AI Summary & Key Takeaways
AI InsightKeywords: public health; postgraduate theses; medical specialty theses; thematic analysis; methodological analysis; National Thesis Center.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Introduction and aim: The aim of this study was to examine 2000 thesis records related to public health in Türkiye and listed in the National Thesis Center between 1973 and 2026 in terms of topic, method, institution, and practice-related characteristics. Materials and methods: This study was conducted as a descriptive study based on systematic documentary review. The theses included in the dataset were examined and coded according to variables such as year, thesis type, university, topic, abstract, main theme, method, target group, and practice setting. Predefined categories were used during the coding process. The data were checked through comparison and manually verified. The findings were evaluated using frequency and percentage distributions. Changes over the years and relationships between topics were also examined. Results and conclusion: Of the 2000 theses examined, 1122 were master’s theses (56.1%), 462 were medical specialty theses (23.1%), 415 were doctoral theses (20.8%), and 1 was a dental specialty thesis. The number of theses increased especially after 2016, and the 2024–2026 period accounted for approximately half of all theses. Non-communicable diseases (12.2%), occupational health (10.8%), school and adolescent health (10.0%), disasters and extraordinary situations (8.6%), environmental health (8.5%), and vaccination and immunization (7.3%) were among the most prominent topics. Descriptive/cross-sectional studies were the most frequently used method (30.1%). Qualitative studies (22.3%) and experimental/quasi-experimental studies (12.7%) were less common, while mixed-method studies were very limited (1.2%). In terms of target groups, patients (40.7%) and nurses and nursing students (17.4%) were the most frequently examined groups. However, studies focusing on vulnerable or disadvantaged groups remained limited. The findings show that thesis production in the field of public health in Türkiye has increased over the years. Nevertheless, methodological diversity should be improved, disadvantaged groups should be addressed more frequently, community-based studies should be expanded, and more research should examine the effects of health policies. Keywords: public health; postgraduate theses; medical specialty theses; thematic analysis; methodological analysis; National Thesis Center.
Özet
Giriş ve amaç; Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de halk sağlığı alanıyla ilişkili olup 1973–2026 yılları arasında Ulusal Tez Merkezi’nde yer alan 2000 tez kaydını konu, yöntem, kurum ve uygulama özellikleri açısından incelemektir. Gereç ve yöntem; Çalışma, sistematik doküman incelemesine dayalı tanımlayıcı bir araştırma olarak yürütülmüştür. Veri setinde yer alan tezler; yıl, tez türü, üniversite, konu, özet, ana tema, yöntem, hedef grup ve uygulama alanı gibi değişkenler doğrultusunda incelenmiş ve kodlanmıştır. Kodlama sürecinde önceden belirlenen kategoriler kullanılmış, veriler karşılaştırmalı olarak kontrol edilmiş ve manuel doğrulama yapılmıştır. Elde edilen veriler frekans ve yüzde dağılımlarıyla değerlendirilmiş; ayrıca yıllara göre değişim ve konular arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Bulgular ve sonuç; İncelenen 2000 tezin 1122’si yüksek lisans tezi (%56,1), 462’si tıpta uzmanlık tezi (%23,1), 415’i doktora tezi (%20,8) ve 1’i diş hekimliği uzmanlık tezidir. Tez sayısında özellikle 2016 sonrasında belirgin bir artış görülmüş, 2024–2026 dönemi tüm tezlerin yaklaşık yarısını oluşturmuştur. Konu dağılımında bulaşıcı olmayan hastalıklar (%12,2), iş sağlığı (%10,8), okul ve ergen sağlığı (%10,0), afetler ve olağanüstü durumlar (%8,6), çevre sağlığı (%8,5) ile aşılama ve bağışıklama (%7,3) öne çıkmıştır. En sık kullanılan yöntem tanımlayıcı/kesitsel araştırma desenidir (%30,1). Nitel çalışmalar (%22,3) ile deneysel/yarı deneysel çalışmaların (%12,7) daha sınırlı kaldığı, karma yöntem kullanımının ise oldukça düşük düzeyde olduğu belirlenmiştir (%1,2). Hedef gruplar açısından hastalar (%40,7) ile hemşireler ve hemşirelik öğrencileri (%17,4) en sık incelenen gruplar olmuştur. Buna karşılık kırılgan/dezavantajlı gruplara yönelik çalışmaların sınırlı kaldığı görülmüştür. Bulgular, Türkiye’de halk sağlığı alanındaki tez üretiminin yıllar içinde arttığını; ancak yöntemsel çeşitliliğin artırılması, dezavantajlı grupların daha fazla ele alınması, toplum temelli çalışmaların geliştirilmesi ve politika etkilerini değerlendiren araştırmalara daha fazla yer verilmesi gerektiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: halk sağlığı; lisansüstü tezler; tıpta uzmanlık tezleri; tematik analiz; yöntemsel analiz; Ulusal Tez Merkezi.