SavedAdd your journal

Journals / Olgu Sosyoloji Dergisi / 2026 / Cilt: 5 Sayı: 1

The Impact of Urban Life on the Aging Experience

Kent Yaşamının Yaşlılık Deneyimi Üzerindeki Etkileri

Melisa Atiker(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYOLOJİ (YL) (TEZLİ))0009-0006-4416-9643
Pages
53–63
Publication Date
2026-06-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In order for the elders to not become detached from life, and to learn new roles and participate in life, an area full of activities should be provided, society's perspective on the elders should be changed, the structures built should be made functional by including the elders, and a suitable environment should be prepared to strengthen their social relationships.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The rapid increase in industrialization and the development of city life have significantly impacted elders.
📊
Key Findings & Data:Thanks to city living opportunities, the active aging of the elders, who are seen as a disadvantaged group, has become easier in some ways, and more difficult in another.
💡
Conclusion & Impact:In order for the elders to not become detached from life, and to learn new roles and participate in life, an area full of activities should be provided, society's perspective on the elders should be changed, the structures built should be made functional by including the elders, and a suitable environment should be prepared to strengthen their social relationships.
🔬Design:Derleme
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:yaşlılık · yaşlılık sosyolojisi · kent sosyolojisi

Abstract

The rapid increase in industrialization and the development of city life have significantly impacted elders. Thanks to city living opportunities, the active aging of the elders, who are seen as a disadvantaged group, has become easier in some ways, and more difficult in another. In this study, it was attempted to understand what kind of opportunities urban spaces provide to the elders and how many of these opportunities they can access, how discrimination and exclusion against elder individuals in the city affect their social life, and also what kind of aging process city life involves the elders in. City life contributes to the active aging of the elders with its positive aspects and offers opportunities for the elderly individuals to learn new roles and participate in life. However, the changing lifestyle of city life sees elderly individuals as a hindrance and marginates them through discrimination. In order for the elders to not become detached from life, and to learn new roles and participate in life, an area full of activities should be provided, society's perspective on the elders should be changed, the structures built should be made functional by including the elders, and a suitable environment should be prepared to strengthen their social relationships.

Özet

Sanayileşmenin hızla artmasıyla gelişen kent yaşamı yaşlılığı önemli ölçüde etkilemiştir. Dezavantajlı bir grup olarak görülen yaşlıların kent yaşam olanakları sayesinde aktif yaşlanmaları bir bakıma kolaylaşırken bir bakıma zorlaşmıştır. Bu çalışmada kent mekânlarının yaşlıya ne tür imkânlar verdiği ve bu imkânların ne kadarına yaşlıların ulaşabildiği, kentte yaşlı bireylere karşı yapılan ayrımcılık ve dışlanmanın sosyal hayatını ne yönden etkilediği aynı zamanda kent yaşamının yaşlıları ne tür bir yaşlanma sürecine dâhil ettiği anlaşılmaya çalışılmıştır. Kent yaşamı olumlu yönleriyle yaşlı bireyin aktif yaşlanmasına katkı sağlamakta, yaşlı bireyin yeni roller öğrenip hayata katılması için fırsatlar sunmaktadır. Fakat kent yaşamıyla birlikte değişen hayat tarzı yaşlı bireyleri ayak bağı olarak görmekte, ayrımcılık yaparak ötekileştirmektedir. Günümüzde başta Türkiye olmak üzere birçok ülkede de yaşlıların aktif yaşlanması için etkinlikler düzenlenmektedir. Yaşlıların hayattan kopmaması ve yeni roller öğrenip hayata katılması için etkinliklerle dolu bir alan sağlanmalı, toplumun yaşlı bireye bakışı değiştirilmeli, inşa edilen yapılar yaşlı bireyleri de kapsayarak işlev kazandırılmalı, sosyal ilişkilerini güçlendirebilecek uygun ortam hazırlanmalıdır.

🔖

Cite This Article

Atiker, M. (2026). The Impact of Urban Life on the Aging Experience. Olgu Sosyoloji Dergisi, Cilt: 5 Sayı: 1, 53–63. https://doi.org/10.58632/olgusos.1803914

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (70)

  1. Açıkgöz, R. (2021). Hastalık, Sağlık ve Toplum: Bir Sağlık Sosyolojisi İncelemesi. Konya: Dün Bugün Yarın Yayınları.
  2. Açıkgöz, R. (2021). Şehirde Yaşlanmak. M.Birekul ve F.Kaleci(Ed.), Geleneğin Yenilikle Sentezi KONYA ŞEHİR MODELİ, 3, 70 Açıkgöz -83.
  3. Tümtaş, M. (2021). Mülteciliğin En Dramatik Halleri: Yaşlılık ve Yoksulluk. C. Ergun içinde, Yaşlılık ve Yoksulluk (s. 229-245). Ankara: Nobel Yayıncılık
  4. Braga, L., Caiaffa, W. T., Ceolin, A. P., Andrade, F. B. & Lima-Costa, M. (2019). “Perceived Discrimination Among Older Adults Living in Urban and Rural Areas in Brazil: A National Study”, BMC Geriatrics, 19(67), 1-11
  5. Achenbaum, W. A., Weiland, S., Haber, C. (1996) rontology, New York, Springer Pub Co. Key Words in Sociocultural Ge rontology, New York, Springer Pub Co
  6. Açıkgöz, R., & Özil, H. (2023). Sakatlık Sosyal Modelinde Sosyolojik Perspektifler. İçtimaiyat, 7(1), 68-87. https://doi.org/10.33709/ictimaiyat.1144506
  7. Islam, R. (2014). “Ageism and Age Discrimination in Old Age: An Overview”, Philosophy and Progress, LV-LVI (1:2), 92-108.
  8. Qin, V. M., McPake, B., Raban, M. Z., Cowling, T. E., Alshamsan, R., Chia, K. S., Smith, P.C., Atun, R. & Lee, J. T. (2020). “Rural and Urban Differences in Health System Performance Among Older Chinese Adults: Cross-Sectional Analysis of a National Sample”, BMC Health Services Research, 20(372), 1-14
  9. Buz, S. (2015). “Yaşlı Bireylere Yönelik Yaş Ayrımcılığı”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(53), 268-278.
  10. Liao, T. F. & Wang, C. (2018). “Permanent Emergency: Inequality in Access to Hospitalisation Among Urban
  11. Elderly Chinese”, Global Public Health, 13(8), 1098-1113
  12. Akçay, H. (2011). Kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı bağlamında sosyal medya kullanımı: Gümüşhane Üniversitesi üzerine bir araştırma. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 33, 137–161.
  13. Akgün, S., Bakar, C., & Budakoğlu, İ. (2004). Dünyada ve Türkiye’de yaşlı nüfus eğilimi, sorunları ve iyileştirme önerileri. Türk Geriatri Dergisi, 7(2), 105–110.
  14. Tufan, İ, “Kadın ve Yaşlılık: Türkiye Gerontoloji Atlası Araştırması”, Kimlik: Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Dergisi, S. 1, 2015.
  15. Tufan, İ, “Yaşlanan Dünya’da Bir Delikanlı: Türkiye”, Toplum ve Sosyal Hizmet, C. 12, S. 3, 2001. 181
  16. Tufan, İ, Antik Çağdan Günümüze Yaşlılık, Sosyolojik Yaşlanma, İstanbul: Aykırı Yayıncılık, 2002.
  17. Tufan, İ, Türkiye’de Yaşlılığın Yapısal Değişimi, İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları, 2014.
  18. Altıparmak, S. (2009). Huzurevinde yaşayan yaşlı bireylerin yaşam doyumu, sosyal destek düzeyleri ve etkileyen faktörler. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Tıp Dergisi, 23(3), 159 164.
  19. Altunay, Z. (2020). Sosyo-kültürel değişme açısından yaşlı, yaşlılık ve yaşlı bakımı (Zonguldak örneği) (Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi). Tez No. 689242, Ulusal Tez Merkezi.
  20. Atchley, R. C. (1999) Continuity Theory, Self, and Social Structure, The Self and Society in Aging Processes, (Ed.) Carol, D., Ryff, Victor W. Marshall, New York, Springer Pub., s. 94–121.
  21. Arıcak, E. (1997), Yaşlılara Sunulan Sosyal Refah Hizmetleri ve Huzurevlerine Yönelik Bir Araştırma, İstanbul Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi.
  22. Arpacı, F. (2005). Farklı boyutlarıyla yaşlılık. Türkiye İşçi Emeklileri Derneği Eğitim ve Kültür Yayınları.
  23. Aslan, M., & Hocaoğlu, Ç. (2017). Yaşlanma ve yaşlanma dönemiyle ilişkili psikiyatrik sorunlar. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(1), 53–62.
  24. Atabek, E. (2002). Anne babalara karne verilecek mi? Cumhuriyet Gazetesi, 11 Şubat 2002, s. 4.
  25. Aygüler, E. (2022). Yaşlılık. Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 13(5), 1–20.
  26. Bayer, A. (2020). Modernleşme sürecinde aile: Değişen annelik ve babalık. Tevilat, 1(1), 35 60.
  27. Beğer, T., & Yavuzer, H. (2012). Yaşlılık ve yaşlılık epidemiyolojisi. Klinik Gelişim, 25(3), 1–3.
  28. Canatan, A. (2013). Yaşlılık nedir? Kime yaşlı diyoruz? Odtülüler Bülteni, (233), 28 29.
  29. Ceylan, H. (Ed.). (2015). Yaşlılık sosyolojisi. Nobel Akademik Yayıncılık.
  30. Quadagno, J. S. (2014) Social Theory and Aging. Lanham, Rowman & Littlefield Aging and The Life Course: An Introduction to Social Geron tology. Sixth edition, New York, McGraw-Hill,
  31. Çankaya, E., & Keleş, M. (2015). Yaşlı hastalarda hipertansiyon ve tedavisi. Türkiye Klinikleri Journal of Nephrology Special Topics, 8(1), 1–7.
  32. Çolak, M., & Özer, Y. E. (2015). Sosyal politika anlamında aktif yaşlanma politikalarının ulusal ve yerel düzeydeki analizi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(55), 115 124.
  33. Herzog A R, Franks M M, Markus H R, Holmberg D. (1998). Activities and well-being in older age: Effects of self-concept and educational attainment. Psychol Aging, 13179-185.
  34. Danış,M. “Yaşlılık Yoksulluk ve Yalnızlık”, http://www.gebam.hacettepe.edu.tr/sosyal_boyut/yaslilik_yoksuluk_yanlizlik.pdf. Erişim tarihi: 14.09.2025. s.1-16.
  35. Demirbaş, H. (2018). Yaşlılıkta Sosyal İlişkiler. Canatan, A. ve Özmete, E. (Ed.). Temel Gerontoloji. Ankara: Hedef CS Basım Yayın.
  36. Demirbilek, S. (2005). Yaşlılık ve emeklilik ilişkisinin sosyolojik boyutu. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 10(1-2), 131–145.
  37. Doğan O. 2001. Şizofreni hastalarının evde bakımı. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 2, 41-6.
  38. Durak, M. (2013). Yaşlılık döneminde psiko-sosyal ve bilişsel gelişim. Yetişkinlik ve Yaşlılık gelişimi ve Psikolojisi (Ed: H. Bacanlı ve Ş. Terzi). Ankara: Açılım Kitap, 2. Basım, s.275-310.
  39. Düzenli, T., & Alpak, E. M. (2017). Yaşlıların kentsel açık mekân kullanımlarının incelenmesi: Trabzon kenti örneği. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 10(2), 1–8.
  40. Erendağ Sümer, F. (2017). Sosyal Medya Kullanım Pratikleri Üzerine Ampirik Bir Araştırma, Global Media Journal TR Edition, 8(15), 166-181.
  41. Tufan, İ. (2016). Antik Çağ’ dan günümüze yaşlılık ve yaşlanma. (2. Baskı). Ankara: Nobel.
  42. Erkılıç, M., Aydoğdu, F., Aslan, D., & Gökçe Kutsal, Y. (2006). Yaşlının evi ve çevresi: Yaşlılık dönemi için uygun çevre koşulları nasıl düzenlenmelidir? Ankara: Türk Geriatri Derneği Yayınları.
  43. Havighurst, R. J. & Albrecht, R. (1953). Older people. New York: Longmans, Green.
  44. Gorman, M., Jones, S. ve Turner, J. (2019). Older People, Mobility and Transport in Lowand
  45. Hablemitoğlu, Ş. (2016). Yaşlanmanın “kadınlaşması”. Yaşlılık Sosyolojisi (Ed: H. Ceylan). Ankara: Nobel Yayıncılık.ss.119-138.
  46. İçli, A. (2016). Yaşlılık ve yaşlanmaya ilişkin tutum ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Sosyoloji Dergisi, 36(2), 527–550.
  47. Kalaycıoğlu, S. (2012, Mart). Kuşaklararası dayanışma ve aktif yaşlanma. In A. Metin ve ark. (Eds.), Kuşaklararası dayanışma ve aktif yaşlanma sempozyumu bildiriler kitabı (ss. 51–58). Ankara, Türkiye: Grafer Tasarım Baskı.
  48. Kaya, Z., Zincir, H., Taşçı, S., & Başer, M. (2008). Huzurevinde yaşayan yaşlı bireylerin yaşam kalitesi ve depresyon düzeyleri ve etkileyen faktörler. Sağlık Bilimleri Dergisi, 17(3), 168–174.
  49. Koşar, N. G. (1996). Sosyal hizmetlerde yaşlı refahı alanı. Şafak Matbaacılık.
  50. Köroğlu, C. Z., & Köroğlu, M. A. (2015). Mekânın dönüşümü ve yaşlılık üzerine: Kentleşme ve yaşlılık olgusu. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(41), 812–821.
  51. Middle-Income Countries: A Review of the Research. Sustainability, 11(21), 615
  52. Onur, B. (1995). Gelişim psikolojisi: Yetişkinlik, yaşlılık, ölüm. İmge Kitabevi.
  53. Organisation for Economic Co-operation and Development. (2016). OECD.Stat database. https://stats.oecd.org/
  54. Öçal, Ş. (2017). İnsan hayatının değeri ve yaşlılık sorunu. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(2), 331–338.
  55. Özkan, M. (2017), Yaşlılarda Mekan Aidiyeti: Yaşlılık ve Mekan İlişkisine Sosyolojik Bakış, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Ana bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi.
  56. Özkul, M., & Kalaycı, İ. (2015). Türkiye’de yaşlılık çalışmaları. Sosyoloji Konferansları, 52, 259–290.
  57. Özyurt, B. C., Eser, E., Çoban, G., Akdemir, S. N., Karaca, İ., & Karakoç, Ö. (2007). Manisa Muradiye bölgesindeki yaşlıların yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi. Turkish Journal of Geriatrics, 10(3), 117 123.
  58. Parrillo, V. N. (Ed.). (2008). Encyclopedia of Social Problems. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
  59. Sarıoğlu, H. ve Ertuğrul, İ. (2001). Yaşlıların el sanatları faaliyetleri üzerine bir araştırma. V. Kalınkara (Ed.), I. Ulusal Yaşlılık Kongresi Kitabı içinde (s.117-194). Ankara: Yaşlı Sorunları Araştırma Derneği Yayını.
  60. Şentürk, M., & Altan, R. B. (2015). Nitel araştırma: Yaşlılar neler anlattı? (İstanbul’da yaşlıların mevcut durumu araştırması içinde). İstanbul: Açılım Kitap.
  61. Şentürk, M., & Kurtkapan, H. (2017). Yaşlılığın mekânsallaşması: Kadıköy Moda’daki bir apartman üzerine nitel bir çalışma. Senex: Yaşlılık Çalışmaları Dergisi, 1(1), 4–19.
  62. Şentürk, Ü. (2020). Yaşlılık Sosyolojisi (2 bsk.). Bursa: Dora Basım Yayın.
  63. Tufan, İ. (2016), Modernleşen Türkiye’de Yaşlılık ve Yaşlanma Sosyolojisi
  64. Tuna Uysal, M. (2020). Yaşlı Bireylerin Sosyalleşmesinde Dijital Teknolojinin Rolü: Dijital Yaşlılar Üzerine Bir Çalışma. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (50), 43-59. Uncu, Y., Özçakır, A., Sadıkoğlu, G., Alper, Z., Özdemir, H., Bilgel, N. “Bursa Huzurevi Yaşlılarının Sosyo-demografik Özellikleri ve Sağlık Taraması Sonuçları”, Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 28 (3), 2002: 65-69.
  65. United Nations. (2013). World population ageing 2013 (ST/ESA/SER.A/348). New York, NY: United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division.
  66. World Health Organization. (2002). Active ageing: A policy framework (WHO/NMH/NPH/02.8). Geneva, Switzerland: Author. https://apps.who.int/iris/handle/10665/67215
  67. World Health Organization. (2015). World report on ageing and health. Geneva: Author.
  68. World Health Organization. (2016). Global report on ageing and health. Geneva, Switzerland: Author. https://apps.who.int/iris/handle/10665/186463
  69. Yıldırım, A. (2021). Sosyal Politika Kapsamında Türkiye’de Yaşlanmaya İlişkin Ulusal Düzeydeki Düzenlemeler. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(3), 1889 1909.
  70. Tuna Uysal, M. (2020). Yaşlı Bireylerin Sosyalleşmesinde Dijital Teknolojinin Rolü: Dijital Yaşlılar Üzerine Bir Çalışma. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (50), 43-59.