Journals / Akademik İncelemeler Dergisi / 2019 / Cilt: 14 - Sayı: 2

DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI’NIN HUKUKİ STATÜSÜ ÜZERİNE TARTIŞMALAR

Pages
239–276
Publication Date
2019-10-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Diyanet İşleri Başkanlığı’nın bu şekilde araçsallaştırılması onun yıllar içinde bu derece büyümesinin temel itici gücü olmuştur.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Öz Diyanet İşleri Başkanlığı, 3 Mart 1924’te, Şeriye ve Evkaf Vekaleti’nin yerine kurulmuştur.
📊
Key Findings & Data:Ancak bu tercihin aksine kurumun görev ve yetkilerinde ve teşkilatında artan ve büyüyen bir seyir ortaya çıkmıştır.
💡
Conclusion & Impact:Diyanet İşleri Başkanlığı’nın bu şekilde araçsallaştırılması onun yıllar içinde bu derece büyümesinin temel itici gücü olmuştur.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Anahtar Kelimeler Diyanet İşleri Başkanlığı · Laiklik · Dini Hizmet

Özet

Öz Diyanet İşleri Başkanlığı, 3 Mart 1924’te, Şeriye ve Evkaf Vekaleti’nin yerine kurulmuştur. Bu düzenleme ile dini konular, siyasal alanın dışına çıkarılıp idari bir işleve indirgenmek istenmiştir. Ancak bu tercihin aksine kurumun görev ve yetkilerinde ve teşkilatında artan ve büyüyen bir seyir ortaya çıkmıştır. Diyanet İşleri Başkanlığı’na kurulduğundan bu yana birçok misyon yüklenmiştir. Dinin devlet tarafından kontrol edilmesi, daha çok kurucu iradenin ve militan laiklik taraftarlarının beklentilerini yansıtırken, dini nitelikli hizmetlerin karşılanması ise daha çok muhafazakâr kesimin beklentisi olmuştur. Her iki taraf da kurumu, Türkiye’nin sosyal, tarihsel ve siyasal dokusunun sui generis niteliğiyle meşrulaştırmaya çalışmıştır. Özellikle 633 Sayılı Kanun’dan (1965) sonra Başkanlık, sosyal hayatın daha çok içinde olmaya başlamış ve 1980 sonrası dönemde sosyal ve milli dayanışmanın sağlanması için bir araç olarak görülmüştür. Bu durum, 1982 Anayasası’nın korporatist ve solidarist özelliklerinin bir yansımasıdır. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın bu şekilde araçsallaştırılması onun yıllar içinde bu derece büyümesinin temel itici gücü olmuştur.

🔖

Cite This Article

AYDİN, O. (2019). DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI’NIN HUKUKİ STATÜSÜ ÜZERİNE TARTIŞMALAR. Akademik İncelemeler Dergisi, Cilt: 14 - Sayı: 2, 239–276. https://ajindex.com/articles/3962

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (8)

  1. Ahmad, Feroz. Demokrasi Sürecinde Türkiye (1945-1980)
  2. Baskı. İstanbul: Hil Yayın, 1996. Başbakanlık Kanunlar ve Kararlar Genel Müdürlüğü. 6002 Sayılı Kanun Tasarı Metni ve Gerekçesi. 16.03.2010. https://www2.tbmm.gov.tr/d23/1/1-0833.pdf. erişim: 13. 06. 2019. Başgil, Ali Fuat. Din ve Laiklik
  3. Baskı. İstanbul: Yağmur yayınları, 2007. Berkes, Niyazi. Türkiye’de Çağdaşlaşma
  4. Baskı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, Ekim 2004. Bilimer, Vehbi. Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Tasarısı Hakkında Mütalaa. İstanbul: Sönmez Neşriyat, 1963. Bozan, İrfan. Devlet İle Toplum Arasında Bir Okul: İmam Hatip Liseleri Bir Kurum: Diyanet İşleri Başkanlığı
  5. Baskı. İstanbul: Tesev Yayınları, Mart 2007. Bulut, Mehmet. “Diyanet İşleri Başkanlığının Kuruluş Yılları”. Diyanet Aylık Dergi- Diyanet Özel Sayısı, (Mart 2014): 6-11. Bulut, Mehmet. “Teşkilatımıza ‘Diyanet’ Adı Nasıl Verildi?”. Diyanet Aylık Dergi 325 (22.01.2018). Erişim: 15.09.2018. http://www.diyanetdergi.com/diyanet-arsivi/item/2351- teskilatimiza-diyanet-adi-nasil-verildi. Din İşleri Yüksek Kurulu. 30.12.1980 tarihli ve 77 sayılı ve 3 Aralık 1993 tarih ve 6 sayılı Kararı. Erişim: 28.10.2018. http://www.islamansiklopedisi.info/dia/ayrmetin.php?idno= 400542. Diyanet İşleri Başkanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı. İstatistikler. https://stratejigelistirme.diyanet.gov.tr/sayfa/57/istatistikler. Erişim: 13. 06. 2019. Erdoğan, Mustafa. “1982 Anayasasında Din Özgürlüğü”. Liberal Düşünce 18 (2000). Erişim: 30.10.2018. http://www.libertedownload.com/ldt/din%20hurriyeti/Must afa_Erdogan_Anayasa.pdf. Eroğul, Cem. Demokrat Parti: Tarihi ve İdeolojisi. Ankara: İmge Kitabevi, 1990. Fendoğlu, Hasan Tahsin. “Alevilik ve Yeni Anayasa (Anayasal Perspektif)”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 4/1 (2013): 1-34. Gözaydın, İştar. Diyanet: Türkiye Cumhuriyeti’nde Dinin Tanzimi
  6. Baskı. İstanbul: İletişim Yayınları, 2016. Kara, İsmail. “Din ile Devlet Arasında Sıkışmış Bir Kurum: Diyanet İşleri Başkanlığı”. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18 (2000): 29-55. Koçak, Cemil. “Siyasal Tarih (1923-1950). Türkiye Tarihi 4- Çağdaş Türkiye (1908-1980)
  7. Baskı. İstanbul: Cem Yayınevi, 2008. Kodamanoğlu, M. Nuri. “Laik Devlet Düzenimizin İlk Yasal Dayanağı”. Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi 8 (1991):643-646. Köker, Levent. Modernleşme Kemalizm ve Demokrasi
  8. Baskı. İstanbul: İletişim Yayınları, 2004. Kutlu, Sönmez. “Diyanet İşleri Başkanlığı