Journals / Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 16 Sayı: 5

THE PRACTICE OF CHILDBIRTH DEBT WITHIN THE SCOPE OF SOCIAL INSURANCE RELATIONSHIP IN THE LIGHT OF THE SUPREME COURT DECISIONS

YARGITAY KARARLARI IŞIĞINDA SOSYAL SİGORTA İLİŞKİSİ KAPSAMINDA DOĞUM BORÇLANMASI UYGULAMASI

Ayşegül Merve Koçak(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, ÖZEL HUKUK (DR))0000-0002-4158-5610
Pages
1999–2044
Publication Date
2026-11-06
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In addition to examining current legal conditions and established precedents of the Supreme Court (Yargıtay), this study evaluates perspectives on considering internship insurance as the starting date for insurance registration, the impacts of the increase in maternity leave durations, and the necessity of granting debt rights to male insured individuals (fathers).

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Childbirth debt, regulated under the Social Insurance and General Health Insurance Law No. 5510 in Turkish law, is a type of service debt aimed at compensating female insured individuals for periods they remain away from professional life due to maternity.
📊
Key Findings & Data:This right, whose scope was expanded by Laws No. 5754 and 6552, currently covers all insured individuals under Article 4/1-a, 4/1-b, and 4/1-c of Law No. 5510, as well as cases of adoption.
💡
Conclusion & Impact:In addition to examining current legal conditions and established precedents of the Supreme Court (Yargıtay), this study evaluates perspectives on considering internship insurance as the starting date for insurance registration, the impacts of the increase in maternity leave durations, and the necessity of granting debt rights to male insured individuals (fathers).
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:2026 Verileri
⚙️Variables:Sosyal Güvenlik Reformu · Kadın Sigortalı · Analık İzni

Abstract

Childbirth debt, regulated under the Social Insurance and General Health Insurance Law No. 5510 in Turkish law, is a type of service debt aimed at compensating female insured individuals for periods they remain away from professional life due to maternity. This right, whose scope was expanded by Laws No. 5754 and 6552, currently covers all insured individuals under Article 4/1-a, 4/1-b, and 4/1-c of Law No. 5510, as well as cases of adoption. Upon request, female insured individuals may benefit from old-age insurance by paying long-term insurance branch premiums for the periods eligible for childbirth debt as determined by law. While determining these periods, the significance of the first two years of a child’s development is taken into account, and a two-year period is established as the baseline by the legislator. With the Law No. 7578 on Amendments to the Social Services Law and Certain Other Laws, published in the Official Gazette on May 1, 2026, maternity leave was increased from 16 weeks to 24 weeks. By expanding the scope of periods eligible for debt, this amendment has initiated a new era in the protection of female employment. In addition to examining current legal conditions and established precedents of the Supreme Court (Yargıtay), this study evaluates perspectives on considering internship insurance as the starting date for insurance registration, the impacts of the increase in maternity leave durations, and the necessity of granting debt rights to male insured individuals (fathers).

Özet

Türk hukukunda 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile düzenlenen doğum borçlanması, kadın sigortalıların analık nedeniyle çalışma hayatından uzak kaldıkları dönemleri telafi etmeyi amaçlayan bir hizmet borçlanması türüdür. 5754 ve 6552 sayılı Kanunlarla kapsamı genişletilen bu hak, günümüzde 5510 sayılı Kanun madde 4/1-a, 4/1-b ve 4/1-c kapsamındaki tüm sigortalıları ve evlat edinme hallerini de ihtiva etmektedir. Kadın sigortalılar, talep etmeleri hâlinde Kanunla belirlenen doğum borçlanması yapılabilecek sürelere dair uzun vadeli sigorta kolları primlerini ödeyerek yaşlılık sigortasından faydalanabilirler. Bu süreler belirlenirken bir çocuğun gelişiminde 2 yaşına kadar geçen dönemin önemi göz önünde bulundurulur ve kanun koyucu tarafından da 2 yıl temel alınır. 01.05.2026 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan 7578 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla analık izni 16 haftadan 24 haftaya çıkarılmış, borçlanılabilir sürelerin kapsamı da bu doğrultuda genişlemiştir. Bu çalışma, mevcut yasal koşulları ve yerleşik Yargıtay içtihatlarını incelemenin yanı sıra; staj sigortasının sigortalılığın tescilinde başlangıç tarihi sayılmasına ilişkin görüşleri, doğum izni sürelerindeki artışın etkilerini ve erkek sigortalılara (babalara) borçlanma hakkının tanınması gerektiği hususlarını değerlendirmektedir.

🔖

Cite This Article

Koçak, A. M. (2026). THE PRACTICE OF CHILDBIRTH DEBT WITHIN THE SCOPE OF SOCIAL INSURANCE RELATIONSHIP IN THE LIGHT OF THE SUPREME COURT DECISIONS. Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 16 Sayı: 5, 1999–2044. https://doi.org/10.32957/hacettepehdf.1971104

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (66)

  1. Alper, Yusuf. Sosyal Sigortalar Hukuku. 10. Baskı. Dora Yayınları, 2019.
  2. Analık İzni veya Ücretsiz İzin Sonrası Yapılacak Kısmi Süreli Çalışmalar Hakkında Yönetmelik, RG 08.11.2016/29882.
  3. Arıcı, Kadir. “5510 sayılı Kanun’un Yürürlük Tarihinden Önceki Dönemde Doğum Yapan Kadın Sigortalılar (4a) da Doğum Borçlanması Yapabilirler”. Sicil İş Hukuku Dergisi 5, sy. 19 (2010): 159-67.
  4. Arıcı, Kadir. Türk Sosyal Güvenlik Hukuku. Gazi Kitabevi, 2022.
  5. Ataman, Yılmaz. Tahsis Mevzuatı ve İşlemleri. SSK Yayınları, 2004.
  6. Aydın, Ufuk, ve Seher Demirkaya. “Çalışma Yaşamında Aile Dostu İş Hukuku Uygulamaları”. İş ve Hayat Dergisi 3, sy. 6 (2017): 72-104.
  7. Bakırcı, Kadriye. “Doğum izninin 24 haftaya çıkması kadın istihdamını riske atabilir”. 24 Saat Gazetesi (Ankara), 2026.
  8. Bakırcı, Kadriye. Uluslararası Hukuk, AB ve ABD Hukuku ile Karşılaştırmalı İş Hukukunda Cinsiyet Ayrımcılığı Yasağı İlkesinin İstisnaları ve Objektif Haklı Nedenler. 1. Baskı. Seçkin Yayıncılık, 2012.
  9. Baskan, S. Esra. Analık Halinin Türk Sosyal Güvenlik Hukuku Bakımından Sonuçları. 1, sy. 15 (2016): 687-719.
  10. Canbolat, Talat, ve Sema Deniz Özkan. “Doğum Borçlanması Yapılabilecek Süreler”. İş ve Hayat Dergisi 3, sy. 6 (2017): 105-36.
  11. Caniklioğlu, Nurşen. “Kısmi Süreli Çalışmaya Geçiş ve Yarım Çalışma Ödeneği”. İçinde Emeğin Hukuku Kurultayı. TBB Yayınları, 2016.
  12. Centel, Tankut. “6663 Sayılı Yasa’yla İş Kanunu’na Getirilen Değişiklikler -Analık Halinin Yeniden Düzenlenmesi-”. Sicil İş Hukuku Dergisi, sy. 35 (2016): 9-16.
  13. Civan, Orhan Ersun. “İş Sağlığı ve Güvenliğinde Özel Politika Gerektiren Gruplar”. Ankara Barosu Dergisi 75, sy. 4 (2018): 203-90.
  14. Çalışkan, Aslı. İş Hukukunda Analık ve Ebeveyn İzinleri. On İki Levha Yayıncılık, 2018.
  15. Çavuş, Ö. Hakan. “Sosyal Güvenlik Mevzuatımızda Gebe ve Anne Sigortalılara Yönelik Düzenlemeler”. Çalışma ve Toplum Dergisi 1, sy. 68 (2021): 75-96.
  16. Değer Ermumcu, Senem. “Doğum ve Evlat Edinme Sonrası Kısmi Çalışma ve Yarım Çalışma Hakkı Ödeneği”. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (İzmir) 19, sy. 3 (2017): 1997-2028.
  17. Devlet Memurları Kanunu, Kanun Numarası: 657, Kabul Tarihi: 14.07.1965, RG 23.07.1965/25134.
  18. Duman, Barış. “4857 Sayılı İş Kanunu Çerçevesinde Doğum ve Evlat Edinmeye Bağlı Yarım Çalışma İzni”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 10, sy. 1 (2019): 187-201.
  19. Erdoğan, Canan. “5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Anneye Sağlanan Haklar”. İçinde Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Genç Hukukçular Sempozyumu 2021 Tam Metin Kitabı, c. 1. On İki Levha Yayıncılık, 2022.
  20. Ertürk, Şükran. Çalışma Hayatımızda Kadın Erkek Eşitliği. Belediye-İş Sendikası Yayınları, 2008.
  21. Gelir Vergisi Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Kanun Numarası: 6663, Kabul Tarihi: 29.01.2016, RG 10.02.2016/29620.
  22. Göktaş, Murat, ve Murat Özdamar. “Hizmet Borçlanması Yapılan Tarihin Emekli Aylığına Etkisi”. Yaklaşım Dergisi, sy. 265 (Ocak 2015): 158-62.
  23. Güzel, Ali, Ali Rıza Okur ve Nurşen Caniklioğlu. Sosyal Güvenlik Hukuku. 19. Baskı. Beta Yayınları, 2021.
  24. Hizmet Borçlanma İşlemlerinin Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ, RG 01.07.2010/27628.
  25. İlkkaracan, İpek. “Babalık İznindeki Fark Kapatılmalı”. Kadın İşçi Gazetesi (İstanbul), 2026.
  26. İş Kanunu, Kanun Numarası: 4857, Kabul Tarihi: 22.05.2003, RG 10.06.2003/25134.
  27. İşsizlik Sigortası Kanunu, Kanun Numarası: 4447, Kabul Tarihi: 25.08.1999, RG 08.09.1999/23810.
  28. Kar, Bektaş, ve Seracettin Göktaş. “Türk İş Hukukunda İşçinin Yasadan Kaynaklanan Mazeret İzinleri”. Sicil İş Hukuku Dergisi, sy. 6 (2007): 27-37.
  29. Karakuş Kul, Başak. “Türk Sosyal Güvenlik Hukukunda Hizmet Borçlanması”. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Trabzon Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2019.
  30. Karatepe, Seçil Gürün, ve Levent Şahin. “İstanbul’da Eğitimli Kadın İşsizlerin, İşsizlik Nedenleri Üzerine Bir Araştırma”. Çalışma İlişkileri Dergisi 14, sy. 1 (2023): 36-58.
  31. Kayırgan, Hasan. Türk Sosyal Güvenlik Hukukunda Yaşlılık Sigortası. 1. Baskı. Seçkin Yayıncılık, 2021.
  32. Köseoğlu, Ali Cengiz. “Türk İş Hukukunda Analık”. İş ve Hayat Dergisi 2, sy. 4 (2016): 97-124.
  33. Kurnaz, Işıl, ve Seyit Mümin Cilasun. İşgücü Piyasası ve Kadın İstihdamı Ekseninde Aile Dostu Politikalar. Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 2026. https://turkiye.unfpa.org/tr/isgucu-piyasasi-ve-kadin-istihdami-ekseninde-aile-dostu-politikalar-rapor. Kurt, Resul. “Türk Sosyal Güvenlik Hukukunda Doğuma Bağlı Haklar”. Terazi Hukuk Dergisi 13, sy. 138 (2018): 48-69.
  34. Manav Özdemir, A. Eda. “Anayasal Düzenlemeler Çerçevesinde Çalışma Hakkı ve İş ve Aile Hayatının Uyumu”. İçinde Özel Hukukun Güncel Sorunları ve Anayasa’nın Özel Hukuka Etkileri - Contemporary Issues In Private Law And The Impact Of The Constitution On Private Law, c. 2. On İki Levha Yayıncılık, 2022.
  35. Mülga Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanun, Kanun Numarası: 2829, Kabul Tarihi: 24.05.1983, RG 27.05.1983/18059.
  36. Ocak, Saim. “Doğum/Evlat Edinme Nedeniyle İşçilerin Ücretsiz İzin ve Yarım Çalışma Ödeneği Uygulaması”. İş ve Hayat Dergisi 3, sy. 5 (2017): 174-227.
  37. Ocak, Saim. “Hizmet Borçlanmalarında Talep Tarihindeki Statünün Borçlanılan Sürelere Etkisi”. Sicil İş Hukuku Dergisi, sy. 20 (2010): 153-70.
  38. Ocak, Saim. “İsteğe Bağlı Sigortalık Sürelerinin Hizmet Birleştirmesindeki Yeri”. İÜHFM 72, sy. 2 (2014): 625-36. Ocak, Saim. “SGK Hizmet Borçlanması”. Çalışma Yaşamının Güncel Sorunları, III. Sempozyum, 2011.
  39. Özdamar, Murat. “Sosyal Sigorta Borçlanmalarının İlk Defa Sigortalı Olunan Tarihe Etkisi”. İş ve Hayat Dergisi, sy. 18 (2023): 96-120.
  40. Özdemir, A. Eda Manav, ve Canan Erdoğan. “Türk Hukukunda Kadın Çalışanların Analığının Korunması”. Sicil İş Hukuku Dergisi, sy. 45 (2021): 106-27.
  41. Özdemir, Olgu. “Uluslararası Hukuk Işığında Türk İş ve Sosyal Güvenlik Hukukunda Hamile ve Anne İşçileri Koruyucu Düzenlemeler”. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2015.
  42. Özer, Hatice Duygu. “Doğum Borçlanması”. Ali Güzel’e Armağan (İstanbul) 2 (2010): 1137-57.
  43. Özkan, Sema Deniz. “5510 Sayılı Kanunda Doğum Borçlanması”. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2017.
  44. Özkaraca, Ercüment. “Doğum Borçlanması Karar İncelemesi”. Legal İSGHD (İstanbul) 7, sy. 26 (2010): 501-24.
  45. Senyen Kaplan, Emine Tuncay. “İş Hukukunda Eşitlik İlkesi ve Cinsiyet Ayrımcılığı”. TBB Dergisi, sy. Özel Sayı (2017): 225-68.
  46. Silkin, Sema. “Sosyal Güvenlik Hukuku’nda Kadın”. TÜHİS İş Hukuku ve İktisat Dergisi 23, sy. 5-6 (2011): 28-75.
  47. Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Kanun Numarası: 7578, Kabul Tarihi: 22.04.2026, RG 01.05.2026/33240.
  48. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği, RG 12.05.2010/27579.
  49. Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, Kanun Numarası: 5510, Kabul Tarihi: 31.05.2006, RG 16.06.2006/26200.
  50. Sözer, Ali Nazım. “Kanunların Önceye Etki Yasağı: Sosyal Sigortalar Hukuku Bakımından Değerlendirme”. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi 8, sy. Özel (2013): 2477-534.
  51. Sözer, Ali Nazım. Sosyal Sigorta İlişkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları, 1991.
  52. Sözer, Ali Nazım. Türk Sosyal Sigortalar Hukuku. Beta Yayınları, 2023.
  53. Sumbas, Ahu. “Toplumsal Cinsiyet Eşitlik Politikası Olarak Ebeveyn İzni”. Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi 8, sy. 2 (2019): 167-94.
  54. Süral, Nurhan. “Türkiye’de Kadın İstihdamı: Fırsatlar, Engeller ve Hukuki Çerçeve”. DEÜHFD 15 (Temmuz 2013): 279-310.
  55. Süzek, Sarper. İş Hukuku. 22. Baskı. Beta Yayınları, 2022.
  56. Şahin Emir, Asiye. İş ve Sosyal Güvenlik Hukukunda Analık. Adalet Yayınları, 2019.
  57. Şakar, Müjdat. İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku. 15. Baskı. Beta Yayınları, 2024.
  58. Şakar, Müjdat. “Sosyal Sigortalarda Hizmet Borçlanması”. Marmara Üniversitesi İİBF Dergisi (İstanbul) 5, sy. 1-2 (1986): 685-712.
  59. Taşkent, Savaş, ve Dilek Kurt. “Uluslararası Düzenlemeler Çerçevesinde Türk İş Mevzuatında Kadın İşçinin Korunması”. Çalışma ve Toplum Dergisi 1, sy. 40 (2014): 29-50.
  60. Tatoğlu, Burcu. Analık Sigortası. Yetkin Yayıncılık, 2025.
  61. Tulukcu, Nezihe Binnur. İş ve Sosyal Güvenlik Hukukunda Gebe ve Anne İşçilerin Korunması. Haber İş Sendikası Yayınları, 2000.
  62. Tuncay, A. Can. “Doğum İzni Borçlanması - Karar İncelemesi”. Legal İSGHD (İstanbul) 7, sy. 27 (2010): 1015-24.
  63. Tuncay, A. Can, Ömer Ekmekçi, ve Ender Gülver. Sosyal Güvenlik Hukuku Dersleri. 22. Baskı. Beta Yayınları, 2023.
  64. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Kanun Numarası: 2709, Kabul Tarihi: 18.10.1982, RG 09.11.1982/17863.
  65. Uluöz, Davut. “Doğum Borçlanmasının Kapsamı Genişliyor”. İSMMMO Mali Çözüm Dergisi, sy. 124 (Ağustos 2014): 315-18.
  66. Uşan, Fatih. Türk Sosyal Güvenlik Hukukunun Temel Esasları. Seçkin Yayıncılık, 2009.