Türk Devlet Teşkilatlarında Yasavul / 'Yasavul' in Turk State Organizations

Özet

Ö Z E T İslamiyet öncesi Türk devletlerinde ordu birliklerinin tanzimi ve düzenlenmesi çok önemli bir görevdi. Her ne kadar ordu nizamının ve teşrifatının yapıldığı bir memuriyet veya bu memuriyeti ifa edenlerin isimleri bilinmese de yapılan av merasimlerinde, toylarda, kurultaylarda, doğum ve elçi kabulleri gibi törenlerde, Türk idarî sisteminin ve ordusunun disiplinini düzenleyen görevlilerin olduğunu görmek mümkündür. Yine Türklerin sefer organizasyonlarındaki başarıları, bir ordu müfettişinin, muhafaza memurunun varlığını kanıtlayan önemli bir durumdur. Biz de bu araştırmada Türk ve Moğol devlet teşkilatlarında, yukarıda bahsedilen organizasyonlarda önemli bir yetkiye sahip olan “Yasavul”’u inceledik. Kelimenin kökeni ve anlamını araştırıp, bu mevkiinin görev alanlarını belirlemeye çalıştık. Anahtar Kelimeler: Yasavul-Teşrifat-Yasakçı-Çobi Yasak-Emir Subayı AB S T R AC T It was a very significant task to arrange and organize army units in pre-Islamic Turkish states. Although there is not a specific name of this task and although the names of those who carried it out are not known, it is possible to see officers who arrange the discipline of Turkish administrative system and its army in such occasions as hunt ceremonies, feasts, general assemblies, birth ceremonies and ambassador acceptances. The success of the Turks in campaign organizations is a case proving the control of an army inspector and an enforcement officer. This study is intended to examine the position of “Yasavul”, who had an important authority in the above-mentioned organizations in Turkish and Mongolian state administration. The study aims to examine the meaning and origin of the term “Yasavul” and to determine the scope of this position. Keywords: Yasavul, Turk State Organizations