Journals / Mavi Atlas / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 2

Metaphorical Perceptions of the Institution of Family Among Social Work Students at Siirt University

Siirt Üniversitesi Sosyal Hizmet Bölümü Öğrencilerinin Aile Kurumuna İlişkin Metaforik Algıları

Journal
Mavi Atlas
Pages
878–894
Publication Date
2026-10-31
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

These are: ‘the family in its unifying role, the family in its role of ensuring the continuity of the generations, the family in terms of necessity, the family as an educational institution, the family as a protective entity, the family as a role model, the family as a source of productivity, the family as a refuge or shelter, the family as a provider of security and support, the family as a guide, the family as a disciplinarian, and the family as a source of peace and tranquillity’.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:When examined from ahistorical perspective, the family has maintained its significance as an important and essential institution in every society.
📊
Key Findings & Data:The research was conducted using a case study design, a qualitative research method, and the research group consisted of 55 students studying in the Social Work Department of the Faculty of Economics and Administrative Sciences at Siirt University.
💡
Conclusion & Impact:These are: ‘the family in its unifying role, the family in its role of ensuring the continuity of the generations, the family in terms of necessity, the family as an educational institution, the family as a protective entity, the family as a role model, the family as a source of productivity, the family as a refuge or shelter, the family as a provider of security and support, the family as a guide, the family as a disciplinarian, and the family as a source of peace and tranquillity’.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Aile · metafor · durum çalışması

Abstract

When examined from ahistorical perspective, the family has maintained its significance as an important and essential institution in every society. Therefore, the family institution holds a privileged position in social science research. Young people, considered the group closest to forming a family, are also regarded as an important category in this context. In this regard, the study was conducted to reveal university students’ perceptions of the institution of family. The aim of this research is to evaluate the perceptions of Social Work students regarding the concept of "family" through metaphors. The research was conducted using a case study design, a qualitative research method, and the research group consisted of 55 students studying in the Social Work Department of the Faculty of Economics and Administrative Sciences at Siirt University. Participation in the research was voluntary. Research findings were collected using a questionnaire containing a half-finished sentence in the form of: "A family is like ………………………………………………. because…………………………………………." The analysis and evaluation of the metaphors expressed by the participants were carried out in five stages: data coding, compiling metaphors, category development, validity and reliability, and data transfer to a computer environment. Through the findings, it was observed that participants generated 29 valid metaphors regarding the concept of family. The findings were analyzed using qualitative data analysis techniques (content analysis). As a result of the research, 12 separate conceptual categories related to the concept of family were obtained. These are: ‘the family in its unifying role, the family in its role of ensuring the continuity of the generations, the family in terms of necessity, the family as an educational institution, the family as a protective entity, the family as a role model, the family as a source of productivity, the family as a refuge or shelter, the family as a provider of security and support, the family as a guide, the family as a disciplinarian, and the family as a source of peace and tranquillity’.

Özet

Aile kavramı tarihsel perspektiften değerlendirildiğinde, her toplumda önemli ve gerekli bir kurum olarak varlığını sürdürmüştür. Bu nedenle aile kurumunun sosyal bilim araştırmalarında ayrıcalıklı konumu her zaman hissedilmektedir. Özellikle aile kurma aşamasına en yakın grup olarak değerlendirilen gençler de önemli bir kategori olarak değerlendirilmektedir. Araştırma üniversite öğrencilerinin aile kurumuna ilişkin algılarını ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmanın amacı Sosyal Hizmet Bölümü öğrencilerinin “aile” kavramına ilişkin algılarını metaforlar aracılığıyla değerlendirmektir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseniyle yürütülmüş ve araştırma grubu Siirt Üniversitesi İktisadi ve idari Bilimler Fakültesi Sosyal Hizmet Bölümünde eğitim öğretim gören 55 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmaya katılım gönüllülük esasına dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları “Aile …...... gibidir; çünkü………………………………………….” biçiminde yarım bırakılmış bir cümlenin bulunduğu soru formuyla toplanmıştır. Araştırma sonucunda katılımcılar tarafından dile getirilen metaforların analiz ve değerlendirilmesi; verileri kodlama, metaforları derleme, kategori geliştirme, geçerlik ve güvenirlik ve verilerin bilgisayar ortamına aktarılma aşaması şeklinde beş aşamada gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular aracılığıyla katılımcıların aile kavramına ilişkin 29 geçerli metafor ürettikleri görülmüştür. Bulgular nitel veri çözümleme tekniği (içerik analizi) kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda aile kavramına ilişkin 12 ayrı kavramsal kategori elde edilmiştir. Bunlar; “Birleştirici yönüyle aile, neslin devamlılığını sağlama yönüyle aile, gereklilik yönüyle aile, eğitici yönüyle aile, koruyucu yönüyle aile, rol model olma yönüyle aile, verimlilik yönüyle aile, sığınak/barınak yönüyle aile, güven/destek sağlamak yönüyle aile, yol gösterici olması yönüyle aile, zorlayıcı yönüyle aile ve huzur verici yönüyle aile” şeklinde ayrı ayrı değerlendirilmiştir.

🔖

Cite This Article

Adıgüzel, Z. S. (2026). Metaphorical Perceptions of the Institution of Family Among Social Work Students at Siirt University. Mavi Atlas, Cilt: 14 Sayı: 2, 878–894. https://doi.org/10.18795/gumusmaviatlas.1941742

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (56)

  1. Acar, A. (1990). Türk aile yapısı ve Kızılcahamam aile yapısı üzerine bir araştırma (Tez No. 10039) [Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
  2. Aktaş Mavili, A. (2004). Aile terapisinde sosyal hizmet yaklaşımı. Aile ve Toplum, 2(7), 1–17. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/198004
  3. Alp, A. (2024). Toplumsal değişim sürecinde aile. Bitig Edebiyat Fakültesi Dergisi, 4(7), 43–60. https://doi.org/10.69787/bitigefd.1443004
  4. Arslanoğlu, İ. (2015). Genel sosyoloji: Ders notları. Gazi Kitabevi.
  5. Aydın, İ. H. (2006). Bir felsefi metafor “yolda olmak”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 4(3), 9–22.
  6. Aynacı, C. (2025). X, Y ve Z kuşaklarında aile algısı: Metaforik temsillerin karşılaştırmalı analizi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (Aile Yılı Özel Sayısı), 60–95.
  7. Başaran, E. (2026). Toplumsal değişim sürecinde aile ve ailedeki kırılganlığın görünümü: Çocuklar ve yaşlılar özelinde bir değerlendirme. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 28(1), 206–218. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1755719
  8. Bayrı, Y., & Akçacı, T. (2020). Metafor yöntemi ile temel ekonomik ve finansal kavramların algı seviyelerinin belirlenmesi: Kilis örneği. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 12(23), 452–473. https://doi.org/10.20990/kilisiibfakademik.795931
  9. Behar, C. (1996). The population of the Ottoman Empire and Turkey, 1500–1927. State Institute of Statistics.
  10. Blumer, H. (1962). Society as symbolic interaction. In A. M. Rose (Ed.), Human behavior and social processes (pp. 179–192). Houghton Mifflin Co.
  11. Bozkır, K., & Kanak, M. (2023). Okul öncesi eğitim alanında yapılmış metafor çalışmalarının gözden geçirilmesi: Sistematik bir derleme. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2(2), 50–68. https://izlik.org/JA77NY64RS
  12. Canatan, K. (2013). Aile hakkında kuramsal perspektifler. İçinde K. Canatan & E. Yıldırım (Ed.), Aile sosyolojisi. Açılım Kitap.
  13. Ceylan, A. (2016). Aile kavramına ilişkin metaforik algıların belirlenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  14. Coşan, B., & Baş, H. (2026). 2025 neden aile yılı? Gerçekler ve beklentiler arasında bir değerlendirme. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 26(70), 13–37. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.1629158
  15. Dönmez, İ. (2009). Ailede iletişim ve etkileşim. HEGEM Yayınları.
  16. Erden, M. (2007). Eğitim bilimine giriş. Arkadaş Yayınevi.
  17. Glesne, C. (2015). Nitel araştırmaya giriş (A. Ersoy & P. Yalçınoğlu, Çev. Ed.). Anı Yayıncılık.
  18. Gökçe, B. (1991). Aile ve aile tipleri üzerine bir inceleme. Hacettepe Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 1(1-2), 4667.
  19. Güçlü, S. (2012). Değişen toplumda değişen aile. İçinde N. Adak (Ed.), Aileye ilişkin kuramsal yaklaşımlar (ss. 65– 91). Siyasal Kitabevi.
  20. Gülay Ogelman, H., İbiş, Ö., & Sarı, B. (2025). Okul öncesi öğretmen adaylarının aile kavramına yönelik metaforik algıları. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi, 11(2), 87–119. https://izlik.org/JA93WR69DE
  21. Güneş, A. (2020). Bireylerin ebeveynlik olgusuna ilişkin algıları: Bir metafor çalışması. KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi, 6(2), 297–330. https://doi.org/10.21798/kadem.2021266732
  22. Kalaycı, H. (2025). Bir toplumsal yapı unsuru olarak aile. İçinde O. Özkul & A. Küçük (Eds.), Modernite, din ve aile: Türkiye'de geleneksel yapının dönüşümü (ss. 179–198). Özgür Yayınları.
  23. Karabina, F. B. (2025). Değişen aile kavramının metafor analiziyle kuşaklar arası değerlendirilmesi: X, Y, Z kuşaklarının aile algısı. Aile Dergisi, 2(2), 1–38. https://doi.org/10.70348/aile.2025.16
  24. Karataş, K. (2001). Toplumsal değişme ve aile. Toplum ve Sosyal Hizmet, 12(2), 89–98. https://izlik.org/JA37AF69FE
  25. Kaya, M. F. (2014). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının çevre sorunlarına ilişkin algıları: Metafor analizi örneği. Turkish Studies, 9(2), 917–931. http://doi.org/10.7827/TurkishStudies.6308
  26. Kır, İ. (2010). Eğitimin toplumsal temelleri. İçinde F. Töremen (Ed.), Eğitim bilimine giriş (ss. 145–171). İdeal Kültür Yayıncılık.
  27. Kocakaya, R. (2026). Türk ailesinin dönüşümü, kırılganlığı ve direnç kapasitesi üzerine eleştirel bir değerlendirme. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(Özel Sayı), 413–432. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1799933
  28. Kongar, E. (1972). İzmir’de kentsel aile. Türk Sosyal Bilimler Derneği Yayını.
  29. Kongar, E. (2012). Toplumsal değişme kuramları ve Türkiye gerçeği. Remzi Kitabevi.
  30. Mead, G. H. (1912). The mechanism of social consciousness. The Journal of Philosophy, Psychology and Scientific Methods, 9(15), 401–406.
  31. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Sage Publications.
  32. Millar, J. (2008). Sosyal politika ve aile politikası (Ş. Gökbayrak, Çev.). İçinde B. Özçelik (Ed.), Sosyal politika kuramlar ve uygulamalar (ss. 122-139). Siyasal Kitabevi.
  33. Mukba, G., Akgün, G. E., & Yayla, A. (2023). Aile aidiyetine çok yönlü bakış. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (60), 29–43. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1277271
  34. Nirun, N. (1994). Sistematik sosyoloji yönünden aile ve kültür (Yayın No. 73). Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Kültür Merkezi Yayınları.
  35. Öz, N. (2022). Kilis 7 Aralık Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi öğrencilerinin “aile” kavramına yönelik metaforik algılarının incelenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 9(1), 214–234. https://doi.org/10.51702/esoguifd.1027886
  36. Özbay, F. (1984). Kırsal kesimde toplumsal ve ekonomik yapı değişmelerinin aile işlevlerine yansıması. İçinde T. Erder (Yay. Haz.), Türkiye’de ailenin değişimi: Toplumbilimsel incelemeler (ss. 35-68). Türk Sosyal Bilimler Derneği Yayını.
  37. Özgüven, İ. E. (2000). Evlilik ve aile terapisi. PDREM Yayınları.
  38. Phillips, D. L., & Clancy, K. J. (1972). Some effects of “social desirability” in survey studies. American Journal of Sociology, 77(5), 921–940.
  39. Plain, G., & Sellers, S. (2007). A history of feminist literary criticism. Cambridge University Press.
  40. Sala, B. (2025). Pierre Bourdieu’de aile alanı ve toplumsal yeniden üretim. İçtimaiyat, Aile Özel Sayısı, 361–370. https://doi.org/10.33709/ictimaiyat.1729891
  41. Sert, G., Kurtoğlu, M., Akıncı, A., & Seferoğlu, S. S. (2012, Şubat). Öğretmenlerin teknoloji kullanma durumlarını inceleyen araştırmalara bir bakış: Bir içerik analizi çalışması [Konferans bildirisi]. 12. Akademik Bilişim Konferansı, Uşak Üniversitesi, Uşak, Türkiye.
  42. Singleton, R. A., & Straits, B. C. (2005). Approaches to social research (4th ed.). Oxford University Press.
  43. Sönmez, İ., Ahmetoğlu, E., & Akşin Yavuz, E. (2018). Okul öncesi öğretmen adaylarının aile kavramına ilişkin metaforik algıları. İçinde D. K. Dimitrov, D. Nikoloski, & R. Yılmaz (Ed.), Proceedings of International Balkan and Near Eastern Social Sciences Congress Series (ss. 494–505). IBANESS.
  44. Taverniers, M. (2002). Metaphor. Handbook of Pragmatics. John Benjamins Publishing Company.
  45. Tezcan, M. (1985). Eğitim sosyolojisi (4. baskı). Ankara Üniversitesi Basımevi.
  46. Tomanbay, İ. (1999). Sosyal çalışmayı yapılandırmak. Sabev Yayınları.
  47. Türk Dil Kurumu. (t.y.). Mecaz. İçinde Güncel Türkçe Sözlük. 20 Nisan 2026’da https://ozel.sozluk.gov.tr/kelime/mecaz adresinden alındı.
  48. Usanmaz, A. (2025). Üniversite öğrencilerinin aile ve toplum algıları üzerine metaforik bir inceleme. İçtimaiyat, (Aile Özel Sayısı), 36–53.
  49. Vuchinich, S. (1999). Problem solving in families: Research and practice. Sage Publications.
  50. Yay, F., & Karahan, Y. (2025). Çocuk gelişimi lisans öğrencilerinin aile algısının metafor ve resim aracılığıyla incelenmesi. Yedi Aralık Sosyal Araştırmalar Dergisi (YASAD), (Aile Yılı Özel Sayısı), 1–17. https://izlik.org/JA69KL65NB
  51. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
  52. Yıldırım, S. (2025). İslami ilimler fakültesi öğrencilerinin aile algılarının metaforik incelenmesi: Ahi Evran Üniversitesi örneği. Tasavvur: Tekirdağ İlahiyat Dergisi, 11(1), 483–524. https://doi.org/10.47424/tasavvur.1648749
  53. Yılmaz, H. (2004). Sevgili anne ve babacığım, lütfen bu kitabı okur musunuz!. (16. bs.). Çizgi Kitabevi.
  54. Yin, R. K. (2009). Case study research design and methods (4. bs.). Sage Publications.
  55. Yurttaş, Z., Yavuz, F., & Atsan, T. (1998). Köy sosyolojisi (Ders Yayınları No. 205). Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi.
  56. Yılmaz, H. (2004). Sevgili anne ve babacığım, lütfen bu kitabı okur musunuz!. (16. bs.). Çizgi Kitabevi.