Journals / Milli Folklor / 2026 / Cilt: 18 Sayı: 142

Folklor ve Propaganda: Vichy Hükûmeti Örneği

Simay Turan(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-0985-0143
Pages
5–14
Publication Date
2024-06-20
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Kanımızca Vichy hükûmeti, Fransız halkının imgeleminde (hatta bilinçaltında) yapay bir gerçeklik etkisi yaratmaya çalışarak öngörüsüz bir dizi yöneticinin neden olduğu yitirilen savaşın yarattığı travmayı bastırmayı amaçlamıştır

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:İkinci Dünya Savaşı sırasında Almanya’da Nazi söyleminde folklorik unsurların bir propaganda aracı olarak sıklıkla kullanıldığı bilinmektedir.
📊
Key Findings & Data:Ülkenin içinde bulunduğu ekonomik ya da siyasal koşulların olum-suz bir yöne evrildiği bir ortamda yönetimde bulunan kişiler Fransa’daki halkın yurt, vatan, millet, toprak, dil gibi temel ulusal değerlerini bir dizi basmakalıp söylem üzerinden giderek manipüle etmeye çalışırlar.
💡
Conclusion & Impact:Kanımızca Vichy hükûmeti, Fransız halkının imgeleminde (hatta bilinçaltında) yapay bir gerçeklik etkisi yaratmaya çalışarak öngörüsüz bir dizi yöneticinin neden olduğu yitirilen savaşın yarattığı travmayı bastırmayı amaçlamıştır
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Folklor söylemi · propaganda · propaganda söylemi

Özet

İkinci Dünya Savaşı sırasında Almanya’da Nazi söyleminde folklorik unsurların bir propaganda aracı olarak sıklıkla kullanıldığı bilinmektedir. Ülkenin içinde bulunduğu ekonomik ya da siyasal koşulların olum-suz bir yöne evrildiği bir ortamda yönetimde bulunan kişiler Fransa’daki halkın yurt, vatan, millet, toprak, dil gibi temel ulusal değerlerini bir dizi basmakalıp söylem üzerinden giderek manipüle etmeye çalışırlar. Bu amaçla manipüle ettikleri ulusal değerlerin, söz konusu kavramlara ilişkin yerleşik toplumsal imgelerin (doksanın) kendini en güçlü biçimde duyurduğu alan olan folklorun verilerini sıklıkla kullanmaktan geri durmamışlardır. Nazi söylemi böyle bir manipülasyon girişiminin en bilinen örneklerinden bir tanesidir. Nazilerin bu eğilimlerine koşut biçimde yenilikçi hareketlerin karşısında duran, doksaya (ortak duyuşun içerdiği geleneksel ve toplumsal değerler) başvurmaktan geri durmayan, Nazilerle iş birliği yapmaktan çekinmeyen, Fransız halkının öncelediği köy, köylülük ve toprak gibi izlekleri kullanan Vichy hükûmeti özellikle toprak mitinden yola çıkarak toplumsal imgelemde “sözde” bir devrim hareketi imgesi yaratarak kendi ideolojik değerlerini halka dayatmaya uğraşmıştır. Ayrıca Mareşal Pétain’in yönlendirdiği Vichy hükûmetinin görünürdeki temel amacı ulusal değerlerin öne çıktığı bir toplumsal değişimin kapılarını arala-maktır. Bunu yaparken de folklor gerecini, Fransız toplumunun baş tacı ettiği ulusal değerleri, efsaneleri, eski mitleri, vatan ve ulus gibi değerleri, ayrıca toprak mitini odağa koymuştur. İkinci Dünya Savaşı’ndan yenilgiyle çıkan, bunun sonucunda ağır bir ekonomik krizle karşı karşıya kalan, cumhuriyet değerlerini ise henüz yeterince içselleştirememiş Fransız halkı ulusal devrimin bir kuramcısı, hatta gerçekleştiricisi olmayı kendine görev edinen Vichy hükûmetinin ulusal devrimi bir varoluş nedeni durumuna getirme dayatmaları-na ayak uydurmak zorunda bırakılmıştır. Vichy hükûmeti toprak ve köylü folklorunu ideolojik söyleminin merkezine alarak Almanya’nın neden olduğu işgal dramını söyleminden bütünüyle çıkarmaya çalışırken aslında Fransa’nın özgürlük, eşitlik, kardeşlik gibi benimsediği temel ilkeleri “iş, aile, vatan” ilkeleriyle değiştirmiştir. Bir başka anlatımla geleneksel yapılara, düşünme biçimlerine, yani değerlere bağlı Fransız halkının onlarca yıldır benimsediği değerleri kendilerince yeniden yorumlayarak onları birer propaganda aracı durumuna getirmekten çekinmemişlerdir. Böylelikle önemli ölçüde folklordan beslenen bir propagan-da söyleminin temelleri atılmış olur. Bu çalışmada Vichy hükûmetinin bir propaganda aracı olarak kullandığı folklorik gerecin (bölgeler, tarım, köylülük, şiirler, marşlar, müzeler, bayramlar gibi) nasıl dönüştürülüp manipüle edilerek kullanıldığına vurgu yaparak, daha çok köylülük ve toprak mitinin bu perspektifte kulla-nımını irdeleyeceğiz. Bu amaçla folklordan çok folklor söyleminin ana unsurlarından olan ve sıklıkla birer propaganda aracı olarak kullanılan bir içeriğin İkinci Dünya Savaşı koşullarında Fransa’daki karşılığı üzerinde duracağız. Vichy hükûmetinin yarattığı propaganda söylemine yedirilen söz konusu temel unsurla-rın (folklor söylemi) işlevlerine odaklanarak aynı zamanda bunun başka ülkelerdeki karşılıklarına kısaca değineceğiz. Böylelikle amacımız, manipüle edilen folklorik bir içeriğin ortak duyuşu nasıl belirlediğine yönelik kimi belirlemeler yapmaktır. Öyleyse varsayımımız kısaca şu olacak: Propaganda söylemi bir top-lumun ortak duyuşuna ilişkin yerleşik değerleri kendince biçimleyerek, Baudrillard’ın söylediği gibi, bir tür simülakrum yaratma yollarından birisidir. Böyle bir yaklaşım folklorun bir propaganda görüngüsünde olası işlevlerinden birisinin ne olduğunu daha yakından görmemize olanak sağlayacaktır. Kanımızca Vichy hükûmeti, Fransız halkının imgeleminde (hatta bilinçaltında) yapay bir gerçeklik etkisi yaratmaya çalışarak öngörüsüz bir dizi yöneticinin neden olduğu yitirilen savaşın yarattığı travmayı bastırmayı amaçlamıştır

🔖

Cite This Article

Turan, S. (2024). Folklor ve Propaganda: Vichy Hükûmeti Örneği. Milli Folklor, Cilt: 18 Sayı: 142, 5–14. https://doi.org/10.58242/millifolklor.1405225

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (24)

  1. Aktulum, Kubilay. İmgelem Çözümlemesine Giriş. Konya: Çizgi Kitabevi Yayınları, 2021.
  2. Azadovski, Mark. Sibirya’dan Bir Masal Anası. (çev. İlhan Başgöz) Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları, 2002.
  3. Bachelard, Gaston. La Terre et les rêveries de la volonté. Paris: 1948.
  4. Barthes, Roland. Çağdaş Söylenler. (çev. Tahsin Yücel) İstanbul: Metis, 2023.
  5. . Roland Barthes’ın Roland Barthes’ı. (çev. Sema Rifat) İstanbul: YKY, 2015.
  6. Baudrillard, Jean. Simülakrlar ve Simülasyon. (çev. Oğuz Adanır) Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2022.
  7. Charaudeau, Patrick. Il n’y a pas de société sans discours propagandiste. in OllivierYaniv C. et Rinn M. (dir.), Communication de l’État et gouvernement social, Presses Universitaires de Grenoble, 2009. https://www.patrick-charaudeau.com/Il-n-y-a-pas-de-societe-sans.html (Erişim tarihi: 13.11.2023)
  8. Charaudeau, Patrick. “L’argumentation dans un problème de l’influence”. Argumentation et Analyse du Discours, no 1., 2008. URL: http://www.patrick-charaudeau.com/L-argumentation-dans-une.html (Erişim tarihi: 13.11.2023)
  9. Dassary, André. Maréchal, Nous Voilà. Plak. Fransa: Pathé, 2009.
  10. Dorson, Richard M. Folklore and Fakelore: Essays toward a Discipline of Folk Studies. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. 1976.
  11. Dundes, Alan. “Fakelore Fabrikasyonu”. Folklorun Sahtesi: Fakelore. Haz. Selcan Gürçayır. Ankara: Geleneksel. 2007.
  12. Fest, Joachim C. Das Gesicht des Dritten Reiches, Profile einer totalen Herrschaft. Münih: Piper Verlag, 2002.
  13. Faure, Christian. Le Projet culturel de Vichy. Lyon: Presses universitaires de Lyon, 1989.
  14. Guéno, Jean-Pierre. La mélodie volée du Maréchal. Paris: L’Archipel, 2018.
  15. Karaca, Mustafa. “İtalyan Propagandasında Kült Lider Olgusu: “Il Duce” Benito Mussolini”. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi. Eylül 2018 Sayı: 2 Cilt: 6. ss. 1203-1220.
  16. Karaca, M., Macun, Ş. ve Çakı, C. “Franco İspanya’sında afişler üzerinden falanjizm propagandası”. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(2), ss. 702-715. 2022.
  17. La Farge, G. de. Corrèze, Tulle: 1941.
  18. Özay, Yeliz. Folklorun Sahtesi: Fakelore. Milli Folklor. Sayı 75. ss. 180-181. 2007.
  19. Pétain, Philippe “Discours du 20.04.1941”. Corrèze, Tulle, Eylül-Kasım 1942.
  20. Sternhell, Zeev. "National Socialism and Antisemitism: The Case of Maurice Barres." Journal of Contemporary History 8, no. 4. ss.47-66. 1973.
  21. Temur, Nezir. Folklor ve İdeoloji: Sovyetler Birliği Döneminde Kırgızistan’dan Folklor Politikaları ve Çalışmaları 1917-1958. Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları. 2011.
  22. Zengin, Erkan. “Nazi İdeolojik Söyleminde Folklora Yapılan Göndermeler: Siegfried Miti”. Milli Folklor. Yıl 35. Cilt 18. Sayı 138. ss. 67-74. 2023.
  23. Charaudeau, Patrick. “L’argumentation dans un problème de l’influence”. Argumentation et Analyse du Discours, no 1., 2008. URL: http://www.patrick-charaudeau.com/L-argumentation-dans-une.html (Erişim tarihi: 13.11.2023)
  24. Faure, Christian. Le Projet culturel de Vichy. Lyon: Presses universitaires de Lyon, 1989.