Journals / Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi / 2026 / Cilt: 42 Sayı: 42

ÇAŞTANİ BEY HİKÂYESİ'NDEKİ İKİLEMELER VE TÜRKÇEDE İKİLEMELERİN ESKİLİĞİ MESELESİ

Pages
33–60
Publication Date
2011-12-08
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Fakat bu yapılırken söz konusu eserde geçen ikilemelerin sadece bir dizini yapılmamış; ikilemeleri oluşturan kelimelerin anlamsal özellikleri hakkında notlara da yer verilmiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Dilin anlatım gücünü ortaya koyan önemli unsurlardan biri olan ikilemeler, Orhun Abideleri’nden başlamak üzere, Türkçenin hemen her döneminde varlığını sürdürmüştür.
📊
Key Findings & Data:Tarihî çizgiye bakıldığında, özellikle Uygur Türkçesi döneminde ikilemelerin oldukça yaygın olarak kullanıldığı görülmektedir.
💡
Conclusion & Impact:Fakat bu yapılırken söz konusu eserde geçen ikilemelerin sadece bir dizini yapılmamış; ikilemeleri oluşturan kelimelerin anlamsal özellikleri hakkında notlara da yer verilmiştir.
🔬Design:Makale
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İkileme · Eski Uygurca · Çaştani Bey Hikâyesi

Özet

Dilin anlatım gücünü ortaya koyan önemli unsurlardan biri olan ikilemeler, Orhun Abideleri’nden başlamak üzere, Türkçenin hemen her döneminde varlığını sürdürmüştür. Tarihî çizgiye bakıldığında, özellikle Uygur Türkçesi döneminde ikilemelerin oldukça yaygın olarak kullanıldığı görülmektedir. Bu yazıda, Türkçede ikilemelerin eskiliği meselesi üzerinde durulurken, Uygur dönemi eserlerinden olan Çaştani Bey Hikâyesi merkeze alınmış ve eserdeki ikilemelerin izi sürülmüştür. Fakat bu yapılırken söz konusu eserde geçen ikilemelerin sadece bir dizini yapılmamış; ikilemeleri oluşturan kelimelerin anlamsal özellikleri hakkında notlara da yer verilmiştir.

🔖

Cite This Article

Böler, T. (2011). ÇAŞTANİ BEY HİKÂYESİ'NDEKİ İKİLEMELER VE TÜRKÇEDE İKİLEMELERİN ESKİLİĞİ MESELESİ. Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, Cilt: 42 Sayı: 42, 33–60. https://ajindex.com/articles/1559478

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (11)

  1. AKSAN, Doğan, En Eski Türkçenin İzlerinde, Simurg Yayınları, İstanbul 2000.
  2. CAFEROĞLU, Ahmet, Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü, İstanbul, Enderun Kitabevi, İstanbul 1993.
  3. CLAUSON, Sir. Gerard, An Etymological Dictionary of Pre-thirteenth-century Turkish, Oxford, At the Clarendon 1972.
  4. ÇAĞATAY, Saadet, “Uygurcada Hendiadyoinler” Türk Lehçeleri Üzerine Denemeler, DTCF Yayınları, Ankara 1978, s. 29-66.
  5. ERCİLASUN, Ahmet B., Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Akçağ Yayınları, Ankara 2004.
  6. GABAİN, A. Von, Eski Türkçenin Grameri, Çev. Mehmet Akalın, TDK Yayınları, Ankara 2003.
  7. HATİBOĞLU, Vecihe, İkileme, TDK Yayınları, Ankara 1971.
  8. KORKMAZ, Zeynep, Gramer Terimleri Sözlüğü, TDK Yayınları, Ankara 2007.
  9. MÜLLER, F. W. K., Çaştani Bey Hikâyesi, Çev. S. Himran, Burhaneddin Erenler Basımevi, İstanbul 1945.
  10. NADELYAYEV, V. M., NASİLOV, D. M., TENİŞEV, E. R., ŞÇERBAK A. M. Drevnetyurkskiy Slovar, Leningrad 1969.
  11. MUSTAFAYEV, E. M. E., ŞÇERBİNİN, V. G., Büyük Rusça-Türkçe Sözlük, İstanbul, Multilingual Yayınları, İstanbul 1996.