AI Summary & Key Takeaways
AI InsightIn addition, the sections of the work written in Uyghur, Karakhanid and Chagatai Turkish and dealing with the medicinal use of honey were brought together.Conclusion: As a result, it has been understood that Turks have known honey for more than 1000 years and used it for both nutritional and medicinal purposes.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Object: Honey has been an important food source for people in different parts of the world since early history. Like other societies, Turks have known and used honey as a source of food for thousands of years. Honey is a product that can be used for medicinal purposes as well as being a food source. The aim of this study is to investigate the knowledge of the Ancient Turks about the use of honey.Materials and Methods: Main texts examined for the study are Uyghur medicine texts (pre-XIV. century) and medical manuscripts written in Chagatai Turkish (XVII.-XX. century). Besides, manuscripts of Islam geographers and travelers visited the places that Turks lived in Central Asia and various dictionaries written in Uyghur, Karakhanid, Chagatai, Kharezm, Kiptchak and Mamluk-Kiptchak Turkish were examined.Results: At the end of the study, the words used by the Central Asian Turkish communities who lived in different periods for bee, honey and related products were determined. In addition, the sections of the work written in Uyghur, Karakhanid and Chagatai Turkish and dealing with the medicinal use of honey were brought together.Conclusion: As a result, it has been understood that Turks have known honey for more than 1000 years and used it for both nutritional and medicinal purposes.
Özet
Amaç: Bal, tarihin erken dönemlerinden itibaren dünyanın farklı bölgelerindeki insanlar için önemli bir besin kaynağı olmuştur. Diğer toplumlar gibi Türkler de balı binlerce yıldır bilip besin kaynağı olarak kullanmışlardır. Bal, besin kaynağı olması yanında tıbbi amaçlarla da kullanılabilen bir üründür. Bu çalışmanın amacı Eski Türklerin bal kullanımıyla ilgili bilgilerinin araştırılmasıdır. Gereç: Çalışma için incelenen temel metinler Uygur tıp metinleri (XIV. yüzyıl öncesi) ile Çağatay Türkçesi ile yazılmış tıp eserleridir (XVII.-XX. yüzyıl). Bunlar dışında IX.-XIV. yüzyıllar arasında, Orta Asya’da Türklerin yaşadıkları bölgeleri ziyaret eden İslam coğrafyacılarının ve seyyahlarının eserleri ile Uygur, Karahanlı, Çağatay, Harezm, Kıpçak ve Memluk-Kıpçak Türkçelerinde yazılmış çeşitli sözlükler incelenmiştir. Bulgular: İnceleme sonunda, farklı dönemlerde yaşamış Orta Asya Türk topluluklarının arı, bal ve bağlantılı ürünler için kullandıkları sözcüklerin neler olduğu saptanmış; ayrıca Uygur, Karahanlı ve Çağatay Türkçesinde yazılmış olan ve balın tıbbi amaçlı kullanımını konu edinen eser bölümleri bir araya getirilmiştir. Sonuç: Sonuç olarak Türklerin 1000 yıldan uzun süredir balı bildikleri, balı hem besin kaynağı hem de tıbbi amaçla kullandıkları anlaşılmıştır.