Journals / Akademik Açı / 2026 / Cilt: 6 Sayı: 1

Islamophobia as a Hegemonic Strategy: Migration, Securitization, and the State’s Quest for Legitimacy

Hegenomik Bir Strateji Olarak İslamofobi: Göç, Güvenlikleştirme ve Devletin Meşruiyet Arayışı

Gülden Kılıçarslan(AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ)0009-0004-3595-6480
Pages
105–131
Publication Date
2026-04-29
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

JEL Codes: Z18, F22, D72.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Islamophobia is a prominent and significant phenomenon that has been included in academic literature, particularly since the 1990s.
📊
Key Findings & Data:The strategic deployment of legitimising tools by the state proves to be of particular significance.
💡
Conclusion & Impact:JEL Codes: Z18, F22, D72.
🔬Design:Teorik Makale
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İslamofobi · Göç · Devlet-Toplum İlişkisi

Abstract

Islamophobia is a prominent and significant phenomenon that has been included in academic literature, particularly since the 1990s. A primary rationale for this phenomenon pertains to its instrumentalisation within the ambit of contemporary political power struggles, accompanied by its presentation in a manner that serves to ignite ethical deliberations across the domains of social, cultural, and political spheres. Furthermore, the phenomenon of migration is as controversial as Islamophobia and is one of the important dynamics shaping the current world agenda. The manner in which these two concepts are articulated within the political sphere cannot be appraised exclusively within the confines of cultural and economic boundaries; a multitude of variables underpin the integration of Islamophobia and migration in the discourse of political elites. The strategic deployment of legitimising tools by the state proves to be of particular significance. Moreover, the role of ideological state relations in shaping societal norms is of critical importance. This article aims to examine the meaning of Islamophobia and anti-migration sentiment from the perspective of the state and those in power, the tools used to reflect this meaning, and the position of society in relation to all these paradigms. Keywords: Islamophobia; Migration; State–society relations; Political instrumentalisation; Ideological discourse. JEL Codes: Z18, F22, D72.

Özet

İslamofobi, özellikle 1990’lardan itibaren akademik literatüre dahil edilen, gündemde ve mühim bir olgudur. Bunun başlıca sebeplerinden biri, günümüz siyasi iktidar mücadeleleri bağlamında araçsallaştırılması ve sosyal, kültürel ve politik arenada etik tartışmalara yol açacak biçimde sunulmasıdır. Benzer şekilde göç olgusu da en az İslamofobi kadar tartışmalıdır ve güncel dünya gündemini şekillendiren önemli dinamiklerden biridir. Bu iki kavramın politikada ifade edilme biçimi, yalnızca kültürel ve ekonomik sınırlar çerçevesinde değerlendirilemez; İslamofobi ve göçün siyasi elitler tarafından söylemlerine konu edilmesinin arkasında çok sayıda değişken bulunmaktadır. Özellikle devletin stratejik olarak kullandığı meşrulaştırıcı araçlar belirleyicidir. Ayrıca, toplum normlarının oluşturulmasında ideolojik devlet ilişkilerinin rolleri de kritik öneme sahiptir. Bu makale, İslamofobi ve göç karşıtlığının devlet ve egemenlik sahipleri açısından taşıdığı anlamı, bu anlamın hangi araçlarla yansıtıldığını ve toplumun tüm bu paradigmalar karşısındaki konumunu irdelemeyi amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler: İslamofobi; Göç; Devlet-toplum ilişkisi; Siyasal araçsallaştırma; İdeolojik söylem. JEL Kodları: Z18, F22, D72.

🔖

Cite This Article

Kılıçarslan, G. (2026). Islamophobia as a Hegemonic Strategy: Migration, Securitization, and the State’s Quest for Legitimacy. Akademik Açı, Cilt: 6 Sayı: 1, 105–131. https://doi.org/10.59597/akademikaci.1804867

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (48)

  1. 1958 Fransız Anayasası, (1958). https://mahmudcelaleddinoktenaihl.meb.k12.tr/meb_iys_dosyalar/44/10/761717/dosyalar/2019_10/13124433_Fransa_AnayasasY.pdf.
  2. Akdoğan, Y. (2024). Popülizmin siyasal sisteme etkileri. Amme İdare Dergisi, 57 (3), 39-62.
  3. Akman, Ş. T. (2012). Hukuk politika ilişkisi bakımından eleştirel Hukuk Çalışmaları Hareketi, (61) 4, 1271. https://doi.org/10.1501/Hukfak_0000001690.
  4. Alıcı, M. (2019). Batı’nın bitmeyen sanal korkusu: İslamofobi, Diyanet İlmî Dergi, 55 (2), 405-434, 407.
  5. Alper, O. H. & Turan, Y. (2023). Güvenlikleştirme ve İslamofobi: Fransa’nın “Müslüman tehdidi” ile mücadelesi (2015-2022). Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 7(1), 385-407. https://izlik.org/JA62UN67MP.
  6. Althusser, L. (1971). Ideology and ideological state apparatuses. In L. Althusser (Ed.), Lenin and philosophy and other essays. New York: Monthly Review Press
  7. Ar, M. (2023). Kültürel ırkçılık bağlamında İslamofobi ve Antisemitizm ilişkisi. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 23 (2), 499-522. https://doi.org/10.33415/daad.1308798.
  8. Armutlu, A. (2024). Siyasi popülizm-uluslararası ilişkiler: Küresel eğilimler ve etkileri https://udiad.org/siyasi-populizm-uluslararasi-iliskiler-kuresel-egilimler-ve-etkileri/ /E.T.:08.10.2025
  9. Bayraklı, E. & Hafez, F. (2021). European Islamophobia report 2020, Vienna, Leopold Weiss Institute.
  10. Bodur, H. E. (2017). Batı’da İslam karşıtlığının icat edilmiş dili olarak İslamofobi, İlahiyat Akademi Dergisi, 6, 69-86. https://izlik.org/JA58HG29NC.
  11. Buzan, B. & Waever, O. & de Wilde, J. (1998). Security: A new framework for analysis, Lynne Rienner Publishers.
  12. Cesari, J. (2009). The securitisation of Islam in Europe. Challenge Research Paper. No.15
  13. Çelik, H. & Ekşi, H. (2013). Söylem analizi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 27 (27), 99-117. https://izlik.org/JA85TB55UJ
  14. Dağıstanlı, H. C. & Taşdemir, F. (2024). 4. Uluslararası Medya ve İslamofobi Forumu başladı. Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/gundem/4-uluslararasi-medya-ve-islamofobi-forumu-basladi-/3164195#. E.T.:07.03.2026
  15. Doğan, H. (2024). Büyüyen bir hukuk sorunsalı: İslamofobi. Muhafazakar Düşünce Dergisi, 20(66 - Türkiye’nin Fikri Dergileri), 342-362. https://izlik.org/JA76UR68JZ.
  16. Doğru, A. (2021). Fransa’da Müslümanları hedef alan tartışmalı yasanın onaylanması tepkilerle karşılandı. Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/fransada-muslumanlari-hedef-alan-tartismali-yasanin-onaylanmasi-tepkilerle-karsilandi/2334220. E.T.: 07.03.2026
  17. Dural, A. B. (2012). Antonıo Gramscı ve hegemonya. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 11(39), 309-321. https://izlik.org/JA53JM23AL.
  18. Elmacıoğlu, G. (2024). Ruth Wodak ve söylem-tarihsel yaklaşım: Uygulama örnekleri üzerinden bir değerlendirme. 4. Boyut Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi, 24(1), 20. https://doi.org/10.26650/4boyut.2024.1428072
  19. Euronews Türkçe. (2023, 7 Eylül). Fransa’da Danıştay, hükümetin okullarda abaya yasağına yapılan itirazı reddetti. https://tr.euronews.com/2023/09/07/fransada-danistay-hukumetin-okullarda-abaya-yasagina-yapilan-itirazi-reddetti (E. T.: 07.03.2026).
  20. Fairclough, N. (1995). Critical discourse analysis: The critical study of language. Longman.
  21. Foucault, M. (1975). Discipline and punish: The birth of the prison. Vintage Books.
  22. Foucault, M. (2008). The birth of biopolitics: Lectures at the Collège de France 1978-79 (M. Senellart, Ed.). Palgrave Macmillan.
  23. Gedikoğlu, S. (2018). Fransa’da İslamofobi. Kadim Akademi SBD, 2(2), 135-145.
  24. Glynos, J. (2007). Logics of critical explanation in social and political theory (1. baskı). Routledge.
  25. Goffman, E. (1963). Stigma: Notes on the management of spoiled identity. Prentice Hall.
  26. Gramsci, A. (1971). Selections from the prison notebooks. International Publishers.
  27. Güder, M. (2016). Türkiye’deki dış göç olgusuna sosyoekonomik bir yaklaşım ve Avrupa Birliği ile Geri Kabul Anlaşması’nın olası etkileri. Sosyoekonomi, 24(30), 129-138. https://doi.org/10.17233/se.2016.10.007
  28. Hıdır, O. (2020, 20 Ekim). Macron’un İslam’a yönelik hezeyanları. Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/analiz/macron-un-islam-a-yonelik-hezeyanlari/1999725 (E. T.: 07.03.2026).
  29. İlgaz, S. (2023). Avrupa’da göçmen karşıtı tutum ve İslamofobi. Uluslararası Kriz ve Siyaset Araştırmaları Dergisi, 7(1), 140-166. https://izlik.org/JA58HG43XH
  30. Kara, M. (2025). Fransa’da yeni başörtüsü yasakları Müslüman kadınların özgürlük alanını daraltıyor. Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/ayrimcilikhatti/musluman-karsitligi/fransada-yeni-basortusu-yasaklari-musluman-kadinlarin-ozgurluk-alanini-daraltiyor/1824008 (E. T.: 07.03.2026).
  31. Karagöz, M. (2024). Popülizmi tanımlamak: Olguya farklı yaklaşımlara ilişkin bir değerlendirme. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 9(25), 786-802. https://doi.org/10.25204/iktisad.1454709
  32. Kasapoğlu, Ç. (2015, 13 Ocak). Fransa’da Müslüman hedeflere 50’den fazla saldırı ve tehdit. BBC News Türkçe. https://www.bbc.com/turkce/multimedya/2015/01/150113_fransa_muslumanlara_saldirilar (E. T.: 03.03.2026).
  33. Kılınç, R. (2019, 14 Aralık). ‘Fransa’da sorun laiklik değil, İslamofobi’. Euronews. https://tr.euronews.com/2019/12/14/fransa-da-sorun-laiklik-degil-islamofobi-gorus (E. T.: 03.03.2026).
  34. Metin, O. (2024). Medya ve gündelik yaşam. F. Çakı (Haz.), Toplumsal hayata sosyolojik bakış içinde (s. 591-608). Akademisyen Kitabevi.
  35. Mızrak, D., & Temiz, Ö. (2009). Hukuk ve politika Türkiye’de yaşanan olağanüstü dönemlerin edebiyat eserleri ışığında incelenmesi. Ankara Barosu Dergisi, (2), 77-97. https://izlik.org/JA99MN37HC
  36. Molacı, M. (2020). Foucault’da hakikat. Medeniyet ve Toplum Dergisi, 4(1), 18-28. https://izlik.org/JA39AD92FF
  37. Orhan, S. (2020). Popülizm, liberal demokrasi ve faşizm denklemi. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 68(4), 795-840. https://doi.org/10.33629/auhfd.721387
  38. Ovalı, Ş. (t.y.). Güvenlikleştirme. Secopedia. https://www.secopedia.org/kavramlar/guvenlik-kuramlari/guvenliklestirme(E. T.: 08.10.2025).
  39. Perspektif. (2021, 31 Aralık). “Medya ve Siyaset, İslam’a Yönelik Irkçılık ve Ayrımcılığı Normalleştirdi”. https://perspektif.eu/2021/12/31/medya-ve-siyaset-islama-yonelik-irkcilik-ve-ayrimciligi-normallestirdi/ (E. T.: 07.03.2026).
  40. Perspektif. (2025, 17 Mart). “İslamofobi Trumpla başlamadı ama onunla derinleşecek”. https://perspektif.eu/2025/03/17/islamofobi-trumpla-baslamadi-ama-onunla-derinlesecek/ (E. T.: 07.03.2026).
  41. Runnymede Trust. (1997). Islamophobia: A challenge for us all. Şimşek, B. (2020, 22 Ekim). Samuel Paty: Fransa’da öğretmen cinayeti sonrası İslam, Müslümanlar ve İslamofobi nasıl tartışılıyor?. BBC News Türkçe. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-54676673 (E. T.: 03.03.2026).
  42. Şimşek, I. (2021). Louis Althusser’in ideoloji ve devletin ideolojik aygıtları adlı çalışması üzerine bir değerlendirme. Medya ve Kültür, 1(1), 112-115. https://izlik.org/JA52BN77FK
  43. Tekin, F. (2015). Kültürel travma olarak zorunlu göç. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, (25), 91-100. https://izlik.org/JA97ZP22BT
  44. Unger, R. M. (1983). The critical studies movement. Harvard Law Review.
  45. Uslu Ak, B. (2021). Göç kavramı ve kuramları. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 8(72), 1749-1758. http://dx.doi.org/10.26450/jshsr.2579
  46. Uzun, B. (2024). İslamofobi içerikli haberlerde dezenformasyon: Teyit.org üzerine bir inceleme. B. Uzun (Haz.), Sosyal medya ve İslamofobi içinde (s. 93-126). Tablet Kitabevi.
  47. Yapıcı, A. (2017). Ön yargı ve ayrımcılık bağlamında İslamofobi: Dini-sosyal kimlikler arası ilişkilerde değişim ve süreklilik. İlahiyat Akademi Dergisi, (6), 1-26. https://izlik.org/JA75DN96JH
  48. Zhanadilova, A. (2018). Farklı kuramlar çerçevesinde uluslararası göç sorunu. Muhakeme Journal, 1(2), 116-122. https://doi.org/10.33817/muhakeme.475073