SavedAdd your journal

Journals / ODÜ SOSYAL BİLİMLER ARAŞTIRMALARI DERGİSİ-ODÜSOBİAD / 2026 / Cilt: 16 Sayı: 1

Mothers’ experiences regarding the development of social values and prosocial behaviors in their children

Annelerin çocuklarında sosyal değerlerin ve prososyal davranışların gelişimi hakkındaki deneyimleri

Filiz Dere(TEKİRDAĞ NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-8022-5829
Gülçin Güven(MARMARA ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9638-025X
Pages
—
Publication Date
2026-03-09
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Given these findings, it is possible to conclude that approaches based on direct experience and family participation will be effective in fostering the development of social values and prosocial behaviors in preschool education.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The study aims to determine mothers’ experiences regarding the development of their children's social values and prosocial behaviors.
📊
Key Findings & Data:The study was designed as a qualitative case study, and the participants included the mothers (n = 19) of children who participated in the Valuable Steps Education Program (VSEP).
💡
Conclusion & Impact:Given these findings, it is possible to conclude that approaches based on direct experience and family participation will be effective in fostering the development of social values and prosocial behaviors in preschool education.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Prososyal davranış · Sosyal değerler · Aile katılımı

Abstract

The study aims to determine mothers’ experiences regarding the development of their children's social values and prosocial behaviors. The study was designed as a qualitative case study, and the participants included the mothers (n = 19) of children who participated in the Valuable Steps Education Program (VSEP). The program, which included six family participation activities, was implemented in 16 sessions over 8 weeks. At the end of the study, data were collected through semi-structured interviews and analyzed using content analysis. The findings showed that the VSEP notably improved targeted social values and prosocial behaviors among children. In addition, the program provided families with contributions such as learning together with the child, awareness of values, and motivation to translate values into behavior. Moreover, mothers recommended using play, theater, drama, role-playing, and project methods during values education; organizing out-of-class trips; using materials such as books and animations; integrating values education into the curriculum; and strengthening collaboration among families, teachers, and experts. Given these findings, it is possible to conclude that approaches based on direct experience and family participation will be effective in fostering the development of social values and prosocial behaviors in preschool education.

Özet

Bu araştırmanın amacı, annelerin çocuklarında sosyal değerler ve prososyal davranışların gelişimi hakkındaki deneyimlerini belirlemektir. Nitel durum çalışması modeline göre tasarlanan araştırmanın örneklemini Değerli Adımlar Eğitim Programı’na (DAEP) katılan çocukların anneleri (19) oluşturmuştur. 6 aile katılımı etkinliğini de içeren program, 8 hafta boyunca 16 oturum şeklinde uygulanmıştır. Araştırma sonunda veriler, yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmış ve içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Bulgular, DAEP’nin çocuklarda hedeflenen sosyal değerleri ve prososyal davranışları belirgin bir şekilde geliştirdiğini göstermiştir. Ayrıca program, ailelere çocukla birlikte öğrenme, değer farkındalığı ve değerleri davranışa dönüştürme motivasyonu gibi katkılar sunmuştur. Bunların yanında anneler, değerler eğitimi sırasında oyun, tiyatro, drama, rol oynama, proje yöntemlerinin kullanılmasını ve sınıf dışı gezilerin yapılmasını; kitap ve animasyon gibi materyallerden yararlanılmasını, değerler eğitiminin müfredatla bütünleştirilmesini; aile, öğretmen ve uzman iş birliğinin güçlendirilmesini önermiştir. Bu sonuçlar ışığında doğrudan deneyimlere ve aile katılımına dayalı yaklaşımların okul öncesinde sosyal değer ve prososyal davranış gelişiminde etkili olacağını söylemek mümkündür.

🔖

Cite This Article

Dere, F., Güven, G. (2026). Mothers’ experiences regarding the development of social values and prosocial behaviors in their children. ODÜ SOSYAL BİLİMLER ARAŞTIRMALARI DERGİSİ-ODÜSOBİAD, Cilt: 16 Sayı: 1. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1725806

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (54)

  1. Adeoye-Olatunde, O. A., & Olenik, N. L. (2021). Research and scholarly methods: Semi‐structured interviews. Journal of the American College of Clinical Pharmacy, 4(10), 1358–1367. https://doi.org/10.1002/jac5.1441
  2. Akbaş, O. (2004). Türk milli eğitim sisteminin duyuşsal amaçlarının ilköğretim II. Kademede gerçekleşme derecesinin değerlendirilmesi [Evaluation of the degree of reaching of affective goals at the elementary level in Turkish national education system] [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi University.
  3. Aktepe, V., & Tahiroğlu, M. (2016). Değerler eğitimi yaklaşımları ve etkinlik örnekleri [Values education approaches and sample activities]. The Journal of Academic Social Science Studies, 1(42), 361–384. https://doi.org/10.9761/JASSS2941
  4. Akto, A., & Akto, S. (2017). Okul öncesi değerler eğitiminde kullanılan yöntem ve teknikler (Nitel bir araştırma) [Methods and techniques used in pre-school values education (A qualitative research)]. E-Şarkiyat İlmi Araştırmaları Dergisi, 9(2), 1074-1095.
  5. Akto, A., & Akto, S. (2020). Erken çocukluk ve değerler eğitimi [Early childhood and values education]. The Journal of International Social Research, 13(74), 326-340.
  6. Arıcı, D., & Bartan, M. (2020). Çocuğu okul öncesi eğitime devam eden annelerin çocuklarına değer edindirme sürecine yönelik görüşleri [Opinions of mothers, whose children continue their preschool education, towards the process of having values acquired to them]. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(1), 279-294. https://doi.org/10.31592/aeusbed.640496
  7. Aslan, S. (2016). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin değerler eğitimi ile ilgili görüşlerinin incelenmesi [An investigation of the opinions of teachers of social studies about the values education]. International Journal Of Eurasia Social Sciences, 7(25), 203–227.
  8. Aslan, S. (2019). Karakter ve değerler eğitiminde kullanılan yaklaşım, yöntem ve teknikler [Approaches, methods, and techniques used in character and values education]. In V. Aktepe, & M. Gündüz (Eds.), Karakter ve değer eğitimi [Character and values education] (pp. 155–192). Pegem.
  9. Aşıkuzun, E., & Kıldan, A. O. (2014). An examination of the values that the parents of pre-school students want their children to acquire. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 116, 3700–3704. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.01.826
  10. Ata, S. (2022). Prososyal Destek Eğitim Programının (Pro-DEP) ailelerin ve çocukların prososyal becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi [Investigating the effects of Prosocial Support Training Program (Pro-STP) on the prosocial skills of parents and children] [Yayımlanmamış doktora tezi], Hacettepe University.
  11. Atabey, D. (2014). Okul öncesi sosyal değerler kazanımı ölçeğinin geliştirilmesi ve sosyal değerler eğitimi programının anasınıfına devam eden çocukların sosyal değerler kazanımına etkisinin incelenmesi [A study into the development of scale for preschool social values acquisition and effect of the program of social values education on the social values acquisition of children attending to a kindergarten] [Yayımlanmamış doktora tezi], Gazi University.
  12. Aydın, M. Ş., & Acun, E. (2018). Küçük çocuklar başkalarının ihtiyacını gözeterek yardım ederler [Young children help by considering]. Nesne Psikoloji Dergisi, 6(12), 51–67.
  13. Bağcı-Çetin, B. (2021). Prososyal davranış psikoeğitim programının okul öncesi dönem 5-6 yaş çocuklarının prososyal davranışlarına, sosyal duygusal uyumuna ve yaşam doyumuna etkisi [The effect of prosocial behavior psychoeducation program on prosocial behavior, social emotional adjustment and life satisfaction of 5-6 years old preschool children] [Yayımlanmamış Doktora tezi], Pamukkale University.
  14. Bağcı-Çetin, B. (2025). Okul öncesi dönem çocuklarının prososyal davranışları ile anne-baba ve çocuk ilişkisinin incelenmesi [Examination of preschool children’s prosocial behaviors and parents-children relationships]. Uluslararası Karamanoğlu Mehmetbey Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7(1), 34–43. https://doi.org/10.47770/ukmead.1578288
  15. Bağcı-Çetin, B., & Samur, A. Ö. (2018). 60-72 aylık çocukların prososyal davranışları ile anne-babalarının prososyal davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi [The examination of the relationship between prosocial behaviors of the children between 60 and 72 months old and of their parents]. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 1-17. https://doi.org/10.17556/erziefd.286651
  16. Berkowitz, M. W. (2011). What works in values education. International Journal of Educational Research, 50(3), 153-158. https://doi.org/10.1016/j.ijer.2011.07.003
  17. Bozkurt, A. (2022). 60-72 aylık okul öncesi eğitim kurumuna devam eden çocuklara uygulanan prososyallik eğitim programının çocukların prososyal davranışlarına etkisinin incelenmesi [Investigation of the effects of the prosociality education program applied to children who continues 60-72 months of pre-school education on the prosocial behaviors of children] [Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi], Gazi University.
  18. Çelik-Kahraman, S. (2019). Okul öncesi prososyal davranış ölçeğinin geliştirilmesi ve 48-72 aylık çocuklarda prososyal davranışların bazı değişkenlere göre incelenmesi. [The development of preschool prosocial behavior scale and investigation of prosocial behavior in 48-72 months children according to some variables] [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi], Gazi University.
  19. Demircioğlu, İ. H., & Tokdemir, M. A. (2008). Değerlerin oluşturulma sürecinde tarih eğitimi: Amaç, işlev ve içerik [History Education in the construction of values: Purpose, function, and content]. Değerler Eğitimi Dergisi, 6(15), 69–88. https://dergipark.org.tr/en/pub/ded/issue/29185/312508
  20. Dere, İ., & Yavuzay, M. (2020). Sosyal bilgiler öğretmenlerine göre okulda değerler eğitimi: Bir olgubililm çalışması [According to social studies teachers values education at school: a phenomenological study]. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 56, 61–91.
  21. Duran, M. (2020). Okul öncesi dönem velilerinin değerler eğitimine yönelik görüşleri [Views of preschool parents to the values education]. Journal of History School, XLVII, 2485-2507. https://doi.org/10.29228/joh.43546
  22. Given, L. M. (Ed.). (2008). The Sage encyclopedia of qualitative research methods. Sage.
  23. Güven, G., & Dere, F. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 okul öncesi eğitim programı’nda değerler ve alan becerileri arasındaki ilişkinin analizi [Analysis of the relationship between values and field skills in the Century of Türkiye Education Model 2024 preschool education program]. Milli Eğitim Dergisi, 54(1), 1471-1500. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1705437
  24. Halstead, J. M., & Taylor, M. J. (2000). Learning and teaching about values: A review of recent research. Cambridge Journal of Education, 30(2), 169–202. https://doi.org/10.1080/713657146
  25. İnanlı, S. (2015). Preschool-aged children's media use and its relationship to their prosocial and aggressive behavior [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi], Boğaziçi University.
  26. Kirschenbaum, H. (1976). Clarifying values clarification: Some theoretical issues and a review of research. Group & Organization Studies, 1(1), 99–116. https://doi.org/10.1177/105960117600100109
  27. Koç, C. (2023). Değerler eğitimi yaklaşımları [Values education approaches]. In C. Koç (Ed.), Karakter ve değerler eğitimi- güncel yaklaşımlar [Character and values education: Current approaches] (pp. 107–142). Pegem.
  28. Koç, C., & Yalçın-Çer, Ö. (2023). Değerler eğitiminde kullanılan yöntem ve teknikler. In C. Koç (Ed.), Karakter ve değerler eğitimi- güncel yaklaşımlar [Character and values education: Current approaches] (pp. 197–225). Pegem.
  29. Kurtdede-Fidan, N. (2021a). Değer eğitimi yaklaşımları [Values education approaches]. In A. F. Ersoy, & P. Ünüvar (Eds.), Karakter ve değerler eğitimi [Character and values education] (pp. 85–114). Anı.
  30. Kurtdede-Fidan, N. (2021b). Karakter ve değerler eğitiminde yararlanılan yöntem ve teknikler [Methods and techniques used in character and values education]. In A. F. Ersoy, & P. Ünüvar (Eds.), Karakter ve değerler eğitimi [Character and values education] (pp. 215–239). Anı.
  31. Ministry of National Education. [MoNE]. (2010). 18. Milli eğitim şûrası kararları [Decisions of the 18th national education council]. https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_09/29170222_18_sura.pdf
  32. Ministry of National Education. [MoNE]. (2013). Okul öncesi eğitim programı [Preschool education curriculum]. https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20195712275243okuloncesi_egitimprogrami.pdf
  33. Ministry of National Education. [MoNE]. (2024a). Okul öncesi eğitim programı [Preschool education curriculum]. https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programokuloncesiOnayli.pdf
  34. Ministry of National Education. [MoNE]. (2024b). Okul öncesi eğitim programı [Preschool education curriculum]. https://erkencocuklukegitimi.org/assets/catalogs/okul-oncesi-egitim-programi.pdf
  35. Neslitürk, S., & Deniz, M. E. (2014). Anne değerler eğitimi programının 5-6 yaş çocuklarının sosyal beceri düzeylerine etkisi [The effect of mother value training program to the social skill levels of the 5-6 years old children]. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 4(4), 103–116. https://dergipark.org.tr/en/pub/pegegog/issue/22574/241159
  36. Neslitürk, S., Özkal, N., & Dal, S. (2015). 5-6 yaş çocuklarının değer kazanım süreçlerine anne değerler eğitimi programının etkisi [The effect of mother values education program on the value acquisition processes of the children of 5-6 years old]. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(3), 883–899. https://doi.org/10.17860/efd.54144
  37. Ogelman, H. G., & Sarıkaya, H. (2015). Okul öncesi eğitimi öğretmenlerinin değerler eğitimi konusundaki görüşleri: Denizli ili örneği [Views of preschool teachers about education of values: case of Denizli province]. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 81–100. dergipark.org.tr/en/pub/sakaefd/issue/11234/134081
  38. Öncel, H. (2022). Etik açıdan değerlerin pratiğe yansıması sorunu [The problem of reflection values into practice in respect of values] [Yayımlanmamış doktora tezi], Dokuz Eylül University.
  39. Özer, G. (2016). Empati eğitim programının anaokulu çocuklarının empatik ve prososyal becerilerine etkisinin incelenmesi [Analysis of the impact of empathy education program on the prosocial and empathetic skills of preschool children] [Yayımlanmamış doktora tezi], Hacettepe University.
  40. Peksöz, M., & Yorulmaz, B. (2025). Aile katılımı ile gerçekleştirilen değerler eğitimi etkinliklerinin öğrencilerin diğerkâmlık derecelerine etkisi [The effect of values education activities with family participation on students' altruism levels]. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 15(4), 1232–1261. https://doi.org/10.18039/ajesi.1625632
  41. Rokeach, M. (1973). The nature of human values. Free Press.
  42. Sağlam, A. (2016). Değerler eğitiminin öğrenci davranışlarına etkisinin veli görüşlerine göre incelenmesi [Examining impact of values education on students' behaviours according to opinions of parents]. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 20(3), 723–742. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tsadergisi/issue/31706/347477
  43. Sağlam, H. İ. (2017). Bir değer ve eğitim merkezi olarak aile [The family as a value and education center]. Pegem.
  44. Schwartz, S. H., & Bilsky, W. (1987). Toward a universal psychological structure of human values. Journal of Personality and Social Psychology, 53(3), 550–562. https://doi.org/10.1037/0022-3514.53.3.550
  45. Sezer, H. N., & Yalman, D. (2022). Okul öncesinde değerler eğitimi ile ilgili ebeveyn görüşlerinin incelenmesi [About pre-school values education review of parent views]. Uluslararası Türk Kültür Coğrafyasında Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 197-214. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2865336
  46. Stake, R. E. (2005). Qualitative case studies. In N. K. Denzin & Y. S. Lincoln (Eds.), The Sage handbook of qualitative research (3rd ed., pp. 443–466). Sage.
  47. Sunar, D., & Engin-Fidancı, P. (2016). Farklı türdeki özgecil davranışların erken gelişimi: Paylaşma, yardım etme ve bağış yapma [Early development of different forms of altruism: Sharing, helping and donating]. Türk Psikoloji Dergisi, 31(78), 26–41.
  48. Türen, Ş. (2022). 60-72 aylık çocukların annelerinin sahip oldukları bireysel değerler ile çocuklarının prososyal davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Investigation of the relationship between the individual values of mothers of 60-72 month old children and their children's prosocial behaviours] [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi], Uludağ University.
  49. Uyanık-Balat, G. (2004). Çocuklar ve değerler eğitimi [Children and values education]. Çoluk Çocuk Dergisi, 45, 18–20.
  50. Uyanık-Balat, G., Özdemir-Beceren, B., & Adak-Özdemir, A. (2011). The evaluation of parents’ views related to helping pre-school children gain some universal values. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 15, 908–912. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2011.03.210
  51. Yaka, Ş., Yalçın, D., & Denizli, E. (2014). Okul öncesi eğitimde verilecek öncelikli değerlere ilişkin veli görüşleri [Parents’ opinions on priority values in preschool education]. Değerler Eğitimi Dergisi, 12(28), 169–192. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ded/issue/29170/312366
  52. Yazıcı, D. K. (2006). Değerler eğitimi’ne genel bir bakış [General view to the values education]. Türklük Bilimi Araştırmaları, 19, 499–522. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/156875
  53. Yıldız, E., Elibol, H., & Ada, M. (2021). Okul öncesi eğitim çağında çocuğu olan ebeveynlerin değerler eğitimi hakkındaki görüşlerinin incelenmesi [Examination of the views of the parents that preschool children on values education]. OPUS International Journal of Society Researches, 18(40), 2317–2344. https://doi.org/10.26466/opus.864098
  54. Yılmaz-Ünal, S. (2024). Prososyal davranış eğitiminin okul öncesi dönem çocuklarının prososyallik düzeylerine etkisinin incelenmesi [Investigation of the effects of prosocial behavior education on the prosociality levels of pre-school children] [Yayımlanmamış doktora tezi], Gazi University.