Journals / NAZARİYAT İslâm Felsefe ve Bilim Tarihi Araştırmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 4 - Sayı: 3

İslam Mantık Geleneğinde Tanım Teorisi Eleştirilerine Bir Giriş: Tam Tanım, Kendisiyle Tanım Mıdır?

Pages
84–114
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

This paper also refers to these philosophers briefly.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This article deals with Fakhr al-Dīn al-Rāzī’s argument, which is that “complete definition is impossible,” and examines its influence on relevant discussions in later periods, as well as how subsequent scholars are engaged with this argument.
📊
Key Findings & Data:Therefore, according to Tashkoprīzāde, in order to express that definiendum and definiens are not identical, it is enough to demonstrate that they are different in terms of their forms.
💡
Conclusion & Impact:This paper also refers to these philosophers briefly.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

This article deals with Fakhr al-Dīn al-Rāzī’s argument, which is that “complete definition is impossible,” and examines its influence on relevant discussions in later periods, as well as how subsequent scholars are engaged with this argument. Particularly, it will focus on the positive argument proposed by Tashkoprīzāde, an eminent sixteenth-century Ottoman philosopher, which challenges al-Rāzī’s position on the subject. According to al-Rāzī’s negative argument, the complete definition is actuall y circular definition, because it entails that the whole parts of a definiendum are contained by its definiens, and that the object is identical to the total of those parts. And so, complete definition indicates the error of circular definition. As opposed to al-Rāzī’s argument, Tashkoprīzāde holds the idea that “complete definition is possible”. For him, although what definiendum and definiens contain are the same, their forms of being presented in our minds are different. In other words, if one talks about the complete sameness in definiendum and definiens, not only what they contain should be the same, but also their forms should be identical. Therefore, according to Tashkoprīzāde, in order to express that definiendum and definiens are not identical, it is enough to demonstrate that they are different in terms of their forms. In this paper, I aim to compare and contrast these two contradictory arguments, by referring to the distinction between form and content, i.e. meaning and reference. In the problematique of complete definition, both sides deem the contents of definiendum and definiens to be the same. However, the main discussion between them is related to the forms in which those contents are represented in the mind. In this paper, I investigate the arguments of the two opposite theories of meaning, regarding complete definition, demonstrating that the reason behind the emergence of this issue has to do with the fixed and changeable form theories, both related to meaning. For the period between al-Rāzī and Tashkoprīzāde, Naṣīr al-Dīn al-Ṭūsī defends the idea of complete definition, whereas ʿAḍūḍ al-Dīn al-Ījī rejects his argument. This paper also refers to these philosophers briefly.

Özet

Bu makale Fahreddin Râzî’nin “tam tanım (el-haddu’t-tâm) mümkün değildir” iddiasını ele almakta bu tezin etkilerini, taraflarını ve özellikle Osmanlı Filozofu Taşköprîzâde’nin Râzî karşıtı pozitif argümanını incelemektedir. Râzî’nin negatif argümanı tam tanımın aslında bir şeyi kendi kendisiyle tanımlamak olduğunu iddia eder. Zira tam tanımda, tanımlanan nesnenin parçalarının tamamı, tanımlayıcı unsur tarafından içerilir ve nesne bu parçaların toplamına özdeştir. O halde tam tanım aslında bir şeyi kendisiyle tanımlama hatasını içerir. Bu argümana karşıt olarak Taşköprîzâde, “tam tanım mümkündür”ü savunur. Zira tam tanımda her ne kadar tanımlanan nesne ile tanımlayıcı unsurlar aynı şeyleri içerseler de onların zihnimize sunulma formları farklıdır. Yani tam tanımda tanımlanan nesne ile tanımlayıcı unsurların aynı içerikte olmaları yetmez. Onların formları da aynı olmalıdır. O halde bu iki birim arasında formel bir farklılık olduğu gösterilebilirse tanımlanan nesne ile tanımlayıcı unsurlar arasında bir özdeşlik kurulamaz. Bu makalede birbirine karşıt iki yaklaşımın argümanlarını form ve içerik yahut anlam ve gönderim ayrımlarını kullanarak göstermeye çalıştım. Tam tanım probleminde her iki taraf da tanımlayan ile tanımlananın içeriklerini aynı kabul eder. Asıl tartışma bu içeriklerin hangi formlarda zihnimize sunulduğuna kilitlenmiştir. İşte makalemizde iki karşıt anlam teorisinin tam tanım özelindeki argümanlarını irdeleyecek bu problemin anlama ilişkin “sabit form teorisi” ile “değişken form” teorisi nedeniyle ortaya çıktığını göstereceğiz. Fahreddin Râzî ile Taşköprîzâde arasındaki dönem içinden Tûsî tam tanımı savunmuş, Îcî ise onun argümanını çürütmüştür; araştırmada sınırlı da olsa bu iki filozofun argümanlarını da inceledik.

🔖

Cite This Article

ÖZTURAN, M. (2018). İslam Mantık Geleneğinde Tanım Teorisi Eleştirilerine Bir Giriş: Tam Tanım, Kendisiyle Tanım Mıdır?. NAZARİYAT İslâm Felsefe ve Bilim Tarihi Araştırmaları Dergisi, Cilt: 4 - Sayı: 3, 84–114. https://ajindex.com/articles/289415

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (3)

  1. Altaş, Eşref. “Fahreddin er-Râzî’nin Eserlerinin Kronolojisi”. İslam Düşüncesinin Dönüşüm Çağında Fahreddin er-Râzî, ed. Ömer Türker ve Osman Demir. İstanbul: İSAM Yayınları, 2013. Cürcânî, Seyyid Şerif. Kitâbu’t-Ta’rîfât. Nşr. Muhammed Abdurrahman Merâşlî. Beyrut: Dâru’n-nefâis, 2003. Cürcânî, Seyyid Şerif., Şerhu’l-Mevâkıf. Kum: İntişârât-ı Şerîf Rıza, 1612. Cürcânî, Seyyid Şerif., Mevâkıf Şerhi: Şerhu’l-Mevâkıf (metin-çeviri). Çeviren Ömer Türker. İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, 2015.
  2. Hasan Çelebi. “Hâşiyetü Şerhi’l-Mevâkıf”. Şerhu’l-Mevâkıf, I. Kum: İntişârât-ı Şerîf Rıza, 1612. el-Hûnecî, Efdalüddin. Keşfü’l-esrâr an gavâmizi’l-efkâr. Ed. Khaled el-Rouayheb. Tahran: Iranian Institute of Philosophy & Berlin Free University, 2010. İbn Sînâ. İşaretler ve Tenbihler. Çeviren Ali Durusoy. İstanbul: Litera Yayıncılık, 2005. İbn Sînâ, İkinci Analitikler: Burhan. Çeviren Ömer Türker. İstanbul: Litera Yayıncılık, 2006. İbn Sînâ, Mantığa Giriş. Çeviren Ömer Türker. İstanbul: Litera Yayıncılık, 2013. Îcî, Adudüddin. “el-Mevâkıf fi İlmi’l-Kelâm”, Şerhu’l-Mevâkıf, I. Kum: İntişârât-ı Şerîf Rıza, 1612. el-Kâtibî, Ali b. Ömer. Bahru’l-fevâ’id. Ragıp Paşa 1481. el-Kâtibî, Ali b. Ömer, Câmiü’d-dekâik. Süleymaniye Kütüphanesi, Hacı Beşir Ağa 418. el-Kâtibî, Ali b. Ömer, el-Münassas fî şerhi’l-Mülahhas. Süleymaniye Kütüphanesi, Şehit Ali Paşa 1680. Kutbüddin Râzî. “Muhâkemât: Şerhu Şerheyi’l-İşârât ve’t-Tenbîhât”. el-İşârât ve’t-Tenbîhât, 3 cilt. Kum: Neş-ru’l-Belâğa, 1375. Kutbüddin Râzî, Tahrîru’l-kavâidi’l-mantıkıyye fî şerhi risâleti’ş-Şemsiyye. Thk. Muhsin Bidarfer. Kum: Menşûrât-ı Bidar, 2005.
  3. Muhyiddin Abdülhamid, Risâletü’l-âdâb fî ilmi âdâbi’l-bahsi ve’l-münâzara. Nşr. Orhan Gazi Yüksel. İstanbul:Yasin Yayınevi, 2009. er-Râzî, Fahreddin. Lübâbü’l-İşârât ve’t-tenbîhât. Kahire: Mektebetü’l-Külliyâti’l-Ezheriyye, 1986. er-Râzî, Fahreddin, Muhassalu efkâri’l-mütekaddimîn ve’l-müteahhirîn mine’l-ulemâ. Kahire: Mektebetü’l-Külliyâti’l-Ezhe-riyye, t.y. er-Râzî, Fahreddin, el-Metâlibü’l-âliye. Nşr. Ahmed Hicâzî Sakka. Beyrut: Dârü’l-Kitâbi’l-Arabî, 1987. er-Râzî, Fahreddin, Mantıku’l-Mülahhas. Nşr. Ahmet Ferâmerz Karamelekî. Tahran: İntişârât-ı Dânişgâh-ı İmam Sâdık, 1381. er-Râzî, Fahreddin, Şerhu Uyûni’l-hikme. Thk. A. Hicâzî Sakka. Tahran: Matbaa-yı İsmailiyyân, 1415. Taşköprîzâde Ahmed Efendi, “Âdâbü’l-Bahs ve’l-Münâzara”. Mantık Risaleleri, çev. Berra Kepekçi. İstanbul: İstanbul Medeniyet Üniversitesi Yayınları, 2017. Taşköprîzâde Ahmed Efendi,