Journals / TÜRKAV KAMU YÖNETİMİ ENSTİTÜSÜ SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ / 2025 / Cilt: 5 Sayı: 2

"Arifane Divans" from Turkish Solidarity, Aid and Education Institutions

Türk Dayanışma Yardımlaşma ve Eğitim Kurumlarından "Arifane Divanlar"

Sedef Karabulut(GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ)0009-0006-3269-298X
Türker Eroğlu(GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0002-5943-209X
Pages
403–436
Publication Date
2026-01-02
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

To conclude,Arifane Divans are presented —based on chronology and literature—as institutions of solidarity, mutual assistance, and education that serve the unity of Turkish society.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study examines the traditional institutions in Turkish culture that functioned as organizations of solidarity, mutual assistance, and education.
📊
Key Findings & Data:In early Turkic societies, kam rituals, toy gatherings, and kurultay assemblies played an significant role in maintaining political and social order.
💡
Conclusion & Impact:To conclude,Arifane Divans are presented —based on chronology and literature—as institutions of solidarity, mutual assistance, and education that serve the unity of Turkish society.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Türk Kültürü · Toy · Divan

Abstract

This study examines the traditional institutions in Turkish culture that functioned as organizations of solidarity, mutual assistance, and education. In early Turkic societies, kam rituals, toy gatherings, and kurultay assemblies played an significant role in maintaining political and social order. Over time, these institutional gatherings, which transformed into organizations such as divan, ahilik, yarenlik, and seymenlik, regarded as “tradition-based civil society organizations.” These structures can be considered not merely as settings for entertainment or conversation, but also as institutional frameworks that reinforced social solidarity and cooperation, ensured the continuity of cultural values, and provided a basis for the socialization of the community. Within the ahilik organization, moral values were taught in the light of “fütüvvetname” texts, while in the institutions such as yarenlik and seymenlik, young people were raised with a sense of responsibility. The arifane divans have continued to exist as institutions that preserve traditional forms of governance and the common values of the people, seek solutions to societal issues, and undertake an educational function. This study illustrates the historical roots of these institutions as well as their social, educational, and cultural functions, emphasizing their similarities with contemporary civil society organizations, and discusses the evolution from traditional structures such as Toy, Kurultay, Tirnek, Dernek, and Kengeş to Arifane Divans. To conclude,Arifane Divans are presented —based on chronology and literature—as institutions of solidarity, mutual assistance, and education that serve the unity of Turkish society.

Özet

Bu çalışmada, Türk kültüründe “ Türk Dayanışma, Yardımlaşma ve Eğitim” kurumları işlevinde olan geleneksel kurumlar incelenmiştir. Eski Türk toplumlarında; kam törenleri, toy ve kurultaylar, siyasal ve toplumsal düzenin sağlanmasında önemli rol oynamıştır. Zamanla divan, ahilik, yarenlik ve seymenlik gibi kurumlara dönüşen bu kurumsal toplantılar “geleneğe dayalı sivil toplum kuruluşları” olarak değerlendirilmiştir. Bu yapılar yalnızca eğlence veya sohbet ortamları olarak değil, aynı zamanda toplumsal dayanışma ve yardımlaşmayı güçlendiren, kültürel değerlerin sürekliliğini sağlayan ve toplumun sosyalleşmesine zemin hazırlayan kurumsal yapılar olarak değerlendirilebilir. Ahilik teşkilatında “fütüvvetnameler” ışığında ahlaki değerler öğretilmiştir. Yarenlik ve seymenlik gibi yapılarda ise gençler sorumluluk bilinciyle yetiştirilmiştir. Arifane divanlar; geleneksel yönetim biçimlerini ve halkın ortak değerlerini yaşatan, sorunlarına çözüm arayan ve eğitim işlevini üstlenen kurumlar olarak varlığını sürdürmektedir. Çalışmada; söz konusu kurumların tarihsel kökleri, toplumsal, eğitsel ve sosyal işlevleri araştırılmış; günümüzdeki sivil toplum yapılanmalarıyla benzerlikleri vurgulanmış ve Türk kültüründeki “Toy, Kurultay, Tirnek, Dernek, Kengeş” gibi yapılardan “Arifane Divanlar”a doğru evrilme süreci anlatılmıştır. Sonuç olarak Arifane Divanlar; kronolojiye ve literatüre bağlı olarak Türk toplumunun birliğine hizmet eden, dayanışma, yardımlaşma ve eğitim kurumları olarak ortaya konulmaya çalışılmıştır.

🔖

Cite This Article

Karabulut, S., Eroğlu, T. (2026). "Arifane Divans" from Turkish Solidarity, Aid and Education Institutions. TÜRKAV KAMU YÖNETİMİ ENSTİTÜSÜ SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ, Cilt: 5 Sayı: 2, 403–436. https://doi.org/10.71138/turkav.1774959

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (15)

  1. Ayaz, E. S. (13.05.2019). (e)dgü: bilge: kişig: (e)dgü: (a)lp kişig: İbareleri Üzerine. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(23), 15-26.
  2. Ceylan, A. (1997). 02.07.2025 tarihinde dergipark: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3625952 adresinden alındı
  3. Erdoğan, A. (2014). İslamiyet'ten Önce Türk Devletlerinde Meclis Anlayışı: Toy,Kengeş,Kurultay Örneği. 30.06.2025 tarihinde Doğuş Üniversitesi Kütüphanesi: https://kutuphane.dogus.edu.tr/mvt/pdf.php adresinden alındı
  4. Gökalp, Z. (2015). Türk Medeniyet Tarihi. İstanbul: Ötüken.
  5. Kiyat, A. (2023). Kırgız Toplumunda Aksakal. Teeke Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi(12/3), 957-967.
  6. Köktan, Y., & Eroğlu, E. (2012). Ahilik Kültürü ve Günümüz Halk Kültürüne Yansımaları. Halk Kültüründe İktisat ve Ticaret Uluslararası Sempozyumu Bildirileri, (s. 176-185). Şanlıurfa.
  7. Ögel, P. D. (1982). Türklerde Devlet Anlayışı (13. Yüzyıl Sonlarına Kadar). Ankara: Başbakanlık Basımevi.
  8. Özdemir, N. (2005). N. Özdemir içinde, Cumhuriyet Dönemi Türk Eğlence Kültürü. Ankara: Akçağ Yayınları.
  9. Öztürk Aykaç, N. (2021). Söylem ve Temsil Arasında Ankara. İçtimaiyat Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 296-321.
  10. Saray, P. D. (1999). Türk Devletlerinde Meclis (Parlemento), Demokratik Düşünce ve Atatürk. Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi.
  11. Sümer, P. D. (1999). Oğuzlar (Türkmenler) Tarihleri-Boy Teşkilatı-Destanları. İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı.
  12. T.C Ankara Valiliği. (tarih yok). 25.08.2025 tarihinde http://www.ankara.gov.tr/Segmenlik-Gelenegi adresinden alındı
  13. Tokgöz, Z. (2018). Geçmişten Gelen Işık Ahi Evran ve Ahilik Sistemi. Ankara: Rota Barışçı Matbaacılık.
  14. Yediyıldız, B. (1985). Ordu Kazası Sosyal Tarihi (1455-1613). Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları:598 Kültür Eserleri Dizisi:42. Yılmaz, S. 26-28.05.201. İsamveri. Erişim: 08 17, 2025 tarihinde https://isamveri.org/pdfdrg/D234592/2014_YILMAZS.pdf adresinden alındı
  15. Ayaz, E. S. (13.05.2019). (e)dgü: bilge: kişig: (e)dgü: (a)lp kişig: İbareleri Üzerine. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(23), 15-26.