresel Tehdit, İstanbul 2003.
  13. Kürkçüoğlu, Ömer: Türk-İngiliz İlişkileri, (AÜSBF Yayınları), Ankara 1978.
  14. Meray, Seha L.: Devletler Hukukuna Giriş, Cilt I, (AÜSBF Yayınları), 1968.
  15. Meray, Seha L. (çev.): Lozan Barış Konferansı: Tutanaklar, Belgeler, Takım II, C. 2, (AÜSBF Yayınları, No: 348), 1973. ____________: Lozan Barış Konferansı: Tutanaklar, Belgeler, Takım I, C. 1, Kitap 1, (AÜSBF Yayınları No: 348), 1973.
  16. Meray, Seha L./Olcay, Osman (çev.): Osmanlı İmparatorluğunun Çöküş Belgeleri (Mondros Bırakışması, Sevr Anlaşması, İlgili Belgeler), Ankara 1977. ____________: Montreux Boğazlar Konferansı, Tutanaklar, Belgeler, (AÜSBF Yayınları, No: 390), Ankara 1976. Nutuk, (http://www.niğde.edu.tr/ckfinder_portal/userfiles/files/NUTUK. pdf) (et:15. 12.2013)
  17. Olcay, Osman: Sevres Andlaşmasına Doğru (Çeşitli Konferans ve Toplantıların Tutanakları ve Bunlara İlişkin Belgeler), (AÜSBF Yayınları No: 455), Ankara 1981.
  18. Pazarcı, Hüseyin: Uluslararası Hukuk Dersleri, K. II, 8. B., Ankara 2005. ___________: Doğu Ege Adalarının Askerden Arındırılmış Statüsü, 2. Baskı, Ankara 1992.
  19. Sur, Melda: Uluslararası Hukukun Esasları, 7. B., İstanbul 2013.
  20. Toluner, Sevin: Milletlerarası Hukuk Dersleri, 4.B., İstanb