AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe findings indicate that despite a significant increase in the number of audits and administrative workload, the relative budgetary contribution of tax audits and audit hit rates have declined markedly in recent years.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study evaluates the efficiency of tax auditing in Türkiye over the 2012–2024 period in terms of administrative capacity, audit outputs, and budgetary impact. The analysis is based on publicly available reports of the Tax Inspection Board and central government budget statistics. The main contribution of the study is to assess audit outcomes not only through absolute amounts of additional assessments, but by relating proposed tax and penalty amounts to actual tax collections on a tax-type basis. The findings indicate that despite a significant increase in the number of audits and administrative workload, the relative budgetary contribution of tax audits and audit hit rates have declined markedly in recent years. Audit outcomes are heavily concentrated in Value Added Tax and Corporate Income Tax, while the impact on Personal Income Tax remains marginal from a budgetary perspective. A comparison with international indicators also reveals that Türkiye’s tax audit performance, in terms of both targeting efficiency and fiscal impact, has recently fallen below international averages.
Özet
Bu çalışma, Türkiye’de vergi denetiminin etkinliğini 2012–2024 dönemi için idari kapasite, denetim çıktıları ve bütçeye etkileri bakımından değerlendirmektedir. Analiz, Vergi Denetim Kurulu faaliyet raporları ile Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçe verilerine dayanmaktadır. Çalışmanın temel katkısı, denetim sonucu tarhı önerilen vergi ve cezaların yalnızca mutlak büyüklükler üzerinden değil, vergi türleri itibarıyla fiili tahsilata oranlanarak bütçe ölçeğinde göreli bir çerçevede ele alınmasıdır. Bulgular, son yıllarda inceleme sayıları ve idari yoğunluk artmasına rağmen, denetimlerin bütçe gelirlerine sağladığı göreli katkının ve denetim isabet oranının belirgin biçimde gerilediğini göstermektedir. Denetim çıktılarının özellikle Katma Değer Vergisi ve Kurumlar Vergisi’nde yoğunlaştığı, Gelir Vergisi’nde ise bütçe açısından son derece sınırlı bir etki yarattığı tespit edilmiştir. Uluslararası karşılaştırmalar ise Türkiye’de vergi denetiminin mali etkinliğinin son dönemde uluslararası ortalamaların altına düştüğüne işaret etmektedir.