SavedAdd your journal

Journals / Tarihyazımı / 2026 / Sayı: 1

A methodological evaluation of prosopographic doctoral studies on late modern history in Türkiye

Türkiye'de Yakınçağ tarihi alanında hazırlanmış prosopografik doktora çalışmaları üzerine metodolojik bir değerlendirme

Hüseyin Hilmi Aladağ(OSMANİYE KORKUT ATA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL VE BEŞERİ BİLİMLER FAKÜLTESİ)0000-0001-5317-5777
Pages
162–193
Publication Date
2026-10-27
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

However, limited engagement with international scholarship in methodological discussions, infrequent reporting of databases and analytical tools, and the replacement of group-level analysis with compilations of individual biographies in some theses suggest that prosopography in Türkiye remains in a phase of institutionalisation.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Over the past two decades, the number of doctoral theses in Türkiye that place prosopography and group biography at the centre of their research has increased markedly.
📊
Key Findings & Data:This article examines doctoral theses dated 2005–2023, identified through a documented search protocol in the National Thesis Center of the Council of Higher Education (YÖK), that explicitly state their use of the prosopographical method in their titles or abstracts.
💡
Conclusion & Impact:However, limited engagement with international scholarship in methodological discussions, infrequent reporting of databases and analytical tools, and the replacement of group-level analysis with compilations of individual biographies in some theses suggest that prosopography in Türkiye remains in a phase of institutionalisation.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:2005–2023 Verileri
⚙️Variables:Tarih Yazımı · Prosopografi · Grup Biyografisi

Abstract

Over the past two decades, the number of doctoral theses in Türkiye that place prosopography and group biography at the centre of their research has increased markedly. This article examines doctoral theses dated 2005–2023, identified through a documented search protocol in the National Thesis Center of the Council of Higher Education (YÖK), that explicitly state their use of the prosopographical method in their titles or abstracts. Each thesis was assessed using a common template based on six predefined criteria: research topic and study population, methodological positioning, database and software use, source diversity, conceptual consistency, and depth of prosopographical analysis. However, limited engagement with international scholarship in methodological discussions, infrequent reporting of databases and analytical tools, and the replacement of group-level analysis with compilations of individual biographies in some theses suggest that prosopography in Türkiye remains in a phase of institutionalisation.

Özet

Son yirmi yılda Türkiye'de prosopografi ve grup biyografisi yöntemini araştırmalarının merkezine yerleştiren doktora tezlerinin sayısında belirgin bir artış görülmektedir. Bu makale, YÖK Ulusal Tez Merkezi'nde belgelenmiş bir tarama protokolüyle belirlenen ve başlığında ya da özetinde prosopografik yöntemi açıkça beyan eden 2005–2023 tarihli doktora tezlerini incelemektedir. Her bir tez, araştırma konusu ve evreni, metodolojik konum, veri tabanı ve yazılım kullanımı, kaynak çeşitliliği, kavramsal tutarlılık ve prosopografik analiz derinliği olmak üzere önceden tanımlanmış altı ölçüte göre aynı şablonla değerlendirilmiştir. Bununla birlikte yöntem tartışmasının uluslararası literatürle sınırlı ilişkisi, veri tabanı ve analiz araçlarının nadiren beyan edilmesi ve bazı tezlerde grup düzeyindeki analizin yerini bireysel biyografi derlemesine bırakması, prosopografinin Türkiye'de henüz kurumsallaşma aşamasında olduğuna işaret etmektedir.

🔖

Cite This Article

Aladağ, H. H. (2026). A methodological evaluation of prosopographic doctoral studies on late modern history in Türkiye. Tarihyazımı, Sayı: 1, 162–193. https://doi.org/10.17497/tarihyazimi.2043127

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (52)

  1. Acun, R. (2005). Towards a prosopography of the Ottoman Empire: Generalising from a project on the students reading for higher degrees abroad. H. İnalcık ve O. Özel (Yay. Haz.), IXth International Congress of Economic and Social History of Türkiye (ss. 385-393). Ankara: TTK.
  2. Aladağ, H. H. (2025). Grup biyografisi ve prosopografi: Bireysel hikayelerin kolektif bağlamında tematik derinlik arayışı. Öneri Dergisi, 20(63), ss. 314-334.
  3. Altunbaş, Z. (2023). Türkiye'de istihdam edilen İngiliz uzmanlar ve Türk modernleşmesine katkıları (1924-1975) (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Ankara.
  4. Ayhan, İ. (2021). Eğitim amacıyla yurt dışına gönderilen öğrenciler (1908-1922): Prosopografik bir çalışma örneği (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Ankara.
  5. Barkey, K. (1994). Bandits and bureaucrats: The Ottoman route to state centralization. Ithaca, NY: Cornell University Press.
  6. Baruh, L. İ. (2009). The transformation of the "modern" axis of nineteenth-century İstanbul: Property, investments and elites from Taksim square to Sirkeci station (Yayımlanmamış doktora tezi). Boğaziçi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  7. Baysal, Y. (2022). Alternative histories and eccentric identities in contemporary British novel (Yayımlanmamış doktora tezi). Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
  8. Bektaş, A. (2023). On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı diplomatlarının prosopografik analizi (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
  9. Bektaş, E. (2019). The ulema in the late-Ottoman Empire (1880-1920): The formation of professional ulema identity (Yayımlanmamış doktora tezi). Boğaziçi Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, İstanbul.
  10. Bouquet, O. (2016). Sultanın paşaları: Osmanlı devlet ricali hakkında bir deneme (1839-1909) (D. Çetinkasap, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür.
  11. Bradley, J., & Short, H. (2005). Texts into databases: The evolving field of new-style prosopography. Literary and Linguistic Computing, 20(1), ss. 3-24.
  12. Cameron, A. (Ed.). (2003). Fifty years of prosopography: The later Roman Empire, Byzantium and beyond (Proceedings of the British Academy 118). Oxford: Oxford University Press.
  13. Clayer, N. (1994). Mystiques, État et Société: Les Halvetis dans l'aire balkanique de la fin du XVe siècle à nos jours. Leiden: Brill.
  14. Coşkun Abuagla, A. (2012). Roma dönemi Küçük Asya procuratorları (Yayımlanmamış doktora tezi). Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.
  15. Çakır, A. F. (2020). Confiscation practices, politics of wealth accumulation, and the case of Mehmed Said Halet Efendi (1761-1822) (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Şehir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  16. Çakır, S. (2023). I. Meşrutiyet dönemi Osmanlı mebuslarıyla ilgili prosopografik bir inceleme (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  17. Çırak, C. (2020). İsmail Dede ekolünde ilahi besteciliği üslubu (Yayımlanmamış doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
  18. Dingil, F. (2006). Principatus devri Karia'sında leiturgia ve arkhe üstlenen kadınlar (Yayımlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  19. Doğancı, K. (2007). Roma Principatus dönemi (M.Ö. 27-M.S. 284) Bithynia eyaleti valileri (prosopografik bir inceleme) (Yayımlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  20. Eisenstadt, S. N., Roniger, L. (1984). Patrons, clients and friends: Interpersonal relations and the structure of trust in society. Cambridge: Cambridge University Press.
  21. Eldem, E. (2009). Padişahın paşaları ve prozopografya hakkında. Toplumsal Tarih, (190), ss. 44-48.
  22. Erkmen Birkandan, A. (2011). Metinlerden tasvirlere yansıyan yüzler: Musavver bir "Meşâ'irü'ş-şu'arâ" nüshasının portreleri (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  23. Ertürkmen Aksoy, B. S. (2019). İstanbul kent mekânlarında "Yüksek Sosyete" iletişim ağı ve modernlik halleri, 1856-1896 (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  24. Findley, C. V. (1980). Bureaucratic reform in the Ottoman Empire: The Sublime Porte, 1789-1922. Princeton, NJ: Princeton University Press.
  25. Gençoğlu, M. (2008). Osmanlı Devleti'nce Batı'ya eğitim amacıyla gönderilenler (1830-1908): Bir grup biyografisi araştırması (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  26. Güldöşüren, A. (2013). II. Mahmud dönemi Osmanlı ulemâsı (Yayımlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  27. Hathaway, J. (1997). The politics of households in Ottoman Egypt: The rise of the Qazdağlıs. Cambridge: Cambridge University Press.
  28. Hathaway, J. (2018). The chief eunuch of the Ottoman harem: From African slave to power-broker. Cambridge: Cambridge University Press.
  29. Herzog, C., Sharif, M. (Ed.). (2010). The first Ottoman experiment in democracy. Würzburg: Ergon.
  30. Itzkowitz, N. (1959). Mehmed Raghib Pasha: The making of an Ottoman grand vezir (Yayımlanmamış doktora tezi). Princeton University, Princeton, NJ.
  31. İnalcık, H. (2003). Decision-making in the Ottoman State. The Journal of Ottoman Studies, 23, ss. 9-18.
  32. Kaya Zenbilci, İ. (2017). Orta Bizans dönemi Konstantinopolis manastır atölyeleri ve resimli el yazmaları üretimi (Yayımlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  33. Keats-Rohan, K. S. B. (2007). Biography, identity and names: Understanding the pursuit of the individual in prosopography. K. S. B. Keats-Rohan (Ed.), Prosopography approaches and applications: A handbook (ss. 139-181). Oxford: Unit for Prosopographical Research, Linacre College.
  34. Kırmızı, A. (2007). Abdülhamid'in valileri: Osmanlı vilayet idaresi 1895-1908. İstanbul: Klasik.
  35. Köse, F. B. (2023). Tarih araştırmalarında prosopografi yaklaşımı. Mevzu: Sosyal Bilimler Dergisi, (10), ss. 425-459. Kuneralp, S. (1999). Son dönem Osmanlı erkân ve ricali (1839-1922): Prosopografik rehber. İstanbul: Isis.
  36. Kunt, İ. M. (1983). The Sultan's servants: The transformation of Ottoman provincial government, 1550-1650. New York: Columbia University Press.
  37. Lemercier, C., Picard, E. (2012). Quelle approche prosopographique? L. Rollet ve P. Nabonnand (Ed.), Les uns et les autres. Biographies et prosopographies en histoire des sciences (ss. 630-655). Nancy: Presses Universitaires de Nancy; Éditions Universitaires de Lorraine.
  38. Mathisen, R. W. (1988). Medieval prosopography and computers: Theoretical and methodological considerations. Medieval Prosopography, 9, ss. 73-128.
  39. Öner, O. (2019). A collective biography study of musicians: Patterns, networks and music as a "profession" in the late Ottoman era and the early republican years in İstanbul (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Şehir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  40. Öner, O. (2021). Understanding social change: Demographic analyses of musicians in late Ottoman Istanbul. Middle Eastern Studies, 57(2), ss. 227-248.
  41. Örün Çınar, T. (2026). Uluslararası prosopografi literatürünün bibliyometrik analizi: Kütüphanecilik tarihi ve bilgi bilimi için yöntemsel açılımlar. Medeniyet Kültürel Araştırmalar Belleteni, 6(10), ss. 113-134.
  42. Peirce, L. P. (1993). The imperial harem: Women and sovereignty in the Ottoman Empire. New York: Oxford University Press.
  43. Repp, R. C. (1986). The Müfti of Istanbul: A study in the development of the Ottoman learned hierarchy. London: Ithaca Press.
  44. Stone, L. (1971). Prosopography. Daedalus, 100(1), ss. 46-79.
  45. Şencan Gürtunca, E. E. (2017). Robert Kolej'de öğrenim gören Türk öğrenciler üzerine prosopografik bir çalışma (1863-1971) (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Ankara.
  46. Şimşek, Y. S. (2023). Osmanlı maârifini yönetenler: Nâzırlar ve maârif idaresi (1857-1921) (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
  47. Ünal Özdemir, M. E. (2022). Cumhuriyetin diplomatı olmak: Erken Cumhuriyet dönemi büyükelçileri üzerine prosopografik bir inceleme (Yayımlanmamış doktora tezi). Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
  48. Verboven, K., Carlier, M., & Dumolyn, J. (2007). A short manual to the art of prosopography. K. S. B. Keats-Rohan (Ed.), Prosopography approaches and applications: A handbook (ss. 35-69). Oxford: Unit for Prosopographical Research, Linacre College.
  49. Yıldırım, S. (2005). Eğitim amacıyla yurt dışına gönderilen öğrenciler (1940-1970): Prosopografik bir çalışma örneği (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Ankara.
  50. Yurdakul, Ş. (2020). Roma'nın Principatus devri'nde (MÖ 27-MS 284) Kappadokia eyalet valileri (Yayımlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  51. Zilfi, M. C. (1988). The politics of piety: The Ottoman ulema in the postclassical age (1600-1800). Minneapolis: Bibliotheca Islamica.
  52. Lemercier, C., Picard, E. (2012). Quelle approche prosopographique? L. Rollet ve P. Nabonnand (Ed.), Les uns et les autres. Biographies et prosopographies en histoire des sciences (ss. 630-655). Nancy: Presses Universitaires de Nancy; Éditions Universitaires de Lorraine.