SavedAdd your journal

Journals / Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2016 / Cilt: 5 - Sayı: 9

ÇAĞDAŞ “KISAS-I ENBİY” LİTERATÜRÜNDE PEYGAMBER TASAVVURU: İRŞÂDÎ BAYBURDÎ’NİN “KISAS-I ENBİY”SI ÖZELİNDE

Nevzat Aydın
Pages
163–194
Publication Date
2016-01-01
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Maddî/hissî mucizelerle desteklenen, kendisinin ve atalarının yüceltildiği, doğumundan itibaren başından olağanüstü tecrübelerin geçtiği bir Peygamber tasavvurunun eserde hâkim olduğu tespit edilmiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu çalışmamızda, Büyük İrşâdi (ö.1877) ile Ağlar Baba olarak bilinen Küçük İrşâdi’nin (ö.1958) müştereken manzum tarzda kaleme aldığı el yazması Kısas-ı Enbiyâ özelinde Peygamber tasavvurunu tespit etmeyi amaçladık.
📊
Key Findings & Data:Dinî ve tasavvufî öğretilerin yoğun bir şekilde harmanlandığı eserde Ağlar Baba, Allah Rasûlüne olan samimî ve derunî aşkını, sevgi ve muhabbetini keşf ve ilham yoluyla ebyât /beytler şeklinde nazmetmiş ve tasavvufla çeşnilenen peygamber sevgisinin halk kitlelerine yerleştirilmesini hedeflemiştir.Bu sâikle kaleme alındığı için, Kısas-ı Enbiyâ’da Hz.
💡
Conclusion & Impact:Maddî/hissî mucizelerle desteklenen, kendisinin ve atalarının yüceltildiği, doğumundan itibaren başından olağanüstü tecrübelerin geçtiği bir Peygamber tasavvurunun eserde hâkim olduğu tespit edilmiştir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İrşadî Bayburdî · Kısas-ı Enbiyâ · Peygamber

Özet

Bu çalışmamızda, Büyük İrşâdi (ö.1877) ile Ağlar Baba olarak bilinen Küçük İrşâdi’nin (ö.1958) müştereken manzum tarzda kaleme aldığı el yazması Kısas-ı Enbiyâ özelinde Peygamber tasavvurunu tespit etmeyi amaçladık. Dinî ve tasavvufî öğretilerin yoğun bir şekilde harmanlandığı eserde Ağlar Baba, Allah Rasûlüne olan samimî ve derunî aşkını, sevgi ve muhabbetini keşf ve ilham yoluyla ebyât /beytler şeklinde nazmetmiş ve tasavvufla çeşnilenen peygamber sevgisinin halk kitlelerine yerleştirilmesini hedeflemiştir.Bu sâikle kaleme alındığı için, Kısas-ı Enbiyâ’da Hz. Peygamber’in hayat hikâyesinde tarihî gerçekleri yansıtan haberlerle birlikte menkıbevî ve mitolojik anlatımlarda yer almaktadır. Hz. Muhammed’in geleceğini önceden haber veren tebşirât ve irhasât rivayetleri ile rüya ve kehanet fenomenlerinin yaygın olarak kullanıldığı, tasavvufî gelenekteki “Nûr-i Muhammedî” anlayışının vurgulandığı ve geniş bir şekilde ele alındığı görülmüştür. Maddî/hissî mucizelerle desteklenen, kendisinin ve atalarının yüceltildiği, doğumundan itibaren başından olağanüstü tecrübelerin geçtiği bir Peygamber tasavvurunun eserde hâkim olduğu tespit edilmiştir.

🔖

Cite This Article

Aydın, N. (2016). ÇAĞDAŞ “KISAS-I ENBİY” LİTERATÜRÜNDE PEYGAMBER TASAVVURU: İRŞÂDÎ BAYBURDÎ’NİN “KISAS-I ENBİY”SI ÖZELİNDE. Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 5 - Sayı: 9, 163–194. https://ajindex.com/articles/235249

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (12)

  1. Aclûnî, İsmail b. Muhammed, Keşfu’l-hafâ ve müzilu’l-ilbâs amma iştehere mine’l-ahâdis alâ elsineti’n-nâs, Mektebetü’l-Kudüs, Kahire 1351. Ahatlı, Erdinç, Peygamberlik ve Hz.Muhammed’in Peygamberliği, D.İ.B. Yay.,Ankara 2007. Yrd. Doç. Dr. Nevzat AYDIN Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2016/5, c. 5, sayı: 9 192 Aliyyül Kârî, el-Esrâru’l-merfûa fi’l-ahbâri’l-mevzûa, Mektebetü’l-İslâmî, Beyrut 1986.
  2. Arpaguş, Hatice, "Mitoloji, Kur'an-ı Kerim Kıssaları ve Kültürel Miras", Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy. XXV/2, İstanbul 2003.
  3. Ateş, Süleyman, Yüce Kur’an’ın Çağdaş Tefsiri, Yeni Ufuklar Neşriyat, İstanbul 1989.
  4. Bağcı, Hacı Musa, “Ulaşılmaz Örnek Peygamber Tasavvurunun Tarihsel Teşekkülü”, DEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy.19, İzmir 2004, ss.103-136. -----------, “Sünnet ve Hadislerin Anlaşılmasında Ehl-i Hadis’in Beşerüstü Peygamber Tasavvurunun Etkisi”, Günümüzde Sünnetin Anlaşılması Sempozyumu, Bursa 2004. -----------, “Hz.Peygamber’i Beşerüstü Gösteren Bazı Görüşlere Eleştirel Bir Yaklaşım”, Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, c.1, Diyarbakır 1999. Beyhakî, Ebû Bekr Ahmed b. Hüseyin, Delâilü’n-nübüvve ve ma’rifetü ahvâli sâhibi’ş-şerîa, Beyrut 1985. Buhârî, Ebû Abdullah Muhammed b. İsmail, el-Câmiu’s-Sahih, Çağrı Yay., İstanbul 1992.
  5. Cirit, Hasan, Halkın İslam Anlayışının Kaynakları: Vaaz ve Kıssacılık, İstanbul 2002.
  6. Çelebi, Katip, Keşfu'z-Zunûn, İstanbul 1972.
  7. Demir, Şehmus, Mitoloji, Kur 'an Kıssaları ve Tarihi Gerçeklik, İstanbul 2003.
  8. Demirci, Mehmet, “Nûr-ı Muhammedî”, Dokuz Eylül İlahiyat Fakültesi Dergisi, sayı:1, İzmir 1983, ss.239-258. Ebû Nuaym, el-Isfehânî, Delâilü’n-nübüvve, Haleb 1970.
  9. Erşahin, Seyfettin, “ Türklerin Hz. Muhammed Hakkındaki İlk Bilgi Kaynaklarında Kısas-ı Enbiyalar: Kısas-ı Rabguzi Örneği”, Diyanet İlmi Dergi, Özel Sayı, Ankara 2003, ss.197-224.
  10. Görmez, Mehmet, Sünnet ve Hadisin Anlaşılması ve Yorumlanmasında Metodoloji Sorunu, TDV Yay., Ankara 1997.
  11. Gözütok, Avni, “Rabgûzî, Kısasu’l-Enbiyâ: XIX. Yüzyıla Ait Bir Kazan Yazması”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, c. XV, sayı: 37, Erzurum 2008.
  12. Gündüz, Şinasi, Mitoloji ile İnanç Arasında, Etüt Yay., Samsun 1998. Hâkim, Ebû Abdullah en-Nisabûrî, el-Müstedrek ale’s-Sahihayn, Beyrut, trs., Halaçoğlu, Yusuf- Aydın, Mehmet Akif, “Cevdet Paşa”, DİA, TDV Yay., İstanbul 1993. Çağdaş “Kısas-ı Enbiyâ” Literatüründe Peygamber Tasavvuru: İrşâdî Bayburdî’nin “Kısas-ı Enbiyâ”sı Özelinde Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat