AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe inferences and generalizations in the study have been made based on field data and as such, the study is an analysis of a limited area.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Nutrition culture has taken its place as a research group within the discipline of folklore and various archival studies have been conducted on it. However, it is observed that these studies either do not address the transmission of culinary culture or, even when they do, they fail to discuss the role of women as transmitters in the process through which traditional structures are passed down. Women are seen as the source and protectors of traditional knowledge about nutrition culture. Many tasks related to the kitchen, from the soil to the table, have been attributed to women's nature, and it has been widely believed that these tasks are/should be done by women. The kitchen, which is seen as a women's area, can be evaluated as an area where men and women, who are seen as responsible for feeding children, spend time every day, do the most visible production among household chores, and have nutritional knowledge of the community they belong to. The knowledge of femininity acquired here includes the traditional cuisine of the local culture in which they were raised - where they learned to be women. This study focuses on the process of sharing and transmitting traditional cuisine knowledge among women. The data of the study were obtained through in-depth interview, participant observation, and field note techniques used in the field study conducted in Ünye district of Ordu between December 20 and June 20, 2022. In addition, the story circle method was organized in Istanbul as a preliminary study on August 9, 2020. The interviewees consisted of women who resided in Ankara but continued to have ties to Ünye, came to Ünye through marriage, were born and raised in Ünye, lived in Ünye, and defined themselves as Ünye residents. A total of 27 women were interviewed, and it was noted that these women were from three different generations. Here, the generations were determined not based on kinship relations within the family, but with reference to the periods when social changes and transformations took place. Accordingly, the first generation was those born before 1960; the second generation was interviewees born before 1980. The third generation was born after 1980. The dating that separates these three generation processes is based on the interviewees’ narratives based on the developments in Ünye that changed women’s and culinary culture. Focusing on the process of acquiring culinary knowledge, which is the most visible among the house and house-related tasks attributed to women’s nature, this study has determined that women from different generations differed in terms of both transmitting and safeguarding knowledge in the context of their own periods. The main sources of these differences have emerged as changes in social structure, urbanization, education and globalization. The inferences and generalizations in the study have been made based on field data and as such, the study is an analysis of a limited area.
Özet
Beslenme kültürü, halk bilimi disiplini içinde önemli bir araştırma kadrosu olarak yer almış ve üzerine arşiv niteliğinde çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Ancak bu çalışmalarda mutfak kültürünün aktarımına yeteri kadar yer verilmediği verilse de geleneksel yapının aktarım sürecinde kadınların aktarıcı rollerine değinilmediği görülmektedir. Beslenme kültürüne dair geleneksel bilginin kaynağı ve koruyucusu kadınlar olarak görülür. Bunun temel nedeni toplumsal rolleri eril ve dişil olarak sınıflandıran toplumsal cinsiyet anlayışıdır. Mutfağa dair topraktan sofraya ait pek çok iş, kadınların doğasına atfedilmiş, bu işlerin kadınlar tarafından yapıldığı/yapılması gerektiği yaygın bir düşünce olarak yerleşmiştir. Mutfak; erkeklerin, çocukların beslenmesinden sorumlu olarak görülen kadınların her gün vakit geçirdikleri, ev halkı açısından ev işleri arasında en görünür olan üretimi yaptıkları ve aidiyet kurdukları topluluğun beslenme bilgisine sahip oldukları bir alan olarak değerlendirilebilir. Burada edinilen kadınlık bilgisi, kadın olmayı öğrendikleri yerel kültürün geleneksel mutfağını içermektedir. Bu çalışmada geleneksel mutfak bilgisinin kadınlar arasındaki aktarım süreci ele alınmıştır. Çalışmanın verileri 20 Aralık 2021- 20 Haziran 2022 tarihleri arasında Ordu’nun Ünye ilçesinde gerçekleştirilen alan çalışmasında nitel araştırma yönteminde kullanılan derinlemesine görüşme, katılımlı gözlem, alan notları teknikleriyle elde edilmiştir. Bununla birlikte 9 Ağustos 2020’de bir ön çalışma olarak İstanbul’da hikâye çemberi düzenlenmiştir. Çalışmadaki çıkarımlar ve genellemeler alan verilerine dayanarak yapılmıştır ve bu hâliyle çalışma sınırlı bir alanın analizidir. Görüşmeciler Ankara’da ikamet eden ancak Ünye ile bağları devam eden, Ünye’ye evlilik yoluyla gelmiş, Ünye’de doğup büyümüş, Ünye’de yaşayan ve kendini Ünyeli olarak tanımlayan kadınlardan oluşmaktadır. Toplamda 27 kadın ile görüşülmüş ve bu kadınların üç farklı kuşaktan olmasına dikkat edilmiştir. Burada kuşaklar aile içerisindeki akrabalık ilişkileri üzerinden değil, toplumsal değişim ve dönüşümlerin yaşandığı dönemlere referansla belirlenmiştir. Buna göre, birinci kuşak 1960 öncesi doğumlu, ikinci kuşak 1980 öncesi doğumlu, üçüncü kuşak ise 1980 sonrası doğumlu görüşmecilerdir. Bu tarihlendirme, görüşmeci kadınların ve mutfak kültürünü değiştiren Ünye’deki gelişmeler üzerinden yaptıkları anlatımlara dayanmaktadır. Kadınların doğalarına atfedilen ev ve eve bağlı işler arasında en görüneni olan mutfak bilgisini edinme süreçlerine odaklanan bu çalışmada, farklı kuşaktan kadınların kendi dönemleri bağlamında hem bilgiyi aktarma hem de muhafaza etme noktasında farklılaştığı tespit edilmiştir. Buradaki farklılaşmaların temel kaynakları toplumsal yapıda, kentleşme, eğitim ve küreselleşmenin etkisindeki değişimler olarak ortaya çıkmıştır