Journals / Şarkiyat / 2019 / Cilt: 11 - Sayı: 3

İLİYA BAR ŞÎNÂYÂ’NIN ‘KᵊTOBO Dᵊ-TARGᵊMONO’ ADLI SÜRYANCA-ARAPÇA LEKSİKOGRAFİK ESERİ ve DEĞERİ

Journal
Şarkiyat
Pages
1372–1410
Publication Date
2019-12-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu araştırma da, müellifin sözkonusu amacını günümüz sözlükbilimsel çalışmalar çerçevesinde ele almayı hedeflemektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:X-XI. yüzyıllarda yaşamış olan Süryani yazar ve Nusaybin Metropoliti İliyâ bar Şînayâ’nın (d.975-ö.1046) Kᵊtobo dᵊ-Targᵊmono (Kitâbu’t-Tercümân fî Taᶜlîmi’l-Luğati’s-Süryân) adlı leksikolojik eseri, Süryanca ve Arapça olarak kaleme alınan konulu-kavramsal nitelikte dönemi için alanında tek ve ilk çalışma olması açısından önem arzetmektedir.
📊
Key Findings & Data:Genelde dilbilimsel araştırmalarda Süryani dilbilimcilerin yeterince bilinmiyor olması ve özelde de leksikografik eserler bağlamında yeteri kadar bu alanda çalışmanın yapılmamış olması, İliya’nın Kᵊtobo dᵊ-Targᵊmono adlı konulu-kavramsal-didaktik leksikografik eserini çalışmaya değer kılmıştır.
💡
Conclusion & Impact:Bu araştırma da, müellifin sözkonusu amacını günümüz sözlükbilimsel çalışmalar çerçevesinde ele almayı hedeflemektedir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İliya bar Şînâyâ · Nusaybinli İliya · Ktobo d-Targumono

Özet

X-XI. yüzyıllarda yaşamış olan Süryani yazar ve Nusaybin Metropoliti İliyâ bar Şînayâ’nın (d.975-ö.1046) Kᵊtobo dᵊ-Targᵊmono (Kitâbu’t-Tercümân fî Taᶜlîmi’l-Luğati’s-Süryân) adlı leksikolojik eseri, Süryanca ve Arapça olarak kaleme alınan konulu-kavramsal nitelikte dönemi için alanında tek ve ilk çalışma olması açısından önem arzetmektedir. Özellikle, Grekçe Mantık, Felsefe, Astronomi ve Dilbilim çalışmalarının Süryanca üzerinden Arapçalaştırılarak kazandırılmasında önemli bir rolü olan Süryanî mütercimlerin bu aktarım esnasında ürettikleri kavramlar ve gösterdikleri çabaların bir kısmını bu eser üzerinden incelemek, Türkiye’de bakir bir alan olan Süryanca Sözlükbilimi araştırmaları için ilkeseldir. Arap dilbilimci Sibeveyh’le başlayan Arapça gramerine dair çalışmalar ve ardından üretilen muᶜcemler, bu anlamda tek başlarına Arapça sözlükbilimsel terminolojiyi anlamaya kâfî gelmemektedir. Bu yönüyle, tarihsel süreç içerisinde hem Süryanca Sözlükbilimi hem de Arapça Sözlükbilimi geleneklerini, tarihsel gelişim süreçleri içerisinde her ikisini karşılaştırmalı olarak anlama gayreti, sözkonusu alan için daha bilimsel bir zemini hazırlayacak türdendir. Genelde dilbilimsel araştırmalarda Süryani dilbilimcilerin yeterince bilinmiyor olması ve özelde de leksikografik eserler bağlamında yeteri kadar bu alanda çalışmanın yapılmamış olması, İliya’nın Kᵊtobo dᵊ-Targᵊmono adlı konulu-kavramsal-didaktik leksikografik eserini çalışmaya değer kılmıştır. İliya, eserinin mukaddimesinde sebeb-i teᵓlîf sâdedinde; Mezopotamya bölgesinde yaşayan Arapça ve Süryanca konuşan Süryaniler’e Süryanca öğretmek amacıyla hem gramer hem de sözlükbilimsel çalışmalara vurgu yaparak eserini kaleme aldığını ifade etmektedir. Bu araştırma da, müellifin sözkonusu amacını günümüz sözlükbilimsel çalışmalar çerçevesinde ele almayı hedeflemektedir.

🔖

Cite This Article

TOPRAK, M. (2019). İLİYA BAR ŞÎNÂYÂ’NIN ‘KᵊTOBO Dᵊ-TARGᵊMONO’ ADLI SÜRYANCA-ARAPÇA LEKSİKOGRAFİK ESERİ ve DEĞERİ. Şarkiyat, Cilt: 11 - Sayı: 3, 1372–1410. https://ajindex.com/articles/24937

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (2)

  1. Merx,Adelbertus, Historia artis grammaticae apud Syros, Leipzip 1889.Assemani E. ve J.S. Assemani (1759). Bibliothecae Apostolicae Vaticanae Codicum Manuscriptorum Catalogus 1.3, Roma.Assemanus, Guiseppe Simonius, Bibliotheca Orientalis Clementino-Vaticana/ 3, De scriptoribus Syris Nestorianis, Roma 1725.Bakker, Dirk, ''Lemma and Lexeme: The Case of Third-Alaph and Third-Yodh Verbs'', Pages 11-25 in Foundations for Syriac Lexicography III: Colloquia of the International Syriac Language Project. Edited by Dyk, Janet W. and van Peursen, Wido Th. Perspectives on Syriac Linguistics 4. Piscataway, NJ: Gorgias Press, 2008.Basanese, Laurent, ''Le Cantique d’Élie de Nisibe (975-1046)'', Orientalia Christiana Periodica 78:2 (2012): 467-506.Bertaina, David, ''An Arabic Account of Theodore Abu Qurra in Debate at the Court of Caliph al-Ma’mun: A Study in Early Christian and Muslim Literary Dialogues''. Ph.D. dissertation, The Catholic University of America, 2007.Bertaina, David, ''Science, Syntax, and Superiority in Eleventh-Century Christian-Muslim Discussion: Elias of Nisibis on the Arabic and Syriac Languages'', Islam and Christian-Muslim Relations 22:2 (2011): 197-207.Bertaina, David, ''The Development of Testimony Collections in Early Christian Apologetics with Islam'', Pages 151-173 inThe Bible in Arab Christianity. Edited by Thomas, David Richard. The History of Christian-Muslim Relations 6. Leiden / Boston: Brill, 2007.Bhayro, Siam, ''Syriac Medical Terminology: Sergius and Galen’s Pharmacopia'', Aramaic Studies 3:2 (2005): 147-165.Borrut, Antoine, ''La circulation de l’information historique entre les sources arabo-musulmanes et syriaques: Élie de Nisibe et ses sources'', Pages 137-159 in L’historiographie syriaque. Edited by Debié, Muriél. Études syriaques 6. Paris: Geuthner, 2009.Brock, Sebastian P., ''Greek Words in Ephrem and Narsai: A Comparative Sampling'', ARAM 12 (2000): 439-449.Brock, Sebastian P., ''Greek Words in Syriac: Some General Features'', Scripta Classica Israelica 15 (1996): 251-262.Brock, Sebastian P., ''Greek Words in the Syriac Gospels (Vet and Pe)'', Le Muséon 80 (1967): 389-426.Brock, Sebastian P., ''Some Aspects of Greek Words in Syriac'', Pages 80-108 in Synkretismus im syrisch-persischen Kulturgebiet: Bericht über ein Symposion in Rheinhausen bei Göttingen in der Zeit vom 4. bis 8. Oktober 1971.
  2. Edited by Dietrich, Albert. Abhandlungen der Akademie der Wissenschaften in Göttingen, Philologisch-Historische Klasse III.96. Göttingen: