AI Summary & Key Takeaways
AI InsightFindings reveal that the TFR declined from 2.38 in 2001 to 1.51 in 2023.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study examines the historical roots and contemporary patterns of fertility transition in Türkiye between 2001 and 2023, discussing the demographic dynamics of the transition to low fertility and potential future scenarios with reference to pronatalist population policies. The analysis is based on administrative birth statistics from the Turkish Statistical Institute (TURKSTAT) for the period 2001–2023. Age-specific fertility rates (ASFR) and total fertility rate (TFR) were calculated, and the sub-periods 2001–2008, 2009–2019, and 2020–2023 were compared by considering major policy shifts and the impacts of the COVID-19 period and its aftermath. Additionally, fertility rates by birth order were estimated, and two hypothetical scenario analyses were conducted to assess the effects of different age groups on the TFR. Findings reveal that the TFR declined from 2.38 in 2001 to 1.51 in 2023. This decline is largely driven by reduced fertility among women aged 15–29, while the partial compensation observed in women aged 30 and above has proven insufficient. Although a temporary increase in fertility among women aged 30–44 during 2009–2019 kept the TFR close to replacement level, fertility rates fell again across all age groups in the post-COVID-19 period. Despite the introduction of pronatalist policy measures into legislation after 2015, their expected impact has not materialized, and it was only in 2024 that their scope and content began to be revised. The study emphasizes that financial incentives alone are inadequate to reverse the fertility decline. Instead, comprehensive structural measures are needed to support work–family balance, accessible childcare services, gender equality, and a reasonable cost of living. Furthermore, these should be complemented by cultural and ideological supports that promote the value of family formation and childbearing.
Özet
Bu çalışma, Türkiye’de doğurganlık dönüşümünün tarihsel kökenlerini ve 2001 2023 dönemindeki güncel örüntülerini inceleyerek, düşük doğurganlığa geçişin demografik dinamiklerini ve olası gelecek senaryolarını pronatalist nüfus politikalarına atıf yaparak tartışmaktadır. Veri kaynağı olarak TÜİK’in 2001 2023 “Doğum İstatistikleri” idari kayıt seti kullanılmış; yaşa özel doğurganlık hızları (YÖDH) ile toplam doğurganlık hızı (TDH) hesaplanmış, politika dönemeçleri ve COVID-19 dönemi ve sonrası etkileri dikkate alınarak 2001 2008, 2009 2019 ve 2020 2023 alt dönemleri karşılaştırılmıştır. Ayrıca doğum sırasına göre hızlar üretilmiş ve iki varsayımlı senaryo analiziyle yaş gruplarının TDH üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Bulgular, TDH’nın 2001’de 2,38’den 2023’te 1,51’e gerilediğini; doğurganlıkta düşüşün büyük oranda 15 29 yaş grubundaki azalmadan kaynaklandığını, 30+ yaş gruplarında görülen kısmi telafinin ise yeterli olmadığını göstermektedir. 2009 2019’da 30 44 yaş arası kadınlarda kısa süreli “telafi” artışı TDH’yı yenilenme düzeyine yakın tutsa da COVID 19 sonrası dönemde tüm yaşlarda hızlar yeniden düşmüştür. Pronatalist nüfus politikası doğrultusundaki düzenlemeler 2015 sonrası mevzuata girmeye başlasa da beklenen etkiyi yaratmamış ve ancak 2024 yılında kapsam ve içerikleri güncellenmeye başlanmıştır. Çalışma, doğurganlık düşüşünü durdurmak için yalnızca para teşviklerinin yeterli olmadığını; iş‑aile dengesi, erişilebilir bakım hizmetleri, toplumsal cinsiyet eşitliği ve makul yaşam maliyetini sağlayacak yapısal düzenlemelerin, ayrıca aile kurma ve çocuk sahibi olmayı değerli gösteren kültürel/düşünsel desteklerle birlikte uygulanması gerektiğini vurgulamaktadır.