Journals / Korpusgermanistik / 2026 / Cilt: 5 Sayı: 1

Syntactic Complexity of Reading Texts in Regional and Universal German as a Foreign Language Textbooks

Yerel ve Uluslararası Almanca Ders Kitaplarındaki Okuma Metinlerinin Sözdizimsel Karmaşıklığı

Furkan Koca(TRAKYA ÜNİVERSİTESİ, YABANCI DİLLER YÜKSEKOKULU)0000-0002-7559-3483
Pages
30–39
Publication Date
2026-06-23
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The results show that reading texts from both textbooks do not differ significantly in most measures of syntactic complexity.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study examines the syntactic complexity of reading texts in two German as a foreign language textbooks at the B1.2 level.
📊
Key Findings & Data:The analysis corpus consists of 87 reading texts from the coursebooks of the textbooks under investigation.
💡
Conclusion & Impact:The results show that reading texts from both textbooks do not differ significantly in most measures of syntactic complexity.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Yabancı dil olarak Almanca · sözdizimsel karmaşıklık · okuma metni

Abstract

This study examines the syntactic complexity of reading texts in two German as a foreign language textbooks at the B1.2 level. It compares the regional textbook from the Turkish educational context, “Mein Schlüssel zu Deutsch”, with the universal textbook “Momente”. The aim of the study is to analyze the syntactic input that the two textbooks offer learners at the same proficiency level. The analysis corpus consists of 87 reading texts from the coursebooks of the textbooks under investigation. The texts were automatically annotated using Stanza. The reliability of the annotation was manually checked using a stratified random sample. Eight measures were calculated to analyze syntactic complexity: average sentence length, T-units per sentence, average length of T-units, dependent clauses per T-unit, average clause length, coordinated phrases per clause, complex noun phrases per clause, and non-finite elements per clause. The results show that reading texts from both textbooks do not differ significantly in most measures of syntactic complexity. Descriptive differences are observed only in specific areas. However, a significant difference is observed in phrase coordination. The reading texts in the regional textbook contain significantly more coordinated phrases per clause.

Özet

Bu çalışma, B1.2 seviyesindeki iki Almanca ders kitabındaki okuma metinlerinin sözdizimsel karmaşıklığını incelemektedir. Çalışma, Türkiye'deki yerel ders kitabı “Mein Schlüssel zu Deutsch” ile uluslararası ders kitabı “Momente”yi karşılaştırmaktadır. Çalışmanın amacı, aynı dil seviyesindeki bu iki ders kitabının öğrencilere metinlerle sunduğu sözdizimsel girdileri analiz etmektir. Analiz derlemi, incelenen ders kitaplarından alınan 87 okuma metninden oluşmaktadır. Metinler, Stanza kullanılarak otomatik olarak etiketlenmiştir. Otomatik etiketlemenin güvenilirliği, tabakalı rastgele örneklem yoluyla manuel olarak da kontrol edilmiştir. Sözdizimsel karmaşıklığı incelemek için sekiz ölçüt hesaplanmıştır: ortalama cümle uzunluğu, cümle başına T-unit sayısı, ortalama T-unit uzunluğu, T-unit başına bağımlı cümlecik sayısı, ortalama cümlecik uzunluğu, cümlecik başına koordineli öbek sayısı, cümlecik başına karmaşık isim öbeği sayısı ve cümlecik başına bitimsiz yapı sayısı. Bulgular, iki ders kitabındaki okuma metinlerinin sözdizimsel karmaşıklık ölçütlerinin çoğunda anlamlı biçimde farklılaşmadığını göstermektedir. Bununla birlikte, bazı sözdizimsel karmaşıklık alanlarında betimsel farklılıklar görülebilmektedir. İki ders kitabının metinleri arasında sözdizimsel karmaşıklık bağlamında anlamlı fark yalnızca öbek koordinasyonunda ortaya çıkmıştır. Yerel ders kitabındaki okuma metinleri, cümlecik başına anlamlı biçimde daha fazla koordineli öbek içermektedir.

🔖

Cite This Article

Koca, F. (2026). Syntactic Complexity of Reading Texts in Regional and Universal German as a Foreign Language Textbooks. Korpusgermanistik, Cilt: 5 Sayı: 1, 30–39. https://doi.org/10.62425/korpus.1946962

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (28)

  1. Aksöz, A. S. (2021). Soziokulturelles Wissen und dessen Vermittlung im Rahmen des Gemeinsamen europäischen Referenzrahmens für Sprachen im DaF Lehrbuch „Wie bitte? A1.1“. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 51, 160-179. https://doi.org/10.53444/deubefd.791050
  2. Biber, D., & Gray, B. (2016). Grammatical complexity in academic English: Linguistic change in writing. Cambridge University Press.
  3. Breitung, H., & Lattaro, E. (2001). Regionale Lehrwerke und Lehrmethoden. In G. Helbig, L. Götze, G. Henrici, & H.-J. Krumm (Hrsg.), Deutsch als Fremdsprache (2. Halbband, S. 1041–1053). De Gruyter.
  4. Bulté, B., & Housen, A. (2012). Defining and operationalising L2 complexity. In A. Housen, F. Kuiken, & I. Vedder (Hrsg.), Dimensions of L2 performance and proficiency: Complexity, accuracy and fluency in SLA (S. 21–46). John Benjamins. https://doi.org/10.1075/lllt.32.02bul
  5. Cangül, M., & Berçin, N. Z. (2023). II. yabancı dil Almanca ders materyalinde eklektik yöntem analizi: “Wie bitte? A1.1” örneği. Alman Dili ve Kültürü Araştırmaları Dergisi, 5(1), 36-52. https://doi.org/10.55143/alkad.1291500
  6. Çarıkçı, T., & Sakarya Maden, S. (2016). ‘Deutsch ist Spitze!’ Almanca ders kitabı üzerine bir anket çalışması. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2). https://izlik.org/JA57CM87NP
  7. Çelikkaya, Ş., & Hayta, N. (2024). Analyse der Übungen zur Schreibkompetenz im Lehrbuch für Deutsch als zweite Fremdsprache. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 14(1), 169-182. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1413137
  8. Demir, D. (2022). Mündlichkeit in Fremdsprachenlehrwerken: Eine Untersuchung der Sprechübungen und -aufgaben im regionalen DaF-Lehrwerk Deutsch macht Spaß (A1.2). Diyalog Interkulturelle Zeitschrift Für Germanistik, 10(2), 310-331. https://doi.org/10.37583/diyalog.1217601
  9. Elsner, D. (2016). Lehrwerke. In E. Burwitz-Melzer et al. (Hrsg.), Handbuch Fremdsprachenunterricht (6. Auflage) (S. 441-445). utb. Ergül Gönay, Z., & Arslan Çavuşoğlu, A. (2023). Analyse der Sprechfertigkeiten im Lehrwerk Menschen A1 nach dem Gemeinsamen Europäischen Referenzrahmen. Diyalog Interkulturelle Zeitschrift Für Germanistik, 11(1), 155-176. https://doi.org/10.37583/diyalog.1312825
  10. Fäcke, C., & Mehlmauer-Larcher, B. (2017). Fremdsprachliche Lehrmaterialien: Forschung, Analyse und Rezeption. Peter Lang.
  11. Fiel Peres, F. (2026). Effect sizes for nonparametric tests. Biochemia Medica, 36, 010101. https://doi.org/10.11613/BM.2026.010101 Frantz, R. S., Starr, L. E., & Bailey, A. L. (2015). Syntactic complexity as an aspect of text complexity. Educational Researcher, 44(7), 387 393. https://doi.org/10.3102/0013189X15603980
  12. Genç, A. (2004). Die Entwicklung eines regionalen DaF-Lehrwerks für die Primarstufe als Konsequenz der türkischen Bildungsreform. Informationen Deutsch als Fremdsprache, 31(5), 572-577. https://doi.org/10.1515/infodaf-2004-0506
  13. Genç, A., & Ünver, Ş. (2012). Türkiye’de geçmişten günümüze Almanca öğretimi için yazılan ders kitaplarındaki metinlerin incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 37, 67-80.
  14. Günay Köprülü, S. (2022). Personennamen in DaF-Lehrwerken als Repräsentanten ihres Herkunftslandes. Diyalog Interkulturelle Zeitschrift Für Germanistik, 10(2), 332-348. https://doi.org/10.37583/diyalog.1217608
  15. Jin, T., Lu, X., & Ni, J. (2020). Syntactic complexity in adapted teaching materials: Differences among grade levels and implications for benchmarking. The Modern Language Journal, 104(1), 192-208. https://doi.org/10.1111/modl.12622
  16. Karatekin, P., & Seymen, A. (2022). Almanca ders kitaplarının görsel tasarım ilkeleri açısından değerlendirilmesi. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 31, 1044-1058. https://doi.org/10.29000/rumelide.1222224
  17. Korell, J. L. (2024). Das Lehrwerk im Fremdsprachenunterricht der Sekundarstufe I: Eine Mixed-Methods-Studie zu subjektiven Sicht- und Verwendungsweisen von Spanischlehrkräften. Narr Francke Attempto Verlag.
  18. Köksal, H. (2001). Regionalisierung von DaF Lehrwerken. Ein innovativer Ansatz für die Deutschlehrerausbildung in der Türkei?. In Moderne Errungenschaften der philologischen Wissenschaften und der Fremdsprachenunterricht an der Universitat (S. 486-499). Veliko Turnovo, Bulgaria.
  19. Köksal, H., Koca, N., & Koca, F. (2025). Fallstudie zu Deutsch als Fremdsprache im türkischen universitären Kontext. Informationen Deutsch als Fremdsprache, 52(4), 487-503. https://doi.org/10.1515/infodaf-2025-0077
  20. Krumm, H.-J., & Ohms-Duszenko, M. (2001). Lehrwerkproduktion, Lehrwerkanalyse, Lehrwerkkritik. In G. Helbig, L. Götze, G. Henrici, & H.-J. Krumm (Hrsg.), Deutsch als Fremdsprache (2. Halbband, S. 1029-1041). De Gruyter.
  21. Neuner, G. (1994). Lehrwerkforschung - Lehrwerkkritik. In B. Kast & G. Neuner (Hrsg.), Zur Analyse, Begutachtung und Entwicklung von Lehrwerken für den fremdsprachlichen Deutschunterricht (S. 8 22). Langenscheidt.
  22. Ortega, L. (2003). Syntactic complexity measures and their relationship to L2 proficiency: A research synthesis of college-level L2 writing. Applied Linguistics, 24(4), 492–518. https://doi.org/10.1093/applin/24.4.492
  23. Ortega, L. (2015). Syntactic complexity in L2 writing: Progress and expansion. Journal of Second Language Writing, 29, 82-94. https://doi.org/10.1016/j.jslw.2015.06.008
  24. Ömür, F., & Özer, G. (2022). Wie bitte? A1.1 ders kitabının kültürlerarasılık bağlamında incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 31, 1059-1079. 39 https://doi.org/10.29000/rumelide.1222226 Parlakgüneş Erdoğan, S., & Arslan Çavuşoğlu, A. (2023). Diller için Avrupa Ortak Çerçeve metnine göre “Wie bitte A1.1” Almanca ders kitabının dinleme becerileri açısından incelenmesi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 5, 65-91. https://izlik.org/JA78GW28ZS
  25. Qi, P., Zhang, Y., Zhang, Y., Bolton, J., & Manning, C. D. (2020). Stanza: A Python natural language processing toolkit for many human languages. In Association for Computational Linguistics (ACL) System https://nlp.stanford.edu/pubs/qi2020stanza.pdf Demonstrations.
  26. Sakarya Maden, S., Kula, T., & Çalışkan, C. (2017). “Schritt für Schritt Deutsch ortaöğretim A1.1 düzeyi Almanca ders kitabı”nın kültür bilgisi ve kültürlerarasılık bağlamında incelenmesi ve değerlendirilmesi. Diyalog Interkulturelle Zeitschrift Für Germanistik, 5(2), 121-143. https://izlik.org/JA27EY68BD Sakarya Maden, S., & Ural, N. (2022). Ein deutsch-türkischer kontrastiver Blick auf die Sprechabsichten im aktuellen regionalen DaF-Lehrwerk für Gymnasien in der Türkei. Balkan & Near Eastern Journal of Social Sciences, 8, 249-256.
  27. Seker, E. Ö., & Seymen, A. (2022). “Deutsch macht Spaß A1. 2” ders kitabı okuma etkinliklerinin Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni Çerçevesi’nde incelenmesi. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 11(31), 227-242. https://izlik.org/JA93DP97XF Thaler, E. (2011). Die Zukunft des Lehrwerks - Das Lehrwerk der Zukunft. Fremdsprachen Lehren und Lernen, 40(2), 15-30.
  28. Uyan, A. (2020). Eine Metasynthese zu Lehrwerkanalysen von regionalen DaF- Lehrwerken. Diyalog Interkulturelle Zeitschrift Für Germanistik, 8(2), 331-349. https://doi.org/10.37583/diyalog.845595 Uzun, K., & Güvendir, E. (2026). Echoes of syntax: Exploring the interplay between syntactic complexity in reading and writing. Journal of Second Language Writing, 72, 101297. https://doi.org/10.1016/j.jslw.2026.101297