SavedAdd your journal

Journals / İnsan Hareketliliği Uluslararası Dergisi / 2026 / Cilt: 2 Sayı: 1

Sığınmacı ve Mültecilerle Çalışanlarda Psikolojik Sağlık Üzerine Bir Derleme

Gökhan Ebren(BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9715-4692
Pınar Ayça Özgen(BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-5209-7703
Okan Cem Çırakoğlu(BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-1607-3293
Pages
72–87
Publication Date
2022-04-29
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu derlemenin, özellikle Türkiye gibi fazla sayıda mülteciye ev sahipliği yapan ülkelerde mültecilerle çalışanların yaşadığı zorluklara dikkat çekmek ve bu hususta devlet kurumlarının ve sivil toplum kuruluşlarının bu kişilere yönelik müdahale çalışmaları geliştirmelerinin önemini vurgulamak açısından önemli bir kaynak olabileceği düşünülmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Literatürde mültecilerle çalışmanın, çalışan kişilerin psikolojik sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olduğunu gösteren birçok çalışma bulunmaktadır.
📊
Key Findings & Data:Bu çalışmaların çoğunluğunu İkincil Travma (İT) ve Dolaylı Travma (DT) çalışmaları oluşturmaktadır.
💡
Conclusion & Impact:Bu derlemenin, özellikle Türkiye gibi fazla sayıda mülteciye ev sahipliği yapan ülkelerde mültecilerle çalışanların yaşadığı zorluklara dikkat çekmek ve bu hususta devlet kurumlarının ve sivil toplum kuruluşlarının bu kişilere yönelik müdahale çalışmaları geliştirmelerinin önemini vurgulamak açısından önemli bir kaynak olabileceği düşünülmektedir.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Travma · İkincil Travma · Dolaylı Travma

Özet

Literatürde mültecilerle çalışmanın, çalışan kişilerin psikolojik sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olduğunu gösteren birçok çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmaların çoğunluğunu İkincil Travma (İT) ve Dolaylı Travma (DT) çalışmaları oluşturmaktadır. Bunun yanında, mültecilerle çalışanlarda anksiyete, depresyon ve tükenmişlik gibi psikolojik zorlukların görüldüğüne dair çalışmalar da yer almaktadır. Bu makalenin amacı, İT, DT, anksiyete, depresyon ve tükenmişlik kavramlarını açıklamak, mültecilerle çalışanlarda bu psikolojik zorlukların görülme sıklığını raporlamış olan çalışmaların bir derlemesini sunmak ve bu psikolojik problemlerin gelişmesinde rol oynayan risk faktörlerini ortaya koymaktır. Bu derlemenin, özellikle Türkiye gibi fazla sayıda mülteciye ev sahipliği yapan ülkelerde mültecilerle çalışanların yaşadığı zorluklara dikkat çekmek ve bu hususta devlet kurumlarının ve sivil toplum kuruluşlarının bu kişilere yönelik müdahale çalışmaları geliştirmelerinin önemini vurgulamak açısından önemli bir kaynak olabileceği düşünülmektedir.

🔖

Cite This Article

Ebren, G., Özgen, P. A., Çırakoğlu, O. C. (2022). Sığınmacı ve Mültecilerle Çalışanlarda Psikolojik Sağlık Üzerine Bir Derleme. İnsan Hareketliliği Uluslararası Dergisi, Cilt: 2 Sayı: 1, 72–87. https://ajindex.com/articles/1628537

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (53)

  1. Acar, Z. (2021). Mülteci ve Sığınmacılarla Çalışan Meslek Elemanlarında Depresyon Düzeyi, Stres ve Tükenmişlik Belirtilerinin Psikososyal Risk Faktörlerinin İncelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi] Hacettepe Üniversitesi.
  2. Ager, A., Pasha, E., Yu, G., Duke, T., Eriksson, C., & Cardozo, B. L. (2012). Stress, mental health, and burnout in national humanitarian aid workers in Gulu, Northern Uganda. Journal of Traumatic Stress, 25(6), 713–720. https://doi.org/10.1002/jts.21764
  3. Alqudah, A. F. (2020). The handbook on staff-care and self-care for the Ministry of Health in the context of the health care system. Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit [German Society for International Cooperation]. https://www.giz.de/de/downloads/Handbook%20Self%20Care%20and%20 Staff%20Care%20English%202020.pdf
  4. APA (2013) Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th edition (DSM-5). Washington D.C, American Psychiatric Association.
  5. Aparacio, E., Michalopoulos, L. M., & Unick, G. J. (2013). An examination of the psychometric properties of the vicarious trauma scale in a sample of licensed social workers. Health and Social Work, 38(4), 199–206. https://doi.org/10.1093/hsw/hlt017
  6. Berger, R. (2015). Stress, trauma, and posttraumatic growth: Social context, environment, and identities. Routledge.
  7. Brooks, M.A., Dasgupta, A., Taşğın, N.Ş. et al. Secondary Traumatic Stress, Depression, and Anxiety Symptoms Among Service Providers Working with Syrian Refugees in Istanbul, Turkey. J Immigrant Minority Health (2022). https://doi.org/10.1007/s10903-022-01344-6
  8. Borho, A., Georgiadou, E., Grimm, T., Morawa, E., Silbermann, A., Nißlbeck, W., & Erim, Y. (2019). Professional and volunteer refugee aid workers–depressive symptoms and their predictors, experienced traumatic events, PTSD, burdens, engagement motivators and support needs. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(22), 4542.
  9. Branson, D. C. (2019). Vicarious trauma, themes in research, and terminology: A review of the literature. Traumatology, 25(1), 2–10. https://doi.org/10.1037/trm0000161
  10. Bride, B. E. (2007). Prevalence of secondary traumatic stress among social workers. Social Work, 52(1), 63–70. https://doi.org/10.1093/sw/52.1.63
  11. Bride, B. E., Robinson, M. M., Yegidis, B., & Figley, C. R. (2004). Development and validation of the secondary traumatic stress scale. Research on Social Work Practice, 14(1), 27–35. https://doi.org/10.1177/1049731503254106
  12. Briere, J. N., & Scott, C. (2014). Principles of trauma therapy: A guide to symptoms, evaluation, and treatment (DSM-5 update). Sage Publications.
  13. Bryant, R. A. (2019). Post-traumatic stress disorder: a state-of-the-art review of evidence and challenges. World Psychiatry, 18(3), 259-269.
  14. Chatzea, V. E., Sifaki-Pistolla, D., Vlachaki, S. A., Melidoniotis, E., & Pistolla, G. (2018). PTSD, burnout and wellbeing among rescue workers: Seeking to understand the impact of the European refugee crisis on rescuers. Psychiatry Research, 262, 446-451.
  15. Çırakoğlu O. C. ve Kahil, A. (2018) Mülteci psikolojik sağlığı. İçağasıoğulları Çoban A. ve Attepe Özden, A. (ed.), Psikiyatrik sosyal hizmet içinde (283-296). Ankara: Nobel Yayıncılık
  16. Denkinger, J. K., Windthorst, P., Rometsch-Ogioun El Sount, C., Blume, M., Sedik, H., Kizilhan, J. I., Gibbons, N., Pham, P., Hillebrecht, J., Ateia, N., Nikendei, C., Zipfel, S., & Junne, F. (2018). Secondary traumatization in caregivers working with women and children who suffered extreme violence by the “Islamic State.” Frontiers in Psychiatry, 9, 234. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2018.00234
  17. Ebren, G., Demircioğlu, M., & Çırakoğlu, O. C. (2022). A neglected aspect of refugee relief works: Secondary and vicarious traumatic stress. Journal of Traumatic Stress, 1–10. https://doi.org/10.1002/jts.22796
  18. Engstrom, D. W., Roth, T., & Hollis, J. (2010). The use of interpreters by torture treatment providers. Journal of Ethnic & Cultural Diversity in Social Work, 19(1), 54–72. https://doi.org/10.1080/15313200903547749
  19. Eriksson, C. B., Lopes Cardozo, B., Ghitis, F., Sabin, M., Gotway Crawford, C., Zhu, J.,. & Kaiser, R. (2013). Factors associated with adverse mental health outcomes in locally recruited aid workers assisting Iraqi refugees in Jordan. Journal of Aggression, Maltreatment & Trauma, 22(6), 660-680.
  20. Espinosa, A., Akinsulure-Smith, A. M., & Chu, T. (2019). Trait emotional intelligence, coping, and occupational distress among resettlement workers. Psychological Trauma: Theory, Research, Practice, and Policy, 11(1), 28–34. https://doi.org/10.1037/tra0000377
  21. Figley, C. R. (Ed.). (1995). Compassion fatigue: Coping with secondary traumatic stress in those who treat the traumatized. Brunner/Mazel, Publishers.
  22. Foo, C. Y., Verdeli, H., & Tay, A. K. (2021). Humanizing work: Occupational mental health of humanitarian aid workers. In W. Tony, C. L. Cooper & B. Paula (Eds.), The SAGE handbook of organizational wellbeing (p. 318).
  23. Forneris, C. A., Gartlehner, G., Brownley, K. A., Gaynes, B. N., Sonis, J., Coker-Schwimmer, E.,. & Lohr, K. N. (2013). Interventions to prevent post-traumatic stress disorder: a systematic review. American Journal of Preventive Medicine, 44(6), 635-650.
  24. Harris, L. M., & Mellinger, H. (2021). Asylum attorney burnout and secondary trauma. Wake Forest Law Review, 56(4).
  25. Harrison, R. L., & Westwood, M. J. (2009). Preventing vicarious traumatization of mental health therapists:
  26. Identifying protective practices. Psychotherapy: Theory, Research, Practice, Training, 46(2), 203–219. https://doi.org/10.1037/a0016081
  27. Hensel, J. M., Ruiz, C., Finney, C., & Dewa, C. S. (2015). Meta-analysis of risk factors for secondary traumatic stress in therapeutic work with trauma victims. Journal of Traumatic Stress, 28(2), 83-91. https://doi.org/10.1002/ jts.21998
  28. Iqbal, A. (2015). The ethical considerations of counselling psychologists working with trauma: Is there a risk of vicarious traumatisation. Counselling Psychology Review, 30(1), 44–51.
  29. Jachens, L., Houdmont, J., & Thomas, R. (2018). Work-related stress in a humanitarian context: a qualitative investigation. Disasters, 42(4), 619-634.
  30. Jobst, E., Gall, C., Eiche, C., Birkholz, T., & Prottengeier, J. (2018). Do good, stay well. Well-being and work satisfaction among German refugee helpers: A national cross-sectional study. PloS one, 13(12), e0209697.
  31. Kafes, A. Y. (2021). Depresyon ve anksiyete bozuklukları üzerine bir bakış. Humanistic Perspective, 3(1), 186-194.
  32. Killian, K. D. (2008). Helping till it hurts? A multimethod study of compassion fatigue, burnout, and self-care in clinicians working with trauma survivors. Traumatology, 14(2), 32–44. https://doi. org/10.1177%2F1534765608319083
  33. Kim, Y. J. (2017). Secondary traumatic stress and burnout of North Korean refugees service providers. Psychiatry Investigation, 14(2), 118.
  34. Kindermann, D., Sanzenbacher, M., Nagy, E., Greinacher, A., Cranz, A., Nikendei, A., Friedrich, H. C., & Nikendei, C. (2020). Prevalence and risk factors of secondary traumatic stress in emergency call-takers and dispatchers–A cross-sectional study. European Journal of Psychotraumatology, 11(1), 1799478. doi.org/1 0.1080/20008198.2020.1799478.
  35. Kumar, M., & Fonagy, P. (2013). Differential effects of exposure to social violence and natural disaster on children's mental health. Journal of Traumatic Stress, 26(6), 695–702. https://doi.org/10.1002/jts.21874 Lusk, M., & Terrazas, S. (2015). Secondary trauma among caregivers who work with Mexican and Central American refugees. Hispanic Journal of Behavioral Sciences, 37(2), 257–273. https://doi. org/10.1177%2F0739986315578842 Manning, D., & Preston, A. (2003). Organizational stress: Focusing on ways to minimize Distress. Cupa HR Journal, 54, 15-18.
  36. McCann, I. L., & Pearlman, L. A. (1990). Vicarious traumatization: A framework for understanding the psychological effects of working with victims. Journal of Traumatic Stress, 3(1), 131–149.
  37. Merrell, H. (2013). Dissociation Differences Between Human-made Trauma and Natural Disaster Trauma. [Yayımlanmamış doktora tezi]. George Fox Üniversitesi
  38. Micale, M. (1994). Charcot and les névroses traumatiques: historical and scientific reflections. Revue Neurologique, 150(8-9), 498-505.
  39. Miller, K. E., Martell, Z. L., Pazdirek, L., Caruth, M., & Lopez, D. (2005). The role of interpreters in psychotherapy with refugees: An exploratory study. American Journal of Orthopsychiatry, 75(1), 27–39. https://doi. org/10.1037/0002-9432.75.1.27
  40. Mishori, R., Mujawar, I., & Ravi, N. (2014). Self-reported vicarious trauma in asylum evaluators: A preliminary survey. Journal of Immigrant and Minority Health, 16(6), 1232–1237. https://doi.org/10.1007/s10903-013- 9958-6
  41. Pıçakçıefe, M. (2010). Çalışma yaşamı ve anksiyete. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 9(4), 367-369. Possick, C., Waisbrod, N., & Buchbinder, E. (2015). The dialectic of chaos and control in the experience of therapists who work with sexually abused children. Journal of Child Sexual Abuse, 24(7), 816–836. https:// doi.org/10.1080/10538712.2015.1057667
  42. Rizkalla, N., & Segal, S. P. (2019). Trauma during humanitarian work: the effects on intimacy, wellbeing and PTSD-symptoms. European Journal of Psychotraumatology, 10(1), 1679065.
  43. Roberts, F., Teague, B., Lee, J., & Rushworth, I. (2021). The prevalence of burnout and secondary traumatic stress in professionals and volunteers working with forcibly displaced people: A systematic review and two meta-analyses. Journal of Traumatic Stress, 34(4), 773–785. https://doi.org/10.1002/jts.22659
  44. Sağaltıcı, E., Cetinkaya, M., Nielsen, S. Y., Sahin, S. K., Gulen, B., & Altindag, A. (2022). Identified predictors and levels of burnout among staff workers in a refugee camp of first immigrant group: A cross-sectional study. Medicine, 11(1), 135-41.
  45. Turgut, İ. (2014). Travma Mağduru Mültecilerle Çalışan Meslek Elemanlarının Ruhsal Sorunları Üzerine Karşılaştırma Gruplu Bir Değerlendirme Çalışması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Haliç Üniversitesi.
  46. United Nations High Commissioner for Refugees. (2016). Staff wellbeing and mental health. https://www.unhcr. org/56e2dfa09.pdf
  47. United Nations High Commissioner for Refugees. (2020). Refugee data finder. Retrieved February 21, 2022, from https://www.unhcr.org/refugee-statistics/
  48. Ünal, Y., Kara, K., Calayır, A., Önder, E., Uygun, E. ve Aker, A. T. (2017). Türkiye’de yaşayan Suriyeli mültecilere psikososyal destek sunan insani yardım çalışanlarının yaşam kalitesi düzeylerinin belirlenmesi. [Poster sunumu].
  49. Welton-Mitchell, C. E. (2013) UNHCR’s mental health and psychosocial support. United Nations High Commissioner for Refugees.
  50. World Health Organization (2019). International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems (11th ed.). https://icd.who.int/
  51. Živanović, M., & Vukčević Marković, M. (2020). Latent structure of secondary traumatic stress, its precursors, and effects on people working with refugees. PLoS One, 15(10), e0241545. https://doi.org/10.1371/journal. pone.0241545
  52. Eriksson, C. B., Lopes Cardozo, B., Ghitis, F., Sabin, M., Gotway Crawford, C., Zhu, J.,. & Kaiser, R. (2013). Factors associated with adverse mental health outcomes in locally recruited aid workers assisting Iraqi refugees in Jordan. Journal of Aggression, Maltreatment & Trauma, 22(6), 660-680.
  53. Forneris, C. A., Gartlehner, G., Brownley, K. A., Gaynes, B. N., Sonis, J., Coker-Schwimmer, E.,. & Lohr, K. N. (2013). Interventions to prevent post-traumatic stress disorder: a systematic review. American Journal of Preventive Medicine, 44(6), 635-650.