AI Summary & Key Takeaways
AI InsightFinally, it extrapolates upon the problems of his anti-cosmopolitanism within his broader literary oeuvre.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Attilâ İlhan (1925-2005) was an active public intellectual and a prolific author who wrote poems, novels, essays, and screenplays. While his poetics are marked by his distinct romantic style, his novelistic writing follows a strong social realist line. With his enthusiasm for Atatürk’s national revolution, his interest in the Ottoman culture, and his Marxist formation, he emphasises the importance of a “national culture synthesis” in his essays. He builds this idea of “national culture synthesis” in opposition to the so-called universal values of cosmopolitanism. This article discusses İlhan’s anticosmopolitanism as such in the light of the current theories of critical cosmopolitanism. While İlhan argues against “compradorial cosmopolites” in his essays, his anticosmopolitanism is rather prominent in his novels as well. Set in major cities, the novels celebrate the diversity and dynamism of their cityscapes. However, his depiction of such diversity exposes the ambivalences underneath his anti-cosmopolitanism. The article first provides a parallel reading of two contemporaries, Attilâ İlhan and Frantz Fanon, on national consciousness and cosmopolitanism. Then it focuses on İlhan’s Zenciler Birbirine Benzemez as a case study. Finally, it extrapolates upon the problems of his anti-cosmopolitanism within his broader literary oeuvre.
Özet
Attilâ İlhan (1925-2005) şiir, roman, senaryo, deneme ve gazete yazısı gibi birçok türde metne imza atmış bir yazar, oldukça aktif ve üretken bir entelektüeldi. Şiirleri ona özgü bir romantik estetiğe sahiptir. Romanları ise kuvvetli bir toplumsal gerçekçi çizgiyi takip eder. Denemelerinde Atatürk’ün ulusal devrimine dair heyecanı, Osmanlı kültürüne ilgisi ve Marxist düşünsel formasyonuyla şekillenmiş bir “ulusal kültür sentezi” fikrini savunur ve bu fikri kozmopolitanlığın “sözde evrensel” değerlerine karşıt olarak inşa eder. Bu makale İlhan’ın kozmopolitanlık karşıtlığını güncel eleştirel kozmopolitanlık teorileri ışığında tartışmaktadır. Yazar gazete yazıları ve denemelerinde “komprador kozmopolitler”i şiddetle eleştirmektedir. Romanlarında da bu anti-kozmopolitan tutum oldukça sorunlu bir boyutta dikkat çekmektedir. Romanlarının çoğu büyük şehirlerde geçmekte ve kent kültürünün zenginliğini ve çeşitliliğini öne çıkarmaktadır. Fakat yazarın bu çeşitliliği kullanış şekli kozmopolitanlık karşıtı tutumunun altında yatan çelişkileri de ortaya dökmektedir. Bu makale önce iki çağdaş entelektüelin, Attilâ İlhan ve Frantz Fanon, ulusal bilinç ve kozmopolitanlık üzerine düşüncelerinin paralel okumasını sunmaktadır. Daha sonra İlhan’ın Zenciler Birbirine Benzemez romanını örnek olarak incelemektedir. Son olarak da yazarın kozmopolitanlık karşıtlığının problemli yanlarını edebiyatının bütünlüğü içinde değerlendirmektedir.