Journals / Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2021 / Cilt: 23 - Sayı: 1

GÜMRÜK HUKUKU’NDA -BİR İDARÎ BAŞVURU YOLU OLARAK- GERİ VERME VE KALDIRMA

Pages
461–515
Publication Date
2021-05-24
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Ancak idarenin faiz ödemesi için özel bir düzenlemeye gerek bulunmadığı; sorumluluk hukuku ilkeleri gereği hukuka aykırı olarak alınan vergi geri verilirken, yükümlülerin uğrayacakları zararı tam yargı davası yoluyla giderilebilmeleri mümkün görülmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Gümrük Kanunu’nun 211’inci ve devamı maddeleri çerçevesinde fazla hesaplanan ya da tahsil edilen gümrük vergilerinin geri verme ve kaldırma yoluyla iade alınması ya da kaldırılması mümkündür.
📊
Key Findings & Data:Geri verme ve kaldırmanın kapsamı bakımından İthalde alınan Katma Değer Vergisi, Damga Vergisi ve TRT Bandrol ücreti özellik göstermektedir.
💡
Conclusion & Impact:Ancak idarenin faiz ödemesi için özel bir düzenlemeye gerek bulunmadığı; sorumluluk hukuku ilkeleri gereği hukuka aykırı olarak alınan vergi geri verilirken, yükümlülerin uğrayacakları zararı tam yargı davası yoluyla giderilebilmeleri mümkün görülmektedir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Geri verme ve kaldırma · İade faizi · İthalde alınan Katma Değer Vergisi

Özet

Gümrük Kanunu’nun 211’inci ve devamı maddeleri çerçevesinde fazla hesaplanan ya da tahsil edilen gümrük vergilerinin geri verme ve kaldırma yoluyla iade alınması ya da kaldırılması mümkündür. Bu bakımdan geri verme ve kaldırma hem bir idarî başvuru yolu hem de anlaşmazlıkları sona erdiren bir çözüm yoludur. Geri verme ve kaldırmanın kapsamı bakımından İthalde alınan Katma Değer Vergisi, Damga Vergisi ve TRT Bandrol ücreti özellik göstermektedir. Bir ticaret politikası aracı olan ithalatta gözetim uygulaması sebebiyle geri verme ve kaldırma başvurularında bulunulması uygulamada sorunlu görülen bir konudur. Temin edil(e)meyen gözetim belgesi nedeniyle, gözetim referans fiyatı üzerinden beyanda bulunulması ve sonra daha düşük olan satış bedeli üzerinden verginin hesaplanması gerekçesiyle geri verme ve kaldırma başvurusunda bulunulması Avrupa Birliği Hukuku göz önünde bulundurulduğunda başvuru sebepleri kapsamında değerlendirilemeyecek bir konudur. Ayrıca bu durumda kişiler hakkında Gümrük Kanunu’nun 235’inci maddesinin 1-c fıkrası gereğince yaptırım uygulanması mümkün değildir. Geri verme ve kaldırma başvurusu, fazla tahakkuk ettirilen ya da ödenen verginin yükümlüye tebliğ edilmesinden itibaren üç yıl içinde yapılabilmektedir. Beyannamenin iptali halinde sürenin ne olduğu ve Gümrük Kanunu’nun 194’üncü maddesi kapsamında doğan telafi edici gümrük vergisi açısından üç yıllık sürenin nasıl hesaplanacağı hususunda tereddütler bulunmaktadır. Geri verme ve kaldırma başvurusu neticesinde verilen karar Gümrük Kanunu anlamında bir idarî karardır. Bu yüzden Gümrük Kanunu’nun 242’inci maddesinde düzenlenen itiraz yoluna tabidir. İdarenin, geri verme kararını üç ay içerisinde uygulamazsa talep üzerine, bu sürenin bitiminden itibaren tecil faizine göre hesaplanacak iade faizini ödemesi gerekmektedir. Ancak idarenin faiz ödemesi için özel bir düzenlemeye gerek bulunmadığı; sorumluluk hukuku ilkeleri gereği hukuka aykırı olarak alınan vergi geri verilirken, yükümlülerin uğrayacakları zararı tam yargı davası yoluyla giderilebilmeleri mümkün görülmektedir.

🔖

Cite This Article

GÖK, Ö. (2021). GÜMRÜK HUKUKU’NDA -BİR İDARÎ BAŞVURU YOLU OLARAK- GERİ VERME VE KALDIRMA. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 23 - Sayı: 1, 461–515. https://ajindex.com/articles/416033

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (13)

  1. Akyılmaz, Bahtiyar/Sezginer, Murat/Kaya, Cemil: Türk İdare Hukuku, Genişletilmiş ve Güncellenmiş 7. Baskı, (Seçkin Yayıncılık), Ankara 2016.
  2. Alan, Nuri: “İptal Davalarının Ön ve Esastan Kabul Şartları”, (Danıştay Dergisi, Y. 13, S. 50-51, Ankara 1983, s. 22-50).
  3. Armağan, Aylin/Seyhan, Serkan: “Gümrük Kanunu’nda İdari İtiraz Yolu”, (Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 10, S.2, 2020, 441-460).
  4. Avcı, Işıl Emine: “Gümrük Vergilerinin Geri Verilmesi ve Kaldırılması”, (Gümrükte Uzman Görüş, Y. 9, S. 31, Ekim-Aralık 2011, s. 16-22).
  5. Aydın, Selman/Topuz, Nurdane/Beyribey, Kurtuluş: Gerekçeli, Notlu, İçtihatlı, 4458 Sayılı Gümrük Kanunu ve İlgili Mevzuat, (Seçkin Yayıncılık), Ankara 2000.
  6. Beck, Michael/Bendix, Kristen/Huchatz, Wolfgang: Lehrbuch Abgabenrecht für Zölle und Verbrauchsteuern, (nwb Ausbildung), Herne 2012.
  7. Bulut, Mustafa Kemal: “Gümrük Vergisine Eş Etkili Vergi ve Mali Yüklerin Gümrük Vergisi Tanımı Kapsamında Değerlendirilmesi”, (Vergi Dünyası Dergisi, S. 334, Ekim 2007, s. 139-148).
  8. Bulutoğlu, Kenan: Türk Vergi Sistemi, Değişik ve Genişletilmiş Altıncı Basılış, (Ongun Kardeşler Matbaacılık), Ankara 1979.
  9. Candan, Turgut: Açıklamalı İdari Yargılama Usulü Kanunu, Gözden Geçirilmiş ve Güncellenmiş Yedinci Baskı, (Yetkin Yayınları), Ankara 2017, (İdarî Yargılama). Candan, Turgut: “Hukuka Aykırı Olarak Tahsil Edilen Vergilerin Geri Verilmesinde Faiz”, (Mali Çözüm Dergisi, S. 118, Temmuz-Ağustos 2013, s. 161-186), (Faiz). Candan, Turgut: Açıklamalı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, Gözden Geçirilmiş ve Güncellenmiş Dördüncü Baskı, (Yetkin Yayınları), Ankara 2018, (Amme Alacakları). Canıtez, Murat: Gümrük Mevzuatı, 1. Baskı, (T.C. Anadolu Üniversitesi Yayını No: 2624, Açık Öğretim Fakültesi Yayını No: 1592), Eskişehir, 2012.
  10. Çağlayan, Ramazan: İdarî Yargılama Hukuku, Güncellenmiş 7. Baskı, (Seçkin Yayıncılık), Ankara 2015.
  11. Çelik, Binnur: “İthalde Alınan Katma Değer Vergisi ve Günümüzdeki Önemi”, (Gazi Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C. 1, S. 2, Ankara 1999, s. 117-125), (İthalde Alınan KDV). Çelik, Binnur: Dış Ticaretten Alınan Vergilerden Gümrük Vergisi Hukuku, (İmaj Yayıncılık), Ankara 1999, (Gümrük). Çıldır, Şentürk/Denizhan, Hüseyin: Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, 2. Baskı, (Yetkin Yayınları), Ankara 2016.
  12. Çiçek, Hüseyin Güçlü/Atalay, Orhan: “Gümrük İdarelerinde Eş Etkili Vergiler ve Fonların Tahsili, Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Önerileri”, (Gümrük ve Ticaret Dergisi, C. 4, Y. 2017, S. 10, s. 15-24.
  13. Dağkıran, E.