Journals / Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi / 2020 / Cilt: 26 - Sayı: 2

Öğretmenlik Mesleği İş Özelliklerinin Mesleğe Adanmışlığı Yordama Düzeyi

Prediction of Professional Commitment of Teachers by the Job Characteristics of Teaching Profession*

Pages
449–494
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Öğretmenlerin iş özellikleri algısı ve mesleğe adanmışlık genel düzeylerinin cinsiyet, alan ve eğitim durumu açısından farklılaşmadığı; iş özellikleri algısının medeni durum ve hizmet yılı açısından farklılaşmamasına rağmen mesleğe adanmışlık genel düzeyinin bekâr öğretmenler ve 1-10 yıl hizmeti olan öğretmenler lehine farklılaştığı tespit edilmiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu araştırma, öğretmenlik mesleği iş özelliklerinin mesleğe adanmışlığı yordama düzeyini tespit etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
📊
Key Findings & Data:Araştırmanın hedef evreni, Ordu ilinin Fatsa ilçesinde kamuya bağlı ilk ve ortaokullarda görev yapan 812 öğretmenden oluşmaktadır.
💡
Conclusion & Impact:Öğretmenlerin iş özellikleri algısı ve mesleğe adanmışlık genel düzeylerinin cinsiyet, alan ve eğitim durumu açısından farklılaşmadığı; iş özellikleri algısının medeni durum ve hizmet yılı açısından farklılaşmamasına rağmen mesleğe adanmışlık genel düzeyinin bekâr öğretmenler ve 1-10 yıl hizmeti olan öğretmenler lehine farklılaştığı tespit edilmiştir.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

Bu araştırma, öğretmenlik mesleği iş özelliklerinin mesleğe adanmışlığı yordama düzeyini tespit etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın hedef evreni, Ordu ilinin Fatsa ilçesinde kamuya bağlı ilk ve ortaokullarda görev yapan 812 öğretmenden oluşmaktadır. Hedef evrenden küme örnekleme yöntemi ile belirlenen 327 öğretmen örnekleme dâhil edilmiştir. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı araştırmada veriler, “Öğretmenlik Mesleği İş Özellikleri Ölçeği” ve “Öğretmenlik Mesleğine Adanmışlık Ölçeği” kullanılarak elde edilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin iş özellikleri algısı ve mesleğe adanmışlık düzeylerinin çok yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Yapılan çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda, öğretmenlerin iş özellikleri algısı ile mesleğe adanmışlık, mesleğe bağlılık ve öğrencilere adanma arasında orta düzeyde; özverili çalışma arasında ise düşük düzeyde pozitif yönlü bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada ayrıca, iş özelliklerinin mesleğe adanmışlığı %34 oranında açıkladığı ve iş özelliklerinin alt boyutlarından öğretmen yeterlikleri, öğretmen performansı geribildirimi ve öğretmen özerkliğinin mesleğe adanmışlığın anlamlı yordayıcıları olduğu ortaya çıkmıştır. Öğretmenlerin iş özellikleri algısı ve mesleğe adanmışlık genel düzeylerinin cinsiyet, alan ve eğitim durumu açısından farklılaşmadığı; iş özellikleri algısının medeni durum ve hizmet yılı açısından farklılaşmamasına rağmen mesleğe adanmışlık genel düzeyinin bekâr öğretmenler ve 1-10 yıl hizmeti olan öğretmenler lehine farklılaştığı tespit edilmiştir.

Özet

The purpose of this study is to investigate the predictive value of the characteristics of teaching profession for teachers’ professional commitment to their job. The target population of the research consists of 812 teachers working in public primary and secondary schools in Fatsa district of Ordu. Of the entire target population, 327 teachers are selected by cluster sampling method. Using the correlational survey design, the set data is obtained by using Teaching Job Characteristics and Teachers’ Professional Commitment scales. Results of the study suggest that teachers’ perceptions of job characteristics and their professional commitment levels are very high. Multiple linear regression analysis results suggest that there is a moderate level of positive relation between teachers’ perceptions of job characteristics and professional commitment, commitment to job and commitment to students, and a low level of positive relation between perceptions of job characteristics and devoted work. It is also revealed that job characteristics explain 34% of professional commitment and that the sub-dimensions of job characteristics; teacher competencies, teacher performance feedback and teacher autonomy are significant predictors of professional commitment. It is determined that teachers’ perceptions of job characteristics and general levels of professional commitment do not differ in terms of gender, area and educational level; although the perceptions of job characteristics do not differ in terms of marital status and year of service, the general level of Professional commitment is found to differ in favor of single teachers and teachers with 1-10 years of service.

🔖

Cite This Article

MERİÇ, E., ERDEM, M. (2020). Öğretmenlik Mesleği İş Özelliklerinin Mesleğe Adanmışlığı Yordama Düzeyi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, Cilt: 26 - Sayı: 2, 449–494. https://ajindex.com/articles/343654

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (13)

  1. Alper Apak, E. G. (2009). Yıldırma eylemleri ve örgütsel adanmışlık ilişkisi: İlköğretim okulu öğretmenleri üzerinde bir araştırma (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul,
  2. Türkiye. Aşan, Ö. (1998). İş özellikleri modeli ve bir uygulama (Doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara,
  3. Türkiye. Aşkın, H. H. (2014). Mesleğe adanmışlık, örgütsel sadakat ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkinin incelenmesi: Sağlık çalışanları üzerine bir araştırma (Yüksek lisans tezi). Hasan Kalyoncu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep, Türkiye. Balcı, A. (2016). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler (12. Baskı). Ankara:
  4. Pegem Akademi Yayınları.
  5. Bilgiç, R (2008). İş özellikleri kuramı: Geniş kapsamlı gözden geçirme. Türk Psikoloji Yazıları Dergisi, 11(22), 66-77.
  6. Bostancı, H. ve Ekiyor, A. (2015). Çalışanların işe adanmasının örgüt içi girişimciliğe etkisinin incelenmesi: Sağlık sektöründe bir uygulama. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 1(1), 37-51.
  7. Büyüköztürk, Ş., Çokluk, Ö. ve Köklü, N. (2013). Sosyal bilimler için istatistik (12. Baskı). Ankara:
  8. Pegem Akademi. Celep, C. (1998). Eğitim örgütlerinde öğretmenlerin örgütsel adanmışlığı. Eğitim ve Bilim Dergisi, 22(108), 56-62.
  9. Celep, C. (2000). Eğitimde örgütsel adanma ve öğretmenler. Ankara:
  10. Anı Yayıncılık. Celep, C., Doyuran, Ş., Sarıdede, U. ve Değirmenci, T. (2004). Eğitim örgütlerinde çok boyutlu iş etiği ve örgütsel adanmışlık. XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, 6-9 Temmuz 2004. Malatya: İnönü Üniversitesi Rektörlüğü. Coşkun, H. (2012). The examination of moderating role of personality trait on the relationship between job characteristics, boredom at work and intention to leave (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul,
  11. Türkiye. Çalışkan, S. C. (2014). Pozitif örgütsel davranış değişkenleri ile yeni araştırma modelleri geliştirme arayışları: Pozitif örgütsel davranış değişkenlerinin işe adanmışlık, tükenmişlik ve sinizm üzerine etkileri ve bu etkileşimde örgütsel adalet algısının aracılık rolü üzerine bir araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(3), 363-382
  12. Çamur, B. (2006). İş doyumunun iş özellikleri modeli bakımından incelenmesi ve bazı demografik özelliklerle ilişkilerinin belirlenmesi (Yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara,
  13. Türkiye. Çelikten, M., Şanal, M. ve Yeni, Y. (2005).