AI Summary & Key Takeaways
AI InsightKeywords: Religiosity, Pro-environmental attitudes, Nature connectedness, Intrinsic religious orientation, Fundamentalist religious orientation
📌 3 Key Takeaways
Abstract
While the relationship between religiosity and pro-environmental attitudes has been examined across various religions and denominations, studies conducted within Islamic samples have produced mixed results regarding the direction and strength of this relationship. This highlights the need for studies that examine the relationship between different dimensions of religiosity and pro-environmental attitudes in a context-sensitive manner. Therefore, the present study investigated the relationship between pro-environmental attitudes and four dimensions of religiosity in Islam: intrinsic religious orientation, extrinsic religious orientation, quest religious orientation, and fundamentalist religious orientation. In addition, the potential mediating roles of ecological dominance orientation and connectedness to nature in these relationships were examined. The model provides further insight into how religiosity may indirectly influence pro-environmental attitudes. The importance participants placed on religion was included in the model as a control variable. To this end, an online survey was conducted with 276 participants residing in the Turkish Republic of Northern Cyprus (TRNC). Mediation analysis conducted using JASP revealed that only the sense of being part of nature mediated the relationship between intrinsic religious orientation and pro-environmental attitudes. Moreover, the positive direct effect of intrinsic religious orientation on pro-environmental attitudes remained significant within this mediation model. The results also showed that fundamentalist religious orientation had a significant and direct negative effect on pro-environmental attitudes. On the other hand, neither extrinsic nor quest religious orientations had any significant direct or indirect effects on pro-environmental attitudes. Keywords: Religiosity, Pro-environmental attitudes, Nature connectedness, Intrinsic religious orientation, Fundamentalist religious orientation
Özet
Çevre yanlısı tutumların dindarlıkla ilişkisi farklı din ve mezhepler bağlamında incelenmiş, ancak İslam bağlamında yürütülen araştırmalar bu ilişkinin yönü ve gücü bakımından farklı sonuçlar ortaya koymuştur. Bu durum, dindarlığın alt boyutlarının çevre yanlısı tutumlarla ilişkisini bağlama özgü biçimde inceleyen çalışmalara duyulan ihtiyacı göstermektedir. Bu nedenle, mevcut çalışmada çevre yanlısı tutumların Müslümanlıkta dindarlığın dört farklı boyutu (içsel güdümlü dini yönelim, dışsal güdümlü dini yönelim, sorgulayıcı dini yönelim ve köktendinci dini yönelim) ile ilişkisi araştırılmıştır. Ayrıca, bu ilişkilerde ekolojik baskınlık yönelimi ve doğaya bağlılık değişkenlerinin olası aracı rolü incelenmiş; katılımcıların dine verdikleri önem ise kontrol değişkeni olarak modele dâhil edilmiştir. Bu model, dindarlığın çevreye yönelik tutumları dolaylı olarak nasıl şekillendirdiğine dair bir açıklama önermektedir. Bu amaçla, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde (KKTC) yaşayan 276 katılımcıyla çevrim içi anket uygulanmıştır. JASP aprogramında yürütülen aracı değişken analizi bulguları, yalnızca doğanın bir parçası olarak hissetmenin, içsel güdümlü dini yönelimin çevre yanlısı tutumlar üzerindeki etkisinde aracı rol oynadığını ortaya koymuştur. Bu modelde, içsel güdümlü dini yönelimin çevre yanlısı tutumlar üzerindeki doğrudan pozitif etkisi de anlamlı biçimde devam etmiştir. Ayrıca, köktendinci dini yönelimin çevre yanlısı tutumlar üzerinde doğrudan, negatif ve anlamlı bir etkisi bulunmuştur. Buna karşılık, dışsal güdümlü dini yönelim ve sorgulayıcı dini yönelimin çevre yanlısı tutumlar üzerinde ne doğrudan ne de dolaylı bir etkisi tespit edilmemiştir. Bulgular, katılımcıların dine verdikleri önemin çevreye yönelik tutumlarını doğrudan belirlemediğini, ancak dini yönelimleri şekillendirerek dolaylı yoldan etkide bulunduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Dindarlık, Çevre Yanlısı Tutumlar, Doğaya Bağlılık, İçsel Güdümlü Dini Yönelim, Köktendinci Dini Yönelim