Journals / Yakın Doğu Üniversitesi İslam Tetkikleri Merkezi Dergisi / 2025 / Cilt: 11 Sayı: 2

Love for the Ahl al-Bayt in the Divan of Kıratoglu Emin

Kıratoğlu Emin Divanı’nda Ehl-i Beyt Sevgisi

Pages
415–433
Publication Date
2025-12-31
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

This study will provide information about Kıratoğlu Emin's life and works, and will attempt to describe the love for the Ahl al-Bayt found in his Divan through selected examples of his poetry.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Kıratoglu Muhammed Emin was born on 3 Muharram 1302/ 23 October 1884 in Şanlıurfa, a city known as Ruha in the past and one of the most important cultural centers of the East, which has nurtured many artists in fields such as music, literature, and Sufism for centuries.
📊
Key Findings & Data:Emin was a poet of the 20th century.
💡
Conclusion & Impact:This study will provide information about Kıratoğlu Emin's life and works, and will attempt to describe the love for the Ahl al-Bayt found in his Divan through selected examples of his poetry.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Türk İslam Edebiyatı · Divan · Ehl-i Beyt

Abstract

Kıratoglu Muhammed Emin was born on 3 Muharram 1302/ 23 October 1884 in Şanlıurfa, a city known as Ruha in the past and one of the most important cultural centers of the East, which has nurtured many artists in fields such as music, literature, and Sufism for centuries. There is not much information about his life in the sources. The information obtained about Kıratoglu Muhammed Emin's life is based on his works and his son Mehmet Kıratoglu. He belonged to the Şıh Kırat family, one of the well-known families of Şanlıurfa. He completed his education at the Rızvaniye Madrasah, one of the most important educational institutions of the city, which was built during the Ottoman period. Emin, who was educated at this madrasa and knew Arabic and Persian, also served as a teacher. Kıratoglu Emin, who served as a teacher, chief clerk of the court, and director of the Harran Land Registry, was a divan poet. Emin was a poet of the 20th century. It is stated that the poet, who began writing poetry during his madrasah years, has three works: Mevlid, Firâkiyye, and Divan. The fate of his works Mevlid and Firâkiyye is unknown. His only existing work is Divan. There are two copies of the work. One copy is in the possession of the poet's son, Mehmet Kıratlıoglu, and the other is in the Şanlıurfa Culture, Arts, and Research Foundation Library. Kıratoglu Emin adopted the classical style in accordance with tradition and wrote poems in aruz meter in his Divan. Emin, one of the late divan poets, did not use heavy language in his work. He mostly used the pen name Emin in his poems. He also used the pen names Kıratoglu and Kıratoglu Emin in some places. The prominent theme of the work is the love for the Ahl al-Bayt. This aspect was taken into consideration when selecting the subject of our study. The term Ahl al-Bayt, which means “household” in the dictionary, was used to describe the family members of the Prophet Muhammad peace be upon him. Muslims have always had great respect and affection for the family of the Prophet. When we look at the hadith of Muhaddith Tirmizi (d. 279/892), "Be happy for Allah, who has nurtured you with His blessings. Be happy for me because you love Allah. Rejoice for my Ahl al-Bayt because you love me." This hadith emphasizes the importance of loving the Prophet's Ahl al-Bayt. The love for the Ahl al-Bayt has also become an important theme in literature. As an expression of this affection, divan poets have created both poetic and prose works. The term Ahl al-Bayt is generally used to refer to the Prophet Muhammad peace be upon him, Ali, Fatima, Hasan, and Hussein. As a result of the love felt for these names, passionate eulogies were written, and elegies were composed in a mournful tone due to the painful events they experienced. In the works of the poet Kıratoglu Emin, the love for the Prophet Muhammad peace be upon him and the hope for his intercession, the bravery and courage of Ali, the love of Fatima for her children, the morality of Hasan, and the martyrdom of Hüseyin are prominent themes. The Divan does not remain indifferent to the events that Hz. Hasan and Hz. Hüseyin were subjected to, and the martyrdom of Hz. Hüseyin, whose head was cut off in Kerbela, and Hz. Hasan, who was poisoned, are addressed in many poems. In the Islamic world, people descended from the Prophet's grandchildren are given the title of sayyid or sharif. Those descended from Hz. Hasan are considered sharifs, while those descended from Hz. Hüseyin are considered sayyids. Kıratoglu Emin is a sayyid poet. His love for his ancestors is expressed in his poems with pure and heartfelt words, and his deep sorrow at the oppression and injustices they suffered turned into great anger. This study will provide information about Kıratoğlu Emin's life and works, and will attempt to describe the love for the Ahl al-Bayt found in his Divan through selected examples of his poetry.

Özet

Kıratoğlu Muhammed Emin, 3 Muharrem 1302/23 Ekim 1884 yılında Şanlıurfa’da dünyaya gelmiştir. Kaynaklarda hayatı hakkında fazla bilgi bulunmamaktadır. Kıratoğlu Muhammed Emin’in hayatı hakkında elde edilen bilgiler eserleri ve oğlu Mehmet Kıratoğlu’ndan öğrenilmiştir. Şanlıurfa’nın tanınan ailelerinden biri olan Şıh Kırat ailesine mensuptur. Şehrin en önemli eğitim kurumlarından biri olan Osmanlı döneminde yapılmış Rızvaniye Medresesi’nde tahsilini tamamlamıştır. Bu medresede yetişmiş olan Emin Efendi, Arapça ve Farsçaya vakıftır ve kendi eğitim gördüğü medresede müderrislik vazifesi yapmıştır. Öğretmenlik, Adliye Baş Kâtipliği ve Harran Tapu Sicil Müdürlüğü gibi vazifelerde bulunmuş olan Kıratoğlu Emin, klasik üslupta bir divan tertip etmiştir. Medrese yıllarında şiir yazmaya başlayan şairin Mevlid, Firâkiyye ve Divan olmak üzere üç eserinin olduğu belirtilmektedir. Mevlid ve Firâkiyye isimli eserleri kayıptır. Elde olan tek eseri Divan’ıdır. Eserin iki nüshası vardır. Nüshalardan biri şairin oğlu Mehmet Kıratlıoğlu’nda diğer nüsha da Şanlıurfa Kültür, Sanat ve Araştırma Vakfı Kütüphanesinde yer almaktadır. Kıratoğlu Emin, geleneğe uygun olarak klasik tarzı benimsemiş ve Divan’ında aruz ile şiirler yazmıştır. Son dönem divan şairlerinden biri olan Emin, eserinde ağır bir dil kullanmamıştır. Şiirlerinde en çok Emin mahlasını kullanmıştır. Yer yer Kıratoğlu ve Kıratoğlu Emin mahlaslarını da kullanmıştır. Eserin ön plana çıkan muhtevası, Ehl-i beyt sevgisidir. Bu husus dikkate alınarak çalışmamızın konusu olarak seçilmiştir. Sözlükte ev halkı anlamına gelen Ehl-i beyt terkibi, Hz. Muhammed’in aile fertlerini tanımlamak için kullanılmıştır. Müslümanlarca her daim Hz. Peygamber’in ailesine büyük bir hürmet ve muhabbet beslenilmiştir. Tirmizi’de (öl. 279/892) geçen bir hadiste “Allah Teâlâ’yı, nimetleriyle perverde kıldığı için sevin. Beni Allah'ı sevdiğiniz için sevin. Ehl-i beytimi de beni sevdiğiniz için sevin” denilmektedir. Bu hadise bakıldığı zaman Hz. Peygamber’in, Ehl-i beyti sevmenin önemini vurguladığı görülmektedir. Ehl-i beyte duyulan sevgi, edebiyatta da önemli bir konu hâline gelmiştir. Bu muhabbetin tezahürü olarak divan şairleri manzum ve mensur eserler meydana getirmişlerdir. Ehl-i beyt terkibi umumiyet ile Hz. Muhammed, Hz. Ali, Hz. Fatıma, Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin için kullanılmıştır. Bu isimlere duyulan sevginin neticesinde duygusal methiyeler, düçar oldukları elem verici hadiseler nedeniyle de matem havasında birçok maktel yazılmıştır. Şair Kıratoğlu Emin’in eserinde Hz. Muhammed (s.a.v.) sevgisi ve şefaat temennisi, Hz. Ali’nin yiğitliği, cesareti, Hz. Fatıma’nın evlatlarına duyduğu sevgi, Hz. Hasan’ın ahlakı, Hz. Hüseyin’in şehit edilişi gibi konular ön plana çıkmaktadır. Divan’da Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin’in maruz kaldığı hadiselere kayıtsız kalınmamış, Hz. Hüseyin’in Kerbela’da başı kesilerek ve Hz. Hasan’ın zehirlenerek şehit edilişi birçok şiirde işlenmiştir. Peygamberimizin soyu bu iki güzide Ehl-i beyt şehidi Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin’den devam etmiştir. İslam aleminde Peygamber torunlarının soyundan gelen kişilere seyit veya şerif unvanı verilmiştir. Hz. Hasan’ın soyundan gelenler şerif, Hz. Hüseyin’in soyundan gelenler de seyit kabul edilmektedir. Kıratoğlu Emin bu soydan gelen seyit bir şairdir. Ecdadına olan sevgisi şiirlerinde saf ve içli söyleyişle had sayfaya çıkmış, uğradıkları zulüm ve haksızlıklar karşında da duyduğu derin üzüntü büyük bir öfkeye dönüşmüştür. Bu çalışmada Kıratoğlu Emin’in hayatı, eserleri hakkında bilgi verilecek, Divan’ında yer alan Ehl-i beyt sevgisi, seçilen örnek beyitlerle anlatılmaya çalışılacaktır.

🔖

Cite This Article

İnan, Ö. S. (2025). Love for the Ahl al-Bayt in the Divan of Kıratoglu Emin. Yakın Doğu Üniversitesi İslam Tetkikleri Merkezi Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 2, 415–433. https://doi.org/10.32955/neu.istem.2025.11.2.06

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (25)

  1. Aclûnî, İsmail b. Muhammed. Keşfü’l-Hafâ ve Mûzilü’l-İlbâs Amme’Ştehira mine’l-Ehâdîsi alâ Elsineti’n-Nâs. 2 Cilt. Beyrut: Mektebetü’l-Kudsî, 1351/1932.
  2. Aksu, Ali. “Kerbela Literatürü”. Çeşitli Yönleriyle Kerbela. ed. Alim Yıldız. 1/341-376. Sivas: Asitan, 2010.
  3. Alpay, Bedri. Şanlıurfa Şairleri I. ed. Adil Saraç. Şanlıurfa: Dal Yayıncılık, 1986.
  4. Apak, Adem. “Cennet Ehlinin Gençleri: Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin”. Din ve Hayat: İstanbul Müftülüğü Dergisi 23 (2014), 74-78.
  5. Birışık, Abdulhamit. “Sûre”. Türk Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 37/538-539. İstanbul: TDV yayınları, 2009.
  6. Canım, Rıdvan. Divan Edebiyatının Kaynakları. İstanbul: Akıl Fikir Yayınları, 2016.
  7. Cunbur, Müjgan. “Klâsik Edebiyatımızda Ehl-i Beyt Sevgisi”. Erdem 8/24 (Ocak 1996), 909-960.
  8. Demircan, Adnan. Kerbelâ Keder ve Belâ. İstanbul: Beyan Yayınları, 2. Basım, 2015.
  9. Dörtbudak, Mehmet Veysi. “Geleneğin Direnen Şairi; Kıratoğlu Emin Fırakiyyesinden Birkaç Şiir”. Şanlıurfa: Şanlıurfa Belediyesi Yayınları, 2006.
  10. Dörtbudak, Mehmet Veysi. Kıratoğlu Emin Dîvânı. İzmir: Akademi Kitabevi, 2003.
  11. Fığlalı, Ethem Ruhi. “Hasan”. Türk Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 16/282-285. İstanbul: TDV yayınları, 1997.
  12. Fığlalı, Ethem Ruhi. “Hüseyin”. Türk Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 18/518-521. İstanbul: TDV yayınları, 1998.
  13. Gökdemir, Atila. Türk İslam Edebiyatı’nda Hz. Fatıma. Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2019.
  14. İçli, Ahmet. “Klâsik Türk Şiirinde Ehlibeyt Kavramı (Sözlüksel) Alanı ve Ehlibeyt İmgesinin Görüntü Seviyeleri”. Klasik Türk Edebiyatında Ehl-i Beyt. ed. Necmiye Özbek Arslan - Fazile Eren Kaya. Çanakkale: Paradigma Akademi, 2023.
  15. Karakaş, Mahmut. Şanlıurfa Evliya ve Âlimleri. Ankara: Şanlıurfa Valiliği İl Kültür ve Turizm Yayınları, 2009.
  16. Karataş, Muzaffer. “Kâlâyî-zâde Ahmed Münîb ve Dîvânı'nda Yer Alan Ehl-i Beyt Sevgisi”. Cihanşümul Akademi Sosyal Bilimler Dergisi 6/4 (Mayıs 2023), 56-67.
  17. Kiraz, Seydi. Süleyman Giryânî Necmü’l-Kulûb. İstanbul: Kitabevi, 2018.
  18. Kur’ân Yolu. Erişim 23 Temmuz 2025. https://kuran.diyanet.gov.tr/
  19. Öz, Mustafa. “Ehl-i Beyt”. Türk Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 10/498-501. İstanbul: TDV Yayınları, 1994.
  20. Özmen, Abdulsamet. “Bağdatlı Rûhî Dîvânı'nda Ehl-i Beyt Sevgisi”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (Teke) Dergisi 9/1 (Mart 2020), 80-93.
  21. Sarıkaya, Meliha Yıldıran. Türk-İslâm Edebiyatında Hz. Ali. İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2004.
  22. Söylemez, İdris. "Edebiyatımızda Ehli Beyt Sevgisi Çerçevesinde Seyfullah Nizamoğlu Divanı". Yakın Doğu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 1/1 (Mayıs 2015), 83-111.
  23. Uyar, Gülgûn. Ehl-i Beyt İslâm Tarihinde Ali-Fâtıma Evlâdı (260/873’e Kadar). İstanbul: M.Ü. İlâhiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 4. Basım, 2018.
  24. Yıldız, Alim. “Edebiyatımızda Hz. Hasan”. Çeşitli Yönleriyle Hz. Hasan. ed. Alim Yıldız. 143-168. Sivas: Be Yayınları, 2014.
  25. Yılmaz, Müslüm. Klasik Türk Edebiyatında Kerbelâ Hadisesi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2016.