SavedAdd your journal

Journals / Yeni Medya Elektronik Dergisi / 2026 / Cilt: 5 Sayı: 2

AŞI KARŞITLIĞI VE ŞEFFAFLIK ALGISINDA İLETİŞİM PRATİKLERİ VE SİYASAL AİDİYETLERİN ROLÜ

Selman Selim Akyüz(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-0932-7897
Pages
172–185
Publication Date
2021-04-26
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Kendisini laik olarak tanımlayan katılımcılar hükümetin vaka sayılarını gizlediğine yönelik yüksek tutuma sahipken aşı konusunda muhafazakâr/dindar olarak tanımlayan katılımcılar bu konudaki tutumunun daha düşük olduğu görülmüştür.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Dünyanın karşılaştığı önemli kriz dönemlerinden biri olan Covid-19 pandemisi, insanların sağlıklarıyla ilgili kaygı düzeylerini arttırırken, politik, sosyal ve ekonomik açıdan algı ve alışkanlıklarda önemli değişikliklere neden olmuştur.
📊
Key Findings & Data:Aşı uygulamaları başlamadan önce ve aşıların etkisi, güvenilirliği ve üretim yöntemleriyle ilgili tartışmaların yoğun olduğu 2020 yılı Ocak ayında yapılan saha araştırması sonunda, katılımcıların Koronavirüs aşısı yaptırma konusunda büyük ölçüde kararsız ve negatif tutum sahibi olduğu görülmüştür.
💡
Conclusion & Impact:Kendisini laik olarak tanımlayan katılımcılar hükümetin vaka sayılarını gizlediğine yönelik yüksek tutuma sahipken aşı konusunda muhafazakâr/dindar olarak tanımlayan katılımcılar bu konudaki tutumunun daha düşük olduğu görülmüştür.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:2020 Verileri
⚙️Variables:Aşı Karşıtlığı · Şeffaflık · Siyasal Aidiyet

Özet

Dünyanın karşılaştığı önemli kriz dönemlerinden biri olan Covid-19 pandemisi, insanların sağlıklarıyla ilgili kaygı düzeylerini arttırırken, politik, sosyal ve ekonomik açıdan algı ve alışkanlıklarda önemli değişikliklere neden olmuştur. Dijital araçların bilgiye ulaşmada öncelikli tercih haline gelmesi nedeniyle pandemi döneminde özellikle sosyal medyada “İnfodemi” olarak tanımlanan aşırı enformasyon akışı ortaya çıkmıştır. Bu yanlış bilgi salgınının içinde aşı karşıtı iddialar önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışmada Türkiye’deki internet ve sosyal medya kullanıcılarının pandemi dönemindeki iletişim pratikleri ve siyasi kimlikleri ile aşı tutumu ve karar alıcıların şeffaflığına yönelik algısı arasındaki ilişki araştırılmıştır. Aşı uygulamaları başlamadan önce ve aşıların etkisi, güvenilirliği ve üretim yöntemleriyle ilgili tartışmaların yoğun olduğu 2020 yılı Ocak ayında yapılan saha araştırması sonunda, katılımcıların Koronavirüs aşısı yaptırma konusunda büyük ölçüde kararsız ve negatif tutum sahibi olduğu görülmüştür. Kendisini muhafazakâr/dindar ve milliyetçi olarak tanımlayan kullanıcıların aşı yaptırma tutumunun daha düşük olduğu belirlenmiştir. Kendisini laik olarak tanımlayan katılımcılar hükümetin vaka sayılarını gizlediğine yönelik yüksek tutuma sahipken aşı konusunda muhafazakâr/dindar olarak tanımlayan katılımcılar bu konudaki tutumunun daha düşük olduğu görülmüştür.

🔖

Cite This Article

Akyüz, S. S. (2021). AŞI KARŞITLIĞI VE ŞEFFAFLIK ALGISINDA İLETİŞİM PRATİKLERİ VE SİYASAL AİDİYETLERİN ROLÜ. Yeni Medya Elektronik Dergisi, Cilt: 5 Sayı: 2, 172–185. https://ajindex.com/articles/1577819

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (39)

  1. AFP, Correctiv, Pagella, Maldita.es and Full Fact. (2020). Infodemic Covid-19 in Europe: A visual analysis of disinformation.
  2. Akbaş, E. (2020). Covid-19’un Toplumsal Etkileri, Kovid-19 ve Sonrası: Disiplinlerarası Bir Yaklaşım. ULİSA, 12(3), 5-9.
  3. Akdeniz, M., & Kavukçu, E. (2016). Aşılama ve Aşıların Tarihçesi. Klinik Tıp Aile Hekimliği Dergisi, 8(2), 11-28.
  4. Akyüz, S. S. (2018). Düşman Medya: Türkiye'de siyasi kutuplaşma ve seçmenlerin medya tercihleri. Konya: Literatürk.
  5. Akyüz, S. S. (2020). Yanlış Bilgi Salgını: COVID-19 Salgını Döneminde Türkiye’de Dolaşıma Giren Sahte Haberler. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi(34), 422-444.
  6. Andersen, K. G., Rambaut, A., & Lipkin, W. I. (2020). The proximal origin of SARS-CoV-2. Nature Medicine(26), 450–452.
  7. Artan, T., Karaman, M., Aslan, İ., & Cebeci, F. (2020). COVID-19 Salgınına Yönelik Algı ve Tutumları Değerlendirme Ölçeği'nin Değerlendirilmesi. Sosyal Çalışma Dergisi, 4(2), 33-39.
  8. Berman, J. (2020, Eylül). Anti-Vaxxers and How to Challenge a Misinformed Movement. (T. H. Seattle, Röportaj Yapan)
  9. Bozkurt, V. (2020, Nisan). Covid 19 ve komplo teorileri: Kimler komplo teorilerine inanıyor? Aralık 2020 tarihinde Fikir Turu: https://fikirturu.com/toplum/covid-19-ve-komplo-teorileri-kimler-komplo-teorilerine-inaniyor/ adresinden alındı
  10. Boztepe, M., & Göçümlü, B. Ç. (2020). Sağlık Bakanı Koca: Ölüm sayılarının siyasetin konusu yapılmasına üzülüyorum. Ocak 2021 tarihinde Anadolu Ajansı: https://www.aa.com.tr/tr/koronavirus/saglik-bakani-koca-olum-sayilarinin-siyasetin-konusu-yapilmasina-uzuluyorum/2071864 adresinden alındı
  11. Coconel, G. (2020). A future vaccination campaign against COVID-19 at risk of vaccine hesitancy and politicisation. 20(7), 769-770.
  12. Çevikbaş, A. S. (2020). Koronavirüs’ten ölenler için toplu mezar hazırlandığı iddiası. Ocak 2021 tarihinde Doğruluğu Ne?: https://dogrulugune.org/koronavirusten-olenler-icin-binlerce-mezar-hazirlandigi-iddiasi/?fbclid=IwAR3XexmUNOrg4Zo1DVfk6u16opv-dwMaKdBaKCjN4RTebzOarX1S_mEaPpQ adresinden alındı
  13. Dünya Sağlık Örgütü. (2020, July). 1st WHO Infodemiology Conference. Ekim 2020 tarihinde World Health Organization: https://www.who.int/news-room/events/detail/2020/06/30/default-calendar/1st-who-infodemiology-conference adresinden alındı
  14. Değer, K. (2017). Siyasal Komplo Teorilerinin Sosyal Medya Üzerinden Toplumsal Realiteyi İnşası. AJIT-e: Bilişim Teknolojileri Online Dergisi,, 8(26), 69-82.
  15. Donner, R. (Prodüktör), Helgeland, B. (Yazar), & Donner, R. (Yöneten). (1997). Conspiracy Theory [Sinema Filmi]. ABD.
  16. Doğan, A., & Batar, H. (2019). Siyasal Kimlik, Hayat Tarzı ve Siyasal Tercih:Malatya Seçmeni Üzerine Bir Araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 22(2), 931-949.
  17. Drury, C. (2020, August 29). Anti-lockdown, anti-vaccine and anti-mask protesters crowd London's Trafalgar Square. Ocak 2021 tarihinde Independent: https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/coronavirus-anti-lockdown-protest-trafalgar-square-anti-vaccine-mask-hoax-a9695561.html adresinden alındı
  18. Frankovic, K. (2020). Half the public are willing to get vaccinated against COVID-19, the highest level yet. Ocak 2021 tarihinde YouGov: https://today.yougov.com/topics/politics/articles-reports/2020/11/30/half-public-are-willing-get-vaccinated-against-cov adresinden alındı
  19. Gören, M. (2020). Koronavirüs Aşılarının İnsan DNA’sını Değiştireceği İddiası. Ocak 2021 tarihinde Doğruluğu Ne?: https://dogrulugune.org/koronavirus-asilarinin-insan-dnasini-degistirecegi-iddiasi/ adresinden alındı
  20. John, T. (2021, Ocak). 2020's alternative universe is not going away. Ocak 2021 tarihinde cnn.com: https://edition.cnn.com/2021/01/03/uk/covid-19-conspiracy-theories-2020-intl-gbr/index.html adresinden alındı
  21. Kader, Ç. (2019). Aşı karşıtlığı, aşı kararsızlığı ve aşı reddi. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, 4(3), 377-388.
  22. Kalemci Tüzün, İ. (2007). Güven, Örgütsel Güven ve Örgütsel Güven Modelleri. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi(2), 93-118.
  23. Kalkan, A. & Alparslan, A.M. (2009). Şeffaflık, ı̇letı̇şı̇m ve hesap verebı̇lı̇rlı̇ğı̇n yerel yönetı̇m başarılarına etkı̇lerı̇. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 1(1), 25-40.
  24. Kazaz, M., & Akyüz, S. S. (2019). Sahte Haber. Konya: Literatürk.
  25. Kibritoğlu, M. (2020). Pandemide Avrupa Birliği eleştirileri: Komplo teorisyenliğinin birlik karşıtlığıyla zorunlu birliği. EURO Politika, 4(2), 323-333.
  26. Koloğlu, S. (2020). Salgında TV izleme oranı dünyada arttı. Ocak 2021 tarihinde Milliyet: https://www.milliyet.com.tr/cadde/sina-kologlu/salginda-tv-izleme-orani-dunyada-artti-6244459 adresinden alındı
  27. Kreps, S., & Kriner, D. (2020). Model uncertainty, political contestation, and public trust in science: Evidence from the COVID-19 pandemic. Science Advances, 6(43), 1-12.
  28. Leask, J. (2020, Eylül). Vaccines — lessons from three centuries of protest. Nature(585), 499-501. Nature. adresinden alındı
  29. Lytvynenko, J. (2020, December 6). In 2020, Disinformation Broke The Us. Ocak 2021 tarihinde BuzzFeedNews: https://www.buzzfeednews.com/article/janelytvynenko/disinformation-broke-us adresinden alındı
  30. Önder, N. (2020). Televizyonun yeniden keşfi! Ocak 2021 tarihinde Marketing Türkiye: https://www.marketingturkiye.com.tr/haberler/televizyonun-yeniden-kesfi/ adresinden alındı
  31. Siders, D., & Ward, M. (2020). A fight over data infiltrates Trumpworld’s response to coronavirus. Science Advance, 6(43), 1-12.
  32. Spring, M. (2020). ABD'de koronavirüsün sahte olduğunu düşünen rahip, Covid-19'dan öldü. Aralık 2020 tarihinde BBC Türkçe: https://www.kisa.link/OjNq adresinden alındı
  33. Sternisko, A., Cichocka, A., & Bavel, J. (2020, February). The dark side of social movements: Social identity, non-conformity, and the lure of conspiracy theories. Current Opinion in Psychology(35).
  34. Turisto. (2020). Herkese Çip Takılacak Zorunlu Aşı Başlıyor! Şok İddia Büyük Oyunlar 5g. Ocak 2021 tarihinde Youtube: https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=KrBBbLgfaJE adresinden alındı
  35. Yılmaz, M. C. (2020). Kara Kutu’nun yöntemi - I: Nasıl yazıldı? Nasıl basıldı? Ocak 2021 tarihinde Teyit: https://teyit.org/kara-kutunun-yontemi-i-nasil-yazildi-nasil-basildi adresinden alındı
  36. Yazmacı, Ü. (2013). Basitleştirmek, ifşa etmek, gizemini çözmek: Pierre-Andre Taguieff ve seküler zamanlarda antisemit komplocu tahayyül. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, 1(1), 153-180.
  37. Yeşilyurt, E. F. (2020). TV+'ın izlenme oranı 3 kat artarak 18,3 milyon saate ulaştı. Ocak 2021 tarihinde Anadolu Ajansı: https://www.aa.com.tr/tr/sirkethaberleri/bilisim/tv-in-izlenme-orani-3-kat-artarak-18-3-milyon-saate-ulasti/661421# adresinden alındı
  38. Değer, K. (2017). Siyasal Komplo Teorilerinin Sosyal Medya Üzerinden Toplumsal Realiteyi İnşası. AJIT-e: Bilişim Teknolojileri Online Dergisi,, 8(26), 69-82.
  39. Doğan, A., & Batar, H. (2019). Siyasal Kimlik, Hayat Tarzı ve Siyasal Tercih:Malatya Seçmeni Üzerine Bir Araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 22(2), 931-949.