İmha Edilen Mallara İlişkin Yüklenilen Katma Değer Vergisinin İndiriminde Uygulanan Kısıtlama Sorunu ve Çözüm Önerisi

Özet

Ülkemizde vergi gelirleri toplamının önemli payını dolaylı vergiler oluşturmaktadır. Dolaylı vergilerin içinde katma değer vergisinin payı ise, oldukça büyüktür. Katma değer vergisi, mükellefin veya ödeyenin kişisel ve ekonomik özelliklerini dikkate almayan, düz ve aynı zamanda yüksek oranlı ekonomik işlem vergisi olarak, üretimden ya da ithalden tüketime kadar her aşamayı vergilendiren; yansıma özelliği ile vergi yükünün tüketicide toplandığı; âdil olmadığı düşünülen bir vergi türüdür. Katma Değer Vergisinin olumlu sayılan özelliği ise, ismini aldığı katma değeri vergilendirmesidir. Katma değer kavramı, üretimden veya ithalden tüketime kadar olan her aşamada, bir mal veya hizmetin alış bedeli ile satış bedeli arasındaki olumlu fark olarak tanımlanır. Her hangi bir aşamada, yansıtılan ve vergiye tâbi tutulacak olan katma değerin hesaplanabilmesi için, o safhada yapılan satışlar nedeniyle tahsil edilen vergiden önceki safhalarda ödenmiş olan vergiler düşülür. İşte, katma değer vergisinin en büyük özelliği olan her safha için önceki safhalarda ödenmiş verginin düşülmesine, indirim sistemi denilmektedir. Bu özelliği ile, katma değer vergisinde mükerrer vergilendirme yoktur ve vergi yükünün en son safhada ve bilhassa tüketici üzerinde kalması ve yerleşmesi esastır.