İşte aynı uyuşmazlık hakkında birden fazla ülke mahkemesinin yargılama yürütmesi halinde sorun olarak ortaya çıkan mesele, milletlerarası derdestlik yahut yabancı derdestlik olarak adlandırılır.
📌 3 Key Takeaways
🎯
Objective & Hypothesis:Bir uyuşmazlık konusu hakkında birden fazla ülkede birden fazla mahkemenin yetkili olması durumu söz konusu olabilir.
📊
Key Findings & Data:Örneğin bir Fransız ile bir Türk arasında yapılan satım sözleşmesinde malların ifa yeri olarak Paris kararlaştırılmış, davalının yerleşim yeri de Ankara ise Türk mahkemeleri davalının yerleşim yeri nedeniyle yetkili olacak, muhtemeldir ki borcun ifa yeri sebebiyle Fransız mahkemeleri de yetkili olabilecek, hatta aradaki ilişki nedeniyle uyuşmazlıkla daha sıkı ilişkili üçüncü bir ülkenin de yetkisi gündeme gelebilecektir.
💡
Conclusion & Impact:İşte aynı uyuşmazlık hakkında birden fazla ülke mahkemesinin yargılama yürütmesi halinde sorun olarak ortaya çıkan mesele, milletlerarası derdestlik yahut yabancı derdestlik olarak adlandırılır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters
Özet
Bir uyuşmazlık konusu hakkında birden fazla ülkede birden fazla mahkemenin yetkili olması durumu söz konusu olabilir. Örneğin bir Fransız ile bir Türk arasında yapılan satım sözleşmesinde malların ifa yeri olarak Paris kararlaştırılmış, davalının yerleşim yeri de Ankara ise Türk mahkemeleri davalının yerleşim yeri nedeniyle yetkili olacak, muhtemeldir ki borcun ifa yeri sebebiyle Fransız mahkemeleri de yetkili olabilecek, hatta aradaki ilişki nedeniyle uyuşmazlıkla daha sıkı ilişkili üçüncü bir ülkenin de yetkisi gündeme gelebilecektir. Bu halde ilgili mahkemeler arasında milletlerarası yetki bağlamında pozitif bir yetki uyuşmazlığı çıkar1 . İşte aynı uyuşmazlık hakkında birden fazla ülke mahkemesinin yargılama yürütmesi halinde sorun olarak ortaya çıkan mesele, milletlerarası derdestlik yahut yabancı derdestlik olarak adlandırılır.
🔖
Cite This Article
ERDOĞAN, E. (2014). Milletlerarası Derdestlik (Lis Alibi Pendens). Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 16 Özel Sayı, 1857–1884. https://ajindex.com/articles/416234
Akıncı, Ziya; Milletlerarası Usul Hukukunda Yetki Sözleşmesine Dayanan Yabancı Derdestlik, Ankara 2002.
Arnold, Anne K.; Lex Fori als versteckte Anknüpfung, Berlin 2009.
Baeumer, Annette; Die auslaendische Rechtshaengigkeit und ihre Auswirkungen auf das internationale Zivilverfahrensrecht, Berlin 1999.
Baumbach, Adolf/Lauterbach, Wolfgang/Albers, Jan/Hartmann, Peter; Zivilprozessordnung kurz Kommentar, C. 1, München 2014.
Broom, Herbert; Selection of Legal Maxims, Philadelphia 1852. Canaris, Klaus W.; Die Feststellung von Lücken im Gesetz, Berlin 1983.
Castel, Jean G.; Private International Law, Toronto 1960.
Cheshire, Geoffrey C./Fawcett, James J./Carruthers, Janeen M./North, Peter; Private International Law, Oxford 2012.
Coester-Waltjen, Dagmar; Internationales Beweisrecht: Das auf den Beweis anwendbare Recht in Rechtstreitigkeiten mit Auslandsbezug, München 1983.
Doğan, Vahit; Milletlerarası Özel Hukuk, Ankara 2013.
Doğan, Vahit; “Türk Hukukunda Yabancı Derdestliğin Nazara Alınması”, MHB 2002/2, s. 121-147 (Yabancı Derdestlik). Dohm, Christian; Die Einrede auslaendischer Rechtshaengigkeit im deutschen internationalen Zivilprozessrecht, Berlin 1996.
Dönmez, İrfan; Markalar ve Haksız Rekabet Davaları, İstanbul 1992.
Ekşi, Nuray; Türk Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi, İstanbul 1996.
Geimer, Reinhold; “Beachtung auslaendischer Rechtshaengigkeit und Justizgewaehrungsanspruch”, NJW 1984, s. 527-530 (NJW 1984)
George, James P.; “International Parallel Litigation-A Survey of Current Conventions and Model Laws”, Texas International Law Journal 2002/37, s. 499-540.
Gözler, Kemal; Hukukun Genel Teorisine Giriş: Hukuk Normlarının Geçerliliği ve Yorumu Sorunu, Ankara 1998.
Grunsky, Wolfgang; “Lex Fori und Verfahrensrecht”, ZZP 89, s. 241-259.
Guldener, Max; Das internationale und interkantonale Zivilprozessrecht der Schweiz, Zürich 1951.
Habscheid, Walther J.; Schweizerisches Zivilprozess- und Gerichtsorganisationsrecht, Basel 1986.
Habscheid, Walther J.; “Bemerkungen zur Rechtshaengigkeitsproblematik im Verhaeltnis der Bundesrepublik Deutschland und der Schweiz einerseits und den USA andererseits”, FS für Konrad Zweigert zum 70. Geburtstag, Tübingen 1981, s. 109-125.
Habscheid, Walther J.; “Zur Berücksichtigung der Rechtshaengigkeit eines auslaendischen Verfahrens”, RabelsZ 1967, s. 254-274 (Berücksichtigung der Rechtsha