Journals / Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 7 Sayı: 2

DESCRIPTIVE ANALYSIS OF POSTGRADUATE THESES CONDUCTED IN THE FIELD OF NURSING IN TÜRKİYE WITHIN THE SCOPE OF THERAPEUTIC PLAY

TÜRKİYE’DE HEMŞİRELİK ALANINDA TERAPÖTİK OYUN KAPSAMINDA YÜRÜTÜLMÜŞ LİSANSÜSTÜ TEZLERİN BETİMSEL ANALİZİ

Ayşenur Aslıyüce(Ankara Bilkent Şehir Hastanesi)0009-0006-2005-6820
Emine Bayrak Aykan(SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ, GÜLHANE HEMŞİRELİK FAKÜLTESİ)0000-0002-3167-5591
Pages
73–86
Publication Date
2026-08-20
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings indicate that therapeutic play is widely addressed as a supportive nursing intervention in pediatric care.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Aim: Therapeutic play is an important nursing intervention that supports children’s adaptation to illness and hospitalization and helps reduce stress and anxiety.
📊
Key Findings & Data:Methods: This descriptive analysis included 27 graduate theses conducted in the field of nursing between 2012 and 2025, identified through a search of the National Thesis Center of the Council of Higher Education using the keyword “therapeutic play.” The theses were analyzed in terms of publication year, thesis type, research design, university, age group, patient group, outcome variables, and therapeutic play materials used.
💡
Conclusion & Impact:The findings indicate that therapeutic play is widely addressed as a supportive nursing intervention in pediatric care.
🔬Design:İnceleme Makalesi
📍Scope:2012 Verileri
⚙️Variables:Terapötik Oyun · Çocuk Sağlığı · Lisansüstü Tezler

Abstract

Aim: Therapeutic play is an important nursing intervention that supports children’s adaptation to illness and hospitalization and helps reduce stress and anxiety. In Türkiye, studies providing a comprehensive evaluation of graduate theses on therapeutic play in the field of nursing are limited. This study aimed to examine the descriptive characteristics of graduate theses conducted on therapeutic play in the field of nursing in Türkiye. Methods: This descriptive analysis included 27 graduate theses conducted in the field of nursing between 2012 and 2025, identified through a search of the National Thesis Center of the Council of Higher Education using the keyword “therapeutic play.” The theses were analyzed in terms of publication year, thesis type, research design, university, age group, patient group, outcome variables, and therapeutic play materials used. Results: Of the theses analyzed, 81.48% were master’s theses and 18.52% were doctoral dissertations, and all employed an experimental research design. The highest number of theses was conducted in 2021 and 2024. Therapeutic play interventions were most frequently implemented in children aged 6–12 years and in pediatric surgery and pediatric oncology-hematology units. The most commonly assessed outcome variables were fear, anxiety, and stress, with therapeutic play reported to have positive effects on these outcomes. Toys, dolls, and puppets were the most frequently used therapeutic play materials. Conclusion: Graduate theses on therapeutic play in nursing in Türkiye have predominantly focused on specific age groups and clinical settings. The findings indicate that therapeutic play is widely addressed as a supportive nursing intervention in pediatric care. Future studies should focus on diverse clinical settings, age groups, and technology-based therapeutic play interventions.

Özet

Amaç: Terapötik oyun, çocukların hastalık ve hastane sürecine uyumunu destekleyen, kaygı ve stresin azaltılmasında kullanılan önemli bir hemşirelik girişimidir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de hemşirelik alanında terapötik oyun kapsamında yürütülen lisansüstü tezlerin betimsel özelliklerini incelemektir. Yöntem: Bu çalışma, doküman incelemesine dayalı betimsel bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın evrenini, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nde “terapötik oyun” anahtar sözcüğü ile yapılan tarama sonucunda hemşirelik alanında 2012–2025 yılları arasında tamamlanan lisansüstü tezler oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise, belirlenen dâhil edilme kriterlerini karşılayan, toplam 27 lisansüstü tez oluşturmuştur. İncelenen tezler; yayın yılı, tez türü, araştırma deseni, yürütüldüğü üniversite, örneklem yaş grubu, hasta grubu, değerlendirilen değişkenler ve kullanılan terapötik oyun materyalleri açısından analiz edilmiştir. Veriler, frekans ve yüzde dağılımları kullanılarak betimsel olarak analiz edilmiştir. Bulgular: İncelenen tezlerin %81,48’inin yüksek lisans, %18,52’sinin doktora tezi olduğu ve tamamının deneysel nitelikte olduğu belirlenmiştir. Çalışmaların en sık 2021 ve 2024 yıllarında yürütüldüğü saptanmıştır. Terapötik oyun uygulamalarının en çok 6–12 yaş grubunda ve çocuk cerrahisi ile çocuk onkoloji-hematoloji kliniklerinde gerçekleştirildiği görülmüştür. En sık değerlendirilen sonuç değişkenlerinin korku, anksiyete ve kaygı düzeyleri olduğu; terapötik oyunun bu değişkenler üzerinde olumlu etkiler gösterdiği raporlanmıştır. En sık kullanılan terapötik oyun materyallerinin oyuncak, bebek ve kuklalar olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Türkiye’de hemşirelik alanında terapötik oyuna ilişkin lisansüstü tezlerin belirli klinik alanlar ve yaş gruplarında yoğunlaştığı görülmektedir. Bulgular, terapötik oyunun çocuk hemşireliği bakımında yaygın olarak ele alınan destekleyici bir girişim olduğunu göstermektedir. Gelecek çalışmalarda farklı klinik alanlar, yaş grupları ve teknoloji temelli terapötik oyun uygulamalarına odaklanılması önerilmektedir.

🔖

Cite This Article

Aslıyüce, A., Aykan, E. B. (2026). DESCRIPTIVE ANALYSIS OF POSTGRADUATE THESES CONDUCTED IN THE FIELD OF NURSING IN TÜRKİYE WITHIN THE SCOPE OF THERAPEUTIC PLAY. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 2, 73–86. https://ajindex.com/articles/1562181

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (48)

  1. Nijhof SL, Vinkers CH, van Geelen SM, Duijff SN, Achterberg EM, van der Net J, et al. Healthy play, better coping: the importance of play for the development of children in health and disease. Neurosci Biobehav Rev. 2018;95:421-429.
  2. Esenay FI, Açıkgöz A. Yaş dönemlerine göre terapötik oyun ve önemi. In: Yıldız D, editor. Çocuk hemşireliği bakım uygulamalarında terapötik oyun. 1. baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2022. p. 41-52.
  3. Yıldız D, Tansel İ. Kavram analizi: terapötik oyun. Ankara Sağlık Bilim Derg. 2024;13(1):69-78. doi:10.46971/ausbid.1116096.
  4. Çavuşoğlu H. Çocuk sağlığı ve hastalıkları hemşireliği. 12. bs. Ankara: Sistem Ofset; 2019.
  5. Kıran B, Çalık C, Esenay FI. Terapötik oyun: hasta çocuk ile iletişimin anahtarı. Ankara Sağlık Bilim Derg. 2013;2(1):1-10.
  6. İnci R, Günay U. Pediatri hemşirelerinin terapötik oyuna yönelik bilgi, görüş ve uygulamaları. ACU Sağlık Bilim Derg. 2019;10(3):547-551.
  7. Yayan EH, Zengin M. Çocuk kliniklerinde terapötik oyun. Gümüşhane Sağlık Bilim Derg. 2018;7(1):226-233.
  8. Gjærde LK, Hybschmann J, Dybdal D, Christensen M, Hansen MS, et al. Play interventions for paediatric patients in hospital: a scoping review. BMJ Open. 2021;11:e051957. doi:10.1136/bmjopen-2021-051957.
  9. İnci R. Pediatri hemşirelerinin terapötik oyuna yönelik bilgi, görüş ve uygulamaları [Yüksek lisans tezi]. Malatya: İnönü Üniversitesi; 2017.
  10. Elmas Coşkuntürk A. İnteraktif terapötik oyun eğitim programının kalp ameliyatı olacak çocukların ve annelerin anksiyete düzeyine etkisi [Yüksek lisans tezi]. İstanbul: Haliç Üniversitesi; 2015.
  11. Şimşek N. İnhalasyon tedavisi uygulanan 1–3 yaş çocuklarda terapötik oyunun çocuğun tedaviye uyumuna ve ebeveynin kaygı durumuna etkisi [Yüksek lisans tezi]. Ankara: Gazi Üniversitesi; 2021.
  12. Hüzmeli H. Terapötik oyunun pediatrik onkoloji hastalarında kemoterapiye yönelik korku ve anksiyete düzeyine olan etkisi [Yüksek lisans tezi]. İstanbul: Koç Üniversitesi; 2024.
  13. Avcı P. 6–12 yaş arası çocuklara lomber ponksiyon işlemi öncesi uygulanan terapötik oyunun etkisi [Yüksek lisans tezi]. İstanbul: Maltepe Üniversitesi; 2025.
  14. Anderoğlu S. Periferik intravenöz kateterizasyon sırasında terapötik oyunun etkisi [Yüksek lisans tezi]. İstanbul: Haliç Üniversitesi; 2021.
  15. Kılınçat B. Tedavi öncesi terapötik oyunun etkisi: randomize kontrollü çalışma [Yüksek lisans tezi]. Konya: Selçuk Üniversitesi; 2024.
  16. Metlek S. Terapötik oyunun sünnet öncesi ve sonrası etkisi [Yüksek lisans tezi]. İstanbul: Haliç Üniversitesi; 2021.
  17. Yasakçı A. Yapılandırılmış terapötik oyun ile radyoterapi hazırlığı [Yüksek lisans tezi]. Antalya: Akdeniz Üniversitesi; 2022.
  18. Taşcı A. Çocuk hemşirelerinin terapötik oyun bilgi düzeyleri [Yüksek lisans tezi]. Çorum: Hitit Üniversitesi; 2022.
  19. Erkut Z, Aközl Z. Hemşirelik alanında terapötik oyun ile ilgili tezlerin incelenmesi. Akd Hemşirelik Derg. 2024;3(1):27-35.
  20. Çil M, Demir K. Türkiye’de lisansüstü tezlerde terapötik oyun kullanımı. Kırşehir Ahi Evran Üniv Sağlık Bilim Derg. 2024;8(3):296-345.
  21. Mack D. Holistic approach to pediatric care: integrating physical, emotional, and mental wellbeing. J Preg Neonatal Med. 2023;7(4):155.
  22. Silva RD, Austregésilo SC, Ithamar L, Lima LS. Therapeutic play to prepare children for invasive procedures: a systematic review. J Pediatr (Rio J). 2017;93(1):6-16.
  23. Li WHC, Lopez V, Lee TLI. Effects of preoperative therapeutic play on outcomes of children undergoing day surgery. Res Nurs Health. 2007;30:320-332. doi:10.1002/nur.20191.
  24. Türkiye Cumhuriyeti. Hemşirelik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik [Internet]. Resmî Gazete; 2011 Apr 19 [cited 2025 Dec 18]. Available from: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/04/20110419-5.htm
  25. Díaz-Rodríguez M, Alcántara-Rubio L, Aguilar-García D, Pérez-Muñoz C, Carretero-Bravo J, Puertas-Cristóbal E. The effect of play on pain and anxiety in children in the field of nursing: A systematic review. J Pediatr Nurs. 2021;61:15-22.
  26. Anderoğlu S, Çağlar S. The effect of therapeutic play with teddy bear on children's pain, anxiety, and mothers' anxiety during peripheral intravenous catheterisation: a randomised clinical trial. BMC Pediatr. 2025;26(1):29. doi:10.1186/s12887-025-05769-4.
  27. Alehamid Z, Zarea K, Rostami S, Ghanbari S, Tashakori A. Comparing the effectiveness of therapeutic play and storytelling on preoperative anxiety in preschool-age children: a randomized controlled trial. J Psychiatr Nurs. 2023;14(2):137-145.
  28. Demirer P. Hematoloji onkoloji servisinde izlenen 6–12 yaş grubu çocuklarda kalıcı kateter girişimi öncesi terapötik oyun kullanımının anksiyete ve korku düzeyine etkisi: randomize kontrollü çalışma [Yüksek lisans tezi]. İstanbul: T.C. İstanbul Okan Üniversitesi; 2023.
  29. Hockenberry MJ, Wilson D, Rodgers CC. Wong’s essentials of pediatric nursing. 10. baskı. St. Louis (MO): Elsevier; 2017.
  30. İşler Z. Çocuk cerrahi hastalarına periferik damar yolu açma girişimi öncesi terapötik oyun ile verilen eğitimin anksiyete üzerine etkisi [Yüksek lisans tezi]. Zonguldak: T.C. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi; 2022.
  31. Orhan E. Pediatrik onkoloji hastalarına periferik damar yolu açılırken terapötik oyun ile verilen eğitimin anksiyete düzeyine etkisi [Yüksek lisans tezi]. İstanbul: T.C. İstanbul Üniversitesi; 2014.
  32. Ayan G. Çocuklara ameliyat öncesi dönemde terapötik oyun ile verilen eğitimin çocukların anksiyete ve korku düzeylerine etkisi [Yüksek lisans tezi]. Karabük: T.C. Karabük Üniversitesi; 2019.
  33. Tuncay S. Terapötik oyun ve animasyon girişiminin sünnet olan çocukların korku, kaygı ve ağrısı ile ebeveynlerin kaygısı üzerine etkisi [Doktora tezi]. Erzurum: T.C. Atatürk Üniversitesi; 2021.
  34. Demir Uysal D. Planlı ameliyatlarda çocuklara verilen web tabanlı eğitim ve terapötik oyun yönteminin ameliyat öncesi anksiyete ve korkuya, ameliyat sonrası ağrı ve uykuya etkisi [Doktora tezi]. Aydın: T.C. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi; 2024.
  35. Uzşen H. Kanserli çocuklara uygulanan terapötik oyunun yaşam kalitesi ve semptom kontrolüne etkisi [Doktora tezi]. İzmir: T.C. Ege Üniversitesi; 2021.
  36. Özer Y. Çocuklarda cerrahi pansuman öncesi uygulanan terapötik oyunun anksiyete ve korkuya etkisi [Yüksek lisans tezi]. Aydın: T.C. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi; 2024.
  37. Anol G. Lomber ponksiyon öncesi uygulanan terapötik oyunun lösemili çocukların anksiyete ve korku düzeylerine etkisi [Yüksek lisans tezi]. İzmir: T.C. Ege Üniversitesi; 2024.
  38. Gül Can F. Çocuklarda intratekal kemoterapi öncesi uygulanan terapötik oyunun korku, anksiyete ve ağrı üzerine etkisi [Doktora tezi]. Erzurum: T.C. Atatürk Üniversitesi; 2020.
  39. Godino-Iáñez MJ, Martos-Cabrera MB, Suleiman-Martos N, Gómez-Urquiza JL, Vargas-Román K, Membrive-Jiménez MJ, et al. Play therapy as an intervention in hospitalized children: a systematic review. Healthcare (Basel). 2020;8(3):239.
  40. Karaca Develi F. Terapötik oyunun okul öncesi çocuklarda hemşirelik girişimleri ve tıbbi materyal korkusuna etkisi [Yüksek lisans tezi]. Aydın: T.C. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi; 2024.
  41. Oluç T. Okul öncesi dönem çocuklarında el kuklası ile uygulanan terapötik oyunun kan alma işlemine bağlı gelişen korku ve ağrıya etkisi [Yüksek lisans tezi]. Erzurum: T.C. Atatürk Üniversitesi; 2022.
  42. Şengül M. 3–6 yaş grubu çocuklarda nazofaringeal sürüntü alma işlemi öncesinde uygulanan terapötik oyunun çocukların emosyonel göstergelerine etkisi [Yüksek lisans tezi]. İstanbul: T.C. Maltepe Üniversitesi; 2024.
  43. Kırkan Ç. Oyuncak nebülizatör ve oyuncak maske kullanılarak uygulanan terapötik oyunun çocuğun korku ve anksiyete düzeyine etkisi [Yüksek lisans tezi]. İzmir: T.C. Ege Üniversitesi; 2022.
  44. Çelik B. Oyun çağı çocuklarında ameliyat öncesi terapötik oyunun anksiyete ve korku düzeyine etkisi [Yüksek lisans tezi]. Karaman: T.C. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi; 2021.
  45. Derleyen B. Pediatri servisinde yatan çocuklara periferik damar yolu açma işlemi öncesinde uygulanan terapötik oyun yönteminin anksiyete ve korku üzerine etkisi [Yüksek lisans tezi]. Edirne: T.C. Trakya Üniversitesi; 2018.
  46. Kılıç Çetin KD. Çocuk yoğun bakım ünitesinde yüksek akışlı nazal kanül oksijen tedavisi alan çocuklara uygulanan terapötik oyunun tedaviye uyum sürecinde korku ve anksiyete düzeyine etkisi [Yüksek lisans tezi]. Elazığ: T.C. Fırat Üniversitesi; 2025.
  47. Tural E. Ameliyat öncesi dönemde çocuğa verilen eğitim ve terapötik oyun yönteminin çocuğun kaygı, korku ve ağrı düzeylerine etkisinin incelenmesi [Doktora tezi]. İzmir: T.C. Ege Üniversitesi; 2012.
  48. Zeren C. Kemik iliği transplantasyonu olan 6–12 yaş grubu çocuk hastalara terapötik oyun yöntemiyle verilen eğitimin psikososyal semptomlar üzerine etkisinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. İstanbul: T.C. Yeditepe Üniversitesi; 2021.