AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe findings indicate that the word *kölük* is not limited solely to the meaning of “work and pack animal.” Historical and dialectal data reveal that the word is also used to mean “back,” “a hornless goat with small ears,” “fast, quick,” “a type of dish made from grains and legumes softened with water,” and “famous, renowned, well-known.” Furthermore, examples such as Architect Kölük Bin Abdullah, Kölük Mosque, and various place names demonstrate the word’s positive connotations in cultural memory.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study examines the historical and contemporary semantic fields of the word kölük, which is used as a lexical unit in Turkish. It demonstrates that the definitions provided in the Turkish Language Association’s Contemporary Turkish Dictionary do not fully account for the word’s diverse usage. The research evaluated data from the *Dîvânu Lugâti’t-Türk*, the *Codex Cumanicus*, historical and contemporary dialect dictionaries, etymological dictionaries, dialect studies, as well as place names and personal names. The findings indicate that the word *kölük* is not limited solely to the meaning of “work and pack animal.” Historical and dialectal data reveal that the word is also used to mean “back,” “a hornless goat with small ears,” “fast, quick,” “a type of dish made from grains and legumes softened with water,” and “famous, renowned, well-known.” Furthermore, examples such as Architect Kölük Bin Abdullah, Kölük Mosque, and various place names demonstrate the word’s positive connotations in cultural memory. As a result of this study, it is recommended that the semantic field of the word “kölük” be expanded in light of historical and contemporary evidence and re-evaluated under different entries in dictionaries. It is believed that this will contribute to a more accurate reflection of Turkish’s historical lexicon and cultural continuity.
Özet
Bu çalışmada Türkiye Türkçesinde sözlükbirim olarak kullanılan kölük kelimesinin tarihî ve çağdaş anlam alanları incelenmiş, Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük’te verilen tanımların kelimenin kullanım çeşitliliğini tam olarak karşılamadığı ortaya konulmuştur. Araştırmada Dîvânu Lugâti’t-Türk, Codex Cumanicus, tarihî ve çağdaş lehçe sözlükleri, etimoloji sözlükleri, ağız araştırmaları ile yer adları ve kişi adlarına ilişkin veriler değerlendirilmiştir. İncelemeler sonucunda kölük kelimesinin yalnızca “iş ve yük hayvanı” anlamıyla sınırlı olmadığı belirlenmiştir. Kelimenin tarihî ve ağız verilerinde “arka”, “boynuzsuz ve küçük kulaklı keçi”, “hızlı, çabuk”, “suyla yumuşatılmış tahıl ve bakliyattan yapılan bir tür yemek” ile “ünlü, şanlı, meşhur, tanınmış” anlamlarında da kullanıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca Mimar Kölük Bin Abdullah, Kölük Camii ve çeşitli yerleşim adları gibi örnekler, kelimenin kültürel hafızadaki olumlu çağrışımlarını göstermektedir. Çalışma sonucunda kölük kelimesinin anlam alanının tarihî ve çağdaş tanıklıklar ışığında genişletilmesi ve sözlüklerde farklı madde başları altında yeniden değerlendirilmesi önerilmektedir. Böylece Türkçenin tarihî söz varlığının ve kültürel sürekliliğinin daha doğru biçimde yansıtılmasına katkı sağlanacağı düşünülmektedir.