Bu makalede Osmanlı ve İngiliz arşiv kaynakları çerçevesinde 18. yüzyılda Lazkiye limanında İngiliz konsolos vekilliğinin kuruluşu, İngiliz tüccarların ticari faaliyetleri ve kredi ilişkileri incelenmiştir.
📌 3 Key Takeaways
🎯
Objective & Hypothesis:Doğu Akdeniz limanları içinde önemli bir yere sahip olan Lazkiye limanı Osmanlı döneminde de ticari bakımdan aktif olmuştur. 17. yüzyıldan itibaren Lazkiye çevresinde tütün ekiminin yaygınlaşması, 18. yüzyılda ise İran ipeğine alternatif olarak bölgede ipek üretiminin yaygınlaşması Lazkiye’nin ticari önemini arttırmıştır.
📊
Key Findings & Data:Daha önceleri aracılar vasıtasıyla bölgeden emtia temin eden İngilizlerin, 1737’de Lazkiye’ye bir konsolos vekilliği açmaları artan bu ticari ilginin göstergesidir.
💡
Conclusion & Impact:Bu makalede Osmanlı ve İngiliz arşiv kaynakları çerçevesinde 18. yüzyılda Lazkiye limanında İngiliz konsolos vekilliğinin kuruluşu, İngiliz tüccarların ticari faaliyetleri ve kredi ilişkileri incelenmiştir.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Lazkiye · Doğu Akdeniz · İngiliz Tüccarlar
Özet
Doğu Akdeniz limanları içinde önemli bir yere sahip olan Lazkiye limanı Osmanlı döneminde de ticari bakımdan aktif olmuştur. 17. yüzyıldan itibaren Lazkiye çevresinde tütün ekiminin yaygınlaşması, 18. yüzyılda ise İran ipeğine alternatif olarak bölgede ipek üretiminin yaygınlaşması Lazkiye’nin ticari önemini arttırmıştır. Bu durum karşısında İngiliz tüccarların bölgeye ve limana daha fazla ilgi göstermeye başladıkları görülür. Daha önceleri aracılar vasıtasıyla bölgeden emtia temin eden İngilizlerin, 1737’de Lazkiye’ye bir konsolos vekilliği açmaları artan bu ticari ilginin göstergesidir. Bu makalede Osmanlı ve İngiliz arşiv kaynakları çerçevesinde 18. yüzyılda Lazkiye limanında İngiliz konsolos vekilliğinin kuruluşu, İngiliz tüccarların ticari faaliyetleri ve kredi ilişkileri incelenmiştir.
TÜRKHAN, M. S. (2021). LAZKİYE LİMANI’NDA İNGİLİZ KONSOLOSLARI VE TÜCCARLARI 1700-1772. Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 2, 229–251. https://ajindex.com/articles/372667
TC. Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA.) Ali Emiri, Sultan Üçüncü Ahmed (AE. SAMD. III.), 14901, (24 Muharrem 1136/24 Ekim 1723). A. DVNS. DVE. d. (Bâb-ı Defterî Düvel-i Ecnebiye Defterleri), 35/1; 36/2. A. DVNSAHK. MR. d. (Mora Ahkam Defteri), 2. A. DVN. DVE (Bâb-ı Defterî Düvel-i Ecnebiye İngiltere-Dosya), 81/73. A. DVN. DVE (Bâb-ı Defterî Düvel-i Ecnebiye Fransa-Dosya), 101/51. D. MMK d. (Bâb-ı Defterî, Maden Mukataası Kalemi Defterleri), 22768. The National Archive (TNA.), Londra/İngiltere, State Papers (SP.), 97/48, 105/116, 105/117, 110/22, 110/29, 110/74. Hertfordshire Archives and Local Studies (HERT.) Hertfordshire/İngiltere, DE/R/B, 226/5; 226/6; 226/35; 247; 260/3; 261/1; 261/2; 261/3; 261/6; 264/1; 387/21; 387/23. Ashtor, E., “Profits from Trade with the Levant in the Fifteenth Century”, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, vol. XXXVIII/2 (1975), s. 250-275.
Bağış, Ali İhsan, Osmanlı Ticaretinde Gayri Müslimler: Kapitülasyonlar, Avrupa Tüccarları, Beratlı Tüccarlar, Hayriye Tüccarları (1750-1839),
Turhan Kitabevi, Ankara 1983.
Buzpınar, Ş. Tufan, “Lazkiye”, DİA. (Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi), c. XXVIII, İstanbul 2003, s. 117-118. Crecelius Daniel - Hamza ʿAbd Al-ʿAziz Badr, “French Ships and their Cargoes Sailing between Damiette and Ottoman Ports 1777-1781”, Journal of the Economic and Social History of the Orient, Vol. 37, No. 3 (1994), s. 251-286.
Çakar, Enver, “XVI. Yüzyılda Şam Beylerbeyliğinin İdarî Taksimatı”, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. XIII/1, s. 351-374.
Davis, Ralph, Aleppo and Devonshire Square English Traders in the Levant in the 18th Century, Glasgow 1967.
Demiryürek, Mehmet, Ottoman Documents on the English in the Ottoman Empire (1700-1800):
Consulates, Consuls and Travellers, The Isis Press, İstanbul 2017.
Demiryürek, Mehmet, “İngiltere Tercümanları ve 1758 Tercüman Reformu”, Belleten, c. LXXX/288 (Ağustos 2016), s. 439-481 ve ekler. Elibol, Numan, Erol Özvar, “The Anglo-Ottoman Trade 1700-1800:
Emecen, Feridun, “Ali Bey, Bulutkapan”, DİA, c. II, İstanbul 1989, s. 383-384. Excerpta Cypria: Materials for a History of Cyprus, (tras. and transc. by Claude Delaval Cobham), Cambridge Unv. Press, London 1908.
Evliya Çelebi, Seyahatname, IX. Kitap, (haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff), YKY yay., İstanbul 2005.