TÜRK DÜNYASINDA YÜKSEK ÖĞRETİMİN BUGÜNÜ/GELECEĞİ VE TÜRK DÜNYASIN'DA NİTELİKLİ İNSAN KAYNAĞI SORUNU

Özet

Öz Bu çalışmada Türk Dünyası (T.D.) ülkeleri Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkiye ve Türkmenistan’ın güncel nüfus, gelir ve üniversite sayısının durum tespiti yapılmıştır. Metot olarak “Model Taban Mühendisliği (MTM) ve (2n+1) Geometrik Oran Tekniği (GOT)” kısaca “MTM-GOT” kullanılarak yüksek öğretim alanında planlama yapılmıştır. Türkiye ölçek ülke alınarak, diğer Türk Dünyası ülkeleri için gösterge verileri hesaplanmıştır. Türk Dünyasının güncel toplam nüfusu 154,7 milyon ve üniversite sayısı 448 olarak tespit edilmiştir. Türk Dünyası ülkelerinde ortalama 346.000, Türkiye’de 455.000, OIC (Organisation of Islamic Cooperation, OIC) ülkelerinde 627.189 kişiye bir üniversite ve tahmini toplam öğretim üyesi sayısı 173.264 olarak hesaplanmıştır. Türk Dünyası ülkelerinin toplam GDP (Gross Domestic Product, GDP) yıllık milli gelirleri $1144 milyar, kişi başına ortalama milli geliri ise nominal $5476 dolardır. Gelir olarak ABD’nin (%5,582), Almanya’nın (%28,6), Japonya’nın (%23,01), Rusya’nın (%69,71) ve Türkiye’nin ise (%134,43) eşittir. Türk Dünyası ülkelerinin nüfusu, ABD’nin %47’si, Almanya’nın %186,38’i, Rusya’nın %107’si ve Japonya’nın %121,80’ni ve Dünya nüfusunun %2,06’ı Birleşmiş Milletlerdeki devlet sayısının %3 ve Dünya ticaretinin %1,43 ne karşılık gelmektedir. Türk Dünyasının 2050 yılı için tahmini nüfusu 214,92 milyon ve 1/150.000 nüfus oranına göre 1433 üniversite ve toplam öğretim üyesi/öğrenci (1/23) oranı göre 1.433.000 öğretim üyesi, kritik insan kaynağı 8.059.000 olarak hesaplanmıştır. Diğer sayısal göstergeler ise, 850 bilim adamı, 7664 çok üst seviyeli araştırma grup yöneticisi ve 77.146 planlama için insan kaynağına ihtiyaç vardır. Türk Dünyası ülkelerinin 2050 yılı için üniversite mezunu oranı ortalama toplam nüfusun %28 olacağı tahmin edilmektedir.