Journals / Art-e Sanat Dergisi / 2026 / Sayı: 37

Binary Oppositions in Cengiz Khan’s Bicycle: A Semiotic Analysis

Cengiz Han’ın Bisikleti’nde İkili Karşıtlıklar: Göstergebilimsel Bir Analiz

M. Coşkun Zeğerek(SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-1298-9878
Pages
—
Publication Date
2026-06-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings reveal that the semantic structure of the play is constructed through multilayered binary oppositions, which gradually transform over the course of the narrative and evolve toward a partial reconciliation.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study examines the conflict between traditional and modern values in Refik Erduran’s Cengiz Han’ın Bisikleti (Genghis Khan’s Bicycle) through a semiotic approach grounded in binary oppositions.
📊
Key Findings & Data:The research is based on Ferdinand de Saussure’s structuralist conception of semiotics, which argues that meaning is generated through differences and oppositions.
💡
Conclusion & Impact:The findings reveal that the semantic structure of the play is constructed through multilayered binary oppositions, which gradually transform over the course of the narrative and evolve toward a partial reconciliation.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:ikili karşıtlıklar · tiyatro göstergebilimi · dizisel ve dizimsel düzlem

Abstract

This study examines the conflict between traditional and modern values in Refik Erduran’s Cengiz Han’ın Bisikleti (Genghis Khan’s Bicycle) through a semiotic approach grounded in binary oppositions. The research is based on Ferdinand de Saussure’s structuralist conception of semiotics, which argues that meaning is generated through differences and oppositions. The analysis adopts a synchronic perspective, examining the text as a network of relationships existing at a particular moment in time. Accordingly, the play is analyzed on both the paradigmatic and syntagmatic levels. At the paradigmatic level, binary oppositions are identified across the axes of space, objects, discourse, behavior, identity, and ideological structure. At the syntagmatic level, the study investigates how these oppositions acquire meaning and function through stage arrangements and character interactions. The findings reveal that the semantic structure of the play is constructed through multilayered binary oppositions, which gradually transform over the course of the narrative and evolve toward a partial reconciliation. Furthermore, the study demonstrates that the value systems represented by the characters are reconfigured through their mutual interactions and that the central conflict can be interpreted not only at the individual level but also within broader social and cultural contexts. It also concludes that semiotic analysis constitutes an effective methodological framework for elucidating the multilayered semantic structure of dramatic texts. By revealing the relational nature of meaning production in dramatic texts, this study contributes to dramaturgical interpretation and staging practices.

Özet

Abstract Bu çalışma, Refik Erduran’ın Cengiz Han’ın Bisikleti adlı oyununda geleneksel ve modern değerler arasındaki çatışmayı, ikili karşıtlıklar temelinde göstergebilimsel bir yaklaşımla incelemektedir. Araştırma, Saussure’ün anlamın farklar ve karşıtlıklar üzerinden üretildiğini savunan yapısalcı göstergebilim anlayışına dayanmaktadır. Çözümleme, metni belirli bir andaki ilişkiler ağı içinde ele alan eşsüremlilik (senkronik) yaklaşımı temelinde yürütülmüştür. Bu doğrultuda oyun metni, dizisel (paradigmatik) ve dizimsel (sentagmatik) düzlemler üzerinden çözümlenmiştir. Dizisel düzlemde mekân, nesne, söylem, davranış, kimlik ve ideolojik yapı eksenlerinde kurulan karşıtlıklar belirlenmiş; dizimsel düzlemde ise bu karşıtlıkların sahne içi düzenlemeler ve karakter ilişkileri aracılığıyla nasıl işlev kazandığı incelenmiştir. Bulgular, oyunun anlam yapısının çok katmanlı karşıtlıklar üzerinden kurulduğunu ve bu karşıtlıkların süreç içinde dönüşerek kısmi bir uzlaşma zeminine evrildiğini göstermektedir. Oyunda yer alan karakterlerin temsil ettiği değer sistemlerinin karşılıklı etkileşim içinde yeniden anlam kazandığı ve çatışmanın yalnızca bireysel değil, toplumsal ve kültürel düzeyde de okunabildiği ortaya konmuştur. Ayrıca, göstergebilimsel çözümleme yönteminin dramatik metinlerin çok katmanlı anlam yapısını açıklamada işlevsel bir araç olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma, tiyatro metinlerinde anlam üretiminin ilişkisel yapısını ortaya koyarak dramaturji ve sahneleme süreçlerine katkı sunmaktadır.

🔖

Cite This Article

Zeğerek, M. C. (2026). Binary Oppositions in Cengiz Khan’s Bicycle: A Semiotic Analysis. Art-e Sanat Dergisi, Sayı: 37. https://doi.org/10.21602/sduarte.1890349

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (22)

  1. Akıncı, U. (2003). Kalemden sahneye: 1946’dan günümüze Türk oyun yazarlığında eğilimler (Cilt 1). Sahne Kültürü Kitaplığı.
  2. Aygün Özdoğan, M. (2022). Dilbilimsel yapısalcılıktan yapısal antropolojiye: Ferdinand de Saussure ve Claude Lévi-Strauss. Disiplinler arası dil araştırmaları dergisi (DADA), (Aralık) 107-117.
  3. Barthes, R. (1979). Göstergebilim ilkeleri (B. Vardar & M. Rıfat, Çev.). T.C. Kültür Bakanlığı.
  4. Çalışlar, A. (1993). Tiyatro adamları sözlüğü. Mitos Boyut Yayınları.
  5. Çalışlar, A. (1994). Tiyatro oyunları sözlüğü 2. Mitos Boyut Yayınları.
  6. Çalışlar, A. (1995). Tiyatro ansiklopedisi. Kültür ve Turizm Bakanlığı.
  7. De Toro, F. (1995). Theatre semiotics: Text and staging in modern theatre. University of Toronto Press.
  8. Elam, K. (2005). The semiotics of theatre and drama. Routledge.
  9. Erduran, R. (1979). Cengizhan’ın bisikleti. Kültür Bakanlığı Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü Yayınları.
  10. Fischer-Lichte, E. (2008). The transformative power of performance: A new aesthetics. Routledge.
  11. Günay, D. (2002). Göstergebilim yazıları. Multilingual. Kalkan Kocabay, H. (2008). Tiyatroda göstergebilim. E Yayınları.
  12. Köktürk Ş. ve Eyri, S. (2013). Dilbilim ve göstergebilim: Ferdinand de Saussure ve göstergebilimi anlamak. SAÜ Fen Edebiyat Dergisi, (2013-II), 123-136.
  13. Peirce, C. S. (1981). Writings of Charles S. Peirce: A chronological edition. Indiana University Press.
  14. Rıfat, M. (2009). Göstergebilimin ABC’si (3. Baskı), Say Yayınları.
  15. Rıfat, M. (2013). Açıklamalı göstergebilim sözlüğü. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  16. Saussure, F. (1998). Genel dilbilim dersleri (B. Vardar, Çev.). Multilingual.
  17. Şener, S. (1972). Çağdaş Türk tiyatrosunda insan (1923–1972). Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Yayınları.
  18. Şener, S. (1998). Cumhuriyet dönemi Türk tiyatrosu. Dost Kitabevi.
  19. Uzdu Yıldız, F. (2019). Mai ve Siyah romanının göstergebilimsel çözümlemesi. Söylem Filoloji Dergisi, 4(2), 254-281.
  20. Ünal, M. F. (2016). Göstergebilimin serüveni. Mütefekkir, 3(6), 379-398.
  21. Yaylagül, Ö. (2015). Göstergebilim ve dilbilim. Hece Yayınları.
  22. Yüksel, A. (1995). Yapısalcılık ve bir uygulama: Melih Cevdet Anday tiyatrosu. Gündoğan Yayınları.