Journals / Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi / 2026 / Cilt: 12 Sayı: 1

Evaluation of Digital Teaching Materials Used in Social Sciences Courses within the Scope of Multimedia Learning Theories

Sosyal Bilimlere Yönelik Derslerde Kullanılan Dijital Öğretim Materyallerinin Çoklu Ortam Öğrenme Kuramları Kapsamında Değerlendirilmesi

Pages
1–33
Publication Date
2026-06-27
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

According to the results of the research, it is thought that OGM digital education materials have multimedia learning components, and their use in secondary social sciences courses can help students develop individual learning skills, allow them to interact and increase the retention of learned information.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study aims to evaluate the OGM digital teaching materials used in secondary school social sciences courses within the scope of multimedia learning theories (Mayer and Edgar Dale).
📊
Key Findings & Data:Digital educational materials based on multimedia learning methods contribute significantly to individuals' learning experiences.
💡
Conclusion & Impact:According to the results of the research, it is thought that OGM digital education materials have multimedia learning components, and their use in secondary social sciences courses can help students develop individual learning skills, allow them to interact and increase the retention of learned information.
🔬Design:Modeling & Simulation
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Eğitimde dijitalleşme · Öğretim materyalleri · Sosyal bilimler

Abstract

This study aims to evaluate the OGM digital teaching materials used in secondary school social sciences courses within the scope of multimedia learning theories (Mayer and Edgar Dale). Digital educational materials based on multimedia learning methods contribute significantly to individuals' learning experiences. Therefore, this study is a qualitative research based on the analysis of online digital educational materials. The data of the study were obtained from the documents prepared by the Department of Instructional Materials and Content Development of the General Directorate of Secondary Education and available online. The analysis process of the research was carried out with descriptive analysis technique. According to the results of the research, it is thought that OGM digital education materials have multimedia learning components, and their use in secondary social sciences courses can help students develop individual learning skills, allow them to interact and increase the retention of learned information. Based on Mayer's principles of multimedia learning, it is predicted that the digital education materials developed by the Ministry of National Education (MoNE) General Directorate of Secondary Education are generally compatible in terms of multimedia learning strategies, but the content can be further enriched. In addition, it was concluded that only interactive book material was included among the materials for elective social science courses. OGM digital educational resources seem to have qualities compatible with Edgar Dale's “Audio-visual methods in teaching” model, which tends to divide the learning process into stages and emphasize the importance of interactive learning. In particular, the effective use of audiovisual materials in the learning process can increase students' learning, so it is seen that OGM's digital materials are not only text-based, but also have a wide range of interactive elements, objects, models, mobile applications, videos, computer software, audio interactive elements and video applications, along with written, visual and auditory content.

Özet

Bu araştırma, ortaöğretim sosyal bilimlere yönelik derslerde kullanılan OGM dijital öğretim materyallerinin çoklu ortam öğrenme kuramları (Mayer ve Edgar Dale) kapsamında değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Çoklu ortam öğrenme yöntemlerine dayanan dijital eğitim materyalleri, bireylerin öğrenme yaşantılarına önemli ölçüde katkıda bulunmaktadır. Dolayısıyla bu çalışma, çevrim içi dijital eğitim materyallerinin analizine dayanan nitel bir araştırmadır. Araştırmanın verileri, Ortaöğretim Genel Müdürlüğü Öğretim Materyalleri ve İçerik Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından hazırlanan ve çevrim içi sitesinde bulunan dokümanlardan elde edilmiştir. Araştırmanın analiz süreci betimsel analiz tekniğiyle yürütülmüştür. Araştırmanın sonucuna göre OGM dijital eğitim materyallerinin çoklu ortam öğrenme bileşenlerine sahip olduğu, ortaöğretim sosyal bilimler derslerinde kullanımının öğrencilerin bireysel öğrenme becerilerinin gelişimine yardımcı olabileceği, etkileşim kurmalarına olanak tanıyabileceği ve öğrenilen bilgilerin kalıcılığını artırabileceği düşünülmektedir. Mayer'in çoklu ortam öğrenmelerine ilişkin prensipleri temel alınarak, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Ortaöğretim Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen dijital eğitim materyallerinin çoklu ortam öğrenme stratejileri bakımından genel olarak uyumlu olduğunu ancak içeriğin daha da zenginleştirilebileceği öngörülmektedir. Ayrıca seçmeli sosyal bilim derslerine ait materyaller içerisinde sadece etkileşimli kitap materyaline yer verildiği sonucuna ulaşılmıştır. OGM dijital eğitim kaynakları, öğrenme sürecini aşamalara bölme ve etkileşimli öğrenmenin önemini vurgulama eğiliminde olan Edgar Dale'nin "Öğretimde görsel-işitsel yöntemler" modeliyle uyumlu niteliklere sahip olduğu görülmektedir. Özellikle görsel-işitsel materyallerin öğrenme sürecinde etkili kullanılması öğrencilerin öğrenmelerini arttırabileceği, dolayısıyla OGM'nin dijital materyalleri, sadece metin tabanlı olmayıp aynı zamanda yazılı, görsel ve işitsel içeriklerle birlikte etkileşimli öğeler, nesneler, modeller, mobil uygulamalar, videolar, bilgisayar yazılımları, ses etkileşimli unsurlar ve video uygulamalarını içeren geniş bir alana sahip olduğu görülmektedir.

🔖

Cite This Article

Yalçın, A. (2026). Evaluation of Digital Teaching Materials Used in Social Sciences Courses within the Scope of Multimedia Learning Theories. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi, Cilt: 12 Sayı: 1, 1–33. https://doi.org/10.47615/issej.1738991

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (57)

  1. Acun, F. (2020). Dijital tarih ve dijital tarihçiliğin tarihyazımına etkisi üzerine. Tarihyazımı, 2(1), 66-90. https://dergipark.org.tr/en/pub/tarihyazimi/issue/55064/694997
  2. Akbulut, M. Ş. (2020). Dijital teknolojilerin eğitimde etkin kullanımı. Bilim ve Teknik, 53(631), 48-55.
  3. Aldağ, H. ve Sezgin, E. (2003). Çoklu ortamlı öğrenmede ikili kodlama kuramı ve bilişsel model. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(11). 121-135. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/50137
  4. Altunhan, Y. Kırnık, D. & Özkul, R. (2022). Çoklu ortam materyallerinin ilkokuma ve yazma sürecine etkilerine ilişkin öğretmen görüşleri. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 929-950. https://doi.org/10.17679/inuefd.1080867
  5. Aras, K. S. ve Kocasaraç, H. (2022). Eğitimin dijital boyutunda öğrenme-öğretme araçları. Uluslararası Karamanoğlu Mehmetbey Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 117-134. htpps://doi.org/10.47770/ukmead.1120930
  6. Atalay, M. (2019). Ortaokullarda eğitim bilişim ağının (EBA) incelenmesi. Necmettin Erbakan Üniversitesi. Eğitim Bilimleri Enstitüsü. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Konya.
  7. Atıcı, B. ve Yürük, S. E. (2017). Dijital öykü temelli değerler eğitimi materyallerinin öğrencilerin değer kazanımına etkisi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1). 56-74.
  8. Bulut, R. (2018). Çoklu ortama dayalı sosyal bilgiler öğretiminin motivasyon, akademik başarı ve tutuma etkisi. Afyon Kocatepe Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Afyon.
  9. Burin, D. I. Gonzalez, F. M., Martinez, M. & Marrujo, J. G. (2021). Expository multimedia comprehension in e-learning: Presentation format, verbal ability and working memory capacity. Journal of Computer Assisted Learning, 37(3), 797–809.
  10. Clark, R. C. & Mayer, R. E. (2016). E-learning and the science of instruction: Proven guidelines for consumers and designers of multimedia learning (2nd ed.). Wiley & Sons.
  11. Collins, A. & Halverson, R. (2010). The second educational revolution: Rethinking education in the age of technology. Journal of Computer Assisted Learning, 26(1), 18-27. https://doi.org/10.1111/j.1365-2729.2009.00339.x
  12. Çelik, L. (2017). Öğretim materyallerinin hazırlanması ve seçimi. Ö. Demirel & E. Altun (Ed), Öğretim teknolojileri ve materyal tasarımı içinde, Pegem Akademi. 27-68, s.
  13. Çelik, T. (2020). Sosyal bilim derslerini dijital materyallerle bütünleştirme sürecinde öğretmen adayı görüşleri: Fenomenolojik bir araştırma. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(3), 1407-1422. https://dx.doi.org/10.17240/aibuefd.2020.20.56791-603364
  14. Çoruk, H. ve Çakır, R. (2017). Çoklu ortam kullanımının ilkokul öğrencilerinin akademik başarılarına ve kaygılarına etkisi. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 8(1), 1-27. DOI: 10.16949/turkbilmat.286655
  15. Çukurbaşı, B. Çam, E. ve Kıyıcı, M. (2022). Web 2.0, 3.0, 4.0 İlerlemenin neresindeyiz. B. Çukurbaşı, B., E. Çam, E. & M. Kıyıcı, (Ed). Öğretim teknolojilerinde web araçları, uygulamalar, araştırmalar ve eğilimler. Pegem Akademi. 341, s.
  16. Dale, E. (1969). Audiovisual methods in teaching. Dryden Press. 1-15, pp.
  17. Demir, Ü. ve Ceylan, S. (2023). Tarih öğretimi ve dijital ekran ortamları. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25, 384-398. https://doi.org/10.29029/busbed.1205525
  18. Demirbaş, D. (2023). Almanca eğitiminde dijital ortam alıştırmaların öğretmen-öğrenci-materyal etkileşim alanları açısından betimlenmesi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Trakya
  19. Demirel, Ö. Seferoğlu, S. S. ve Yağcı, E. (2001). Öğretim teknolojileri ve materyal geliştirme. Pegem Akademi.
  20. Demirtaş, A., Köse, B., Polat, F. Z., Alpaslan, G. Y. ve Soytürk, Ö. N. (2023). Sosyal bilimlerde araştırma rehberi. H. İ. Topçu (Eds.). OGM Yayınları.
  21. Elvan, D. ve Mutlubaş, H. (2020). Eğitim-öğretim faaliyetlerinde teknolojinin kullanımı ve teknolojinin sağladığı yararlar. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(6), 100-109. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1271288
  22. Gönenç, A. Y. & İris, A. G. M. (2016). Dijitalleşme. Pegem Akademi.
  23. Haleem, A., Javaid, M., Qadri, M. A. & Suman, R. (2022). Understanding the role of digital technologies in education: A review. Sustainable Operations and Computers, 3, 275-285. https://doi.org/10.1016/j.susoc.2022.05.004
  24. Heidari, E., Mehrvarz, M., Marzooghi, R. & Stoyanov, S. (2021). The role of digital informal learning in the relationship between students' digital competence and academic engagement during the COVID-19 pandemic. Journal of Computer Assisted Learning, 37(4), 1154–1166. https://doi.org/10.1111/jcal.12553
  25. Hewson, C., Vogel, C. & Laurent, D. (2015). Internet research methods (2. Baskı), Sage. Howland, J. L., Jonassen, D. H. & Marra, R. M. (2012). Meaningful learning with technology. Pearson.
  26. İltuş, C. (2021). Din eğitiminde dijital mecraların kullanımı. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 8(3), 523-532. https://dergipark.org.tr/tr/pub/asead/issue/64362/935817
  27. İnce, Z. ve Yentür, M. M. (2022). Coğrafya öğretimi açısından yeni nesil eğitim kaynağı OGM-materyal uygulaması içeriklerinin incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(54), 1545-1558.
  28. Kaba, G., Şin, M. ve İlhan, G. O. (2020). Eğitimde dijital çizgi roman tasarımı: Etkin vatandaş bilge. Journal of Academic Social Science Studies, 13(83). DOI: http://dx.doi.org/10.29228/JASSS.46636
  29. Kaleli, B. (2022). Çoklu ortam öğrenme materyali olarak etkileşimli animasyonların tasarımı. Art Vision, 28(48), 12-23. https://doi.org/10.54614/ArtVis.2022.1027242
  30. Karoğlu, A. K., Kübra, B. A. L. & Çimşir, E. (2020). Toplum 5.0 sürecinde Türkiye’de eğitimde dijital dönüşüm. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 3(3), 147-158. Doi: 10.26701/uad.815428
  31. Kaya, Z. (2006). Öğretim teknolojileri ve materyal geliştirme. Pegem Akademi.
  32. Korkmaz, Ö., Arıkaya, C. & Altıntaş, Y. (2019). Öğretmenlerin dijital öğretim materyali geliştirme özyeterlik ölçeğinin geliştirilmesi çalışması. Turkish Journal of Primary Education, 4(2), 40-56. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tujped/issue/50537/609625
  33. Korkutan, M., Efşin, R., Ayaz, E. & Yurday, E. (2023). Öğretmenlerin eğitimde dijitalleşme eğilimlerinin incelenmesi üzerine bir araştırma. International Social Sciences Studies Journal, 9(107). 4961-4968. DOI: http://dx.doi.org/10.29228/sssj.67546
  34. Kozma, R. B. (2012). Robert Kozma's counterpoint theory of learning with media. In R. E. Clark (Ed.), Learning from media: Arguments, analysis, and evidence (pp. 103–145). IAP Information Age Publishing.
  35. Kuzu, A. (2017). Çoklu ortam uygulamalarının kuramsal temelleri. O. O. Dursun & H. F. Odabaşı (Eds.). Çoklu ortam tasarımı. Pegem Akademi. 22-23, s.
  36. Markham, A. (2004). Internet communication as a tool for qualitative research. Silverman, D. (Ed.). Qualitative research: theory, method and practices, (2 Baskı). Sage.
  37. Mayer, E. R. (2001). Multimedia Learning. Cambridge University Press.1-19, pp.
  38. Mayer, R. E. (2005). Cognitive theory of multimedia learning. In R.E. Mayer (Ed.), The Cambridge Handbook of Multimedia Learning. Cambridge University Press.
  39. Merrill, M. D. (2012). First principles of ınstruction. Pfeiffer.
  40. Miranda, P., Isaias, P. & Costa, C. J. (2014). E-Learning and web generations: Towards Web 3.0 and E-Learning 3.0. International Proceedings of Economics Development and Research, 81, 92. https://doi.org/10.7763/IPEDR.2014.V81.15
  41. OGM Materyal. (2022). Materyal ve içerik. Ortaöğretim Genel Müdürlüğü Öğretim Materyalleri ve İçerik Geliştirme Daire Başkanlığı: https://ogmmateryal.eba.gov.tr/
  42. Oruçoğlu, İ. B. (2015). Z-Kitap geliştirme kriterlerinin derlenmesi ve bu kriterlere göre güncellenen bir z-kitabın değerlendirilmesi. Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi], İstanbul.
  43. Öngöz, S. (2015). Elektronik kitap. İşman, A., Odabaşı, H. F & Akkoyunlu, B., (Ed), Eğitimde teknoloji okumaları, TOJET. 335-353, s.
  44. Öztaş, S. (2019). Tarih öğretiminde film ve belgesel kullanımı. İ. H. Demircioğlu & İ. Turan (Ed). Tarih öğretiminde öğretim teknolojileri ve materyal tasarımı (4.baskı), Pegem Akademi. 189-2008, s.
  45. Öztürk, E. (2019). İlkokul öğretmenlerinin derslerinde dijital içeriklerden yararlanma durumları. Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Aydın.
  46. Parlak, B. (2017). Dijital çağda eğitim: olanaklar ve uygulamalar üzerine bir analiz. Suleyman Demirel University Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences, (Kayfor 15 Özel Sayısı), 1741-1759. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sduiibfd/issue/53208/708302
  47. Saklan, H. & Ünal, C. (2019). Dijital eğitim platformları arasında EBA’nın yeri ile ilgili fen bilimleri öğretmenlerinin görüşleri. Ondokuz Mayıs University Journal of Education Faculty, 38(1), 19-34. DOI: 10.7822/omuefd.431247
  48. Stake, R. E. (1995). The art of case study research. Sage.
  49. Sürer, A. G. (2020). Eğitimde dijitalleşme çağı. Kapadokya Eğitim Dergisi, 1(1), 28-34. https://dergipark.org.tr/en/pub/kaped/issue/72747/1181500
  50. Talan, T. (2022). Eğitimde dijitalleşme ve yeni yaklaşımlar. Efe Akademi Yayınları.
  51. Tanrıkulu, F. (2017). EBA’nın Türkçe dersi öğrenme alanlarını karşılama yeterliliğine yönelik öğretmen görüşleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 5(3), 395-416.
  52. Ülger, K. (2023). Dijital öğretim araçlarında bulunması gereken özellikler üzerine bir araştırma. Educational Academic Research, (49), 39-47.
  53. Wan, N.G. (2015). New digital technology in education. Springer.
  54. Yanpar Yelken, T. (2015). Öğretim teknolojileri ve materyal tasarımı. Anı Yayıncılık
  55. Yılmaz, M., Sinan, S. & İnce, Z. (2022). Türk Dili ve Edebiyatı öğretiminde yeni eğitim uygulaması: OGM-materyal. Journal of Innovative Research in Social Studies, 5(2), 95-114. https://doi.org/10.47503/jirss.1211470
  56. Yin, R. K. (2018). Case study research: Design and methods (6. Ed.). Sage.
  57. Yıldırım, A. ve Şimsek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12 baskı). Seçkin Yayıncılık.