SavedAdd your journal

Journals / Menba Kastamonu Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 1

Mikroplastik Kirliliği ve Tatlısu Ekosistemlerindeki Etkileri

Cansu Bozma(KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ, SU ÜRÜNLERİ FAKÜLTESİ, SU ÜRÜNLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ BÖLÜMÜ, YETİŞTİRİCİLİK ANABİLİM DALI)0009-0001-1156-8086
Nurcan Şimşek(ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ, SU ÜRÜNLERİ FAKÜLTESİ, SU ÜRÜNLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ, SU ÜRÜNLERİ MÜHENDİSLİĞİ PR.)0009-0007-3871-6775
Yigit Tastan(KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ, SU ÜRÜNLERİ FAKÜLTESİ, SU ÜRÜNLERİ MÜHENDİSLİĞİ PR.)0000-0002-6782-1597
Adem Yavuz Sönmez(KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ, SU ÜRÜNLERİ FAKÜLTESİ, SU ÜRÜNLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ BÖLÜMÜ, YETİŞTİRİCİLİK ANABİLİM DALI)0000-0002-7043-1987
Pages
54–62
Publication Date
2023-06-27
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu amaçlara ulaşmak için mikroplastiklerin tarihçesi, sınıflandırılması, kaynakları, doğaya karışması, yayılımı, canlılar tarafından alınımı, canlılara olan etkileri ve çevresel riskleri tartışılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Günümüzde kullanılan birçok materyal; ucuz maliyeti, işlenme kolaylığı, dayanıklılığı ve elverişliliği gibi nedenlerle gerek ana hammadde gerekse yan ürün olarak yaygın bir şekilde plastik içermektedir.
📊
Key Findings & Data:Bu sorunların en önemlilerinden birisi ve günümüzde en çok üzerine yoğunlaşılanı; plastiklerin canlı yaşamına olan etkisidir.
💡
Conclusion & Impact:Bu amaçlara ulaşmak için mikroplastiklerin tarihçesi, sınıflandırılması, kaynakları, doğaya karışması, yayılımı, canlılar tarafından alınımı, canlılara olan etkileri ve çevresel riskleri tartışılmıştır.
🔬Design:Lab & Field Experiment
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Plastik · Mikroplastik · Kirlilik

Özet

Günümüzde kullanılan birçok materyal; ucuz maliyeti, işlenme kolaylığı, dayanıklılığı ve elverişliliği gibi nedenlerle gerek ana hammadde gerekse yan ürün olarak yaygın bir şekilde plastik içermektedir. Bu yaygın kullanım, kaçınılmaz olarak küresel ölçekte toplam plastik üretimini ve buna bağlı olarak atık plastik miktarını gün geçtikçe attırmaktadır. Atık plastikler en nihayetinde doğaya karışarak, birçoğu doğada çözünmediği veya çok geç çözündüğü için, uzun süre mevcudiyet gösterebilmektedir. Bu mevcudiyet, beraberinde önemli sorunlar getirmektedir. Bu sorunların en önemlilerinden birisi ve günümüzde en çok üzerine yoğunlaşılanı; plastiklerin canlı yaşamına olan etkisidir. Sorun teşkil eden en önemli plastik gruplarından biri ise boyutları nedeniyle canlı vücuduna alınması ihtimali yüksek olan mikroplastiklerdir. Mikroplastikler, genel olarak 5 mm’den küçük olan plastikler olarak tanımlanmaktadır. Mikroplastikler, sucul ekosistemlere doğrudan katılabildiği gibi, büyük boyutlardaki plastiklerin doğal süreçler sonucunda parçalanarak dağılmasıyla da ortaya çıkabilmektedir. Bunlar çeşitli yollarla canlıların vücutlarına girerek birtakım fizyolojik ve kimyasal süreçlerle etkileşime girebilmektedir. Nispeten yeni sayılabilecek bu konuda literatürde hatırı sayılır düzeyde bilgi birikimi bulunsa da ilgilendirdiği birçok hususta genel geçer kanılara varabilmek için katedilmesi gereken uzun bir yol vardır. Buradan hareketle bu derleme makalede okuyucuya mevcut literatür verileri ışığında bugüne dek katedilen yolda elde edilen bilgilerin aktarılması ve mikroplastiklerin çevresel etkisini azaltmaya yönelik çalışmalar için ilgili otoritelerin dikkatinin çekilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçlara ulaşmak için mikroplastiklerin tarihçesi, sınıflandırılması, kaynakları, doğaya karışması, yayılımı, canlılar tarafından alınımı, canlılara olan etkileri ve çevresel riskleri tartışılmıştır.

🔖

Cite This Article

Bozma, C., Şimşek, N., Tastan, Y., Sönmez, A. Y. (2023). Mikroplastik Kirliliği ve Tatlısu Ekosistemlerindeki Etkileri. Menba Kastamonu Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 1, 54–62. https://doi.org/10.58626/menba.1312262

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (57)

  1. Alaee M., Arias P., Sjodin A., Bergman A. (2003). An overview of commercially used brominated flame retardants, their applications, their use patterns in different countries/regions and possible modes of release. Environ Int 29(6):683–689. doi:10.1016/S0160-4120(03)00121-1
  2. Andrady A. L. (2011). Microplastics in the marine environment. Mar Pollut Bull 62(8): 1596–1605. doi:10.1016/j.marpolbul.2011.05.030
  3. Arvidsson R. (2012). Contributions to emissions, exposure and risk assessment of nanomaterials. Doctoral Thesis, Chalmers University of Technology
  4. Baner A. L., Piringer O. (2007). Preservation of quality through packaging. In: Plastic packaging materials for food. Wiley-VCH Verlag GmbH, Weinheim, pp 1–8. doi:10.1002/9783527613281.ch01 Bejgarn S., MacLeod M., Bogdal C., Breitholtz M. (2015). Toxicity of leachate from weathering plastics: an exploratory screening study with Nitocra spinipes. Chemosphere 132: 114–119. doi:10.1016/j.chemosphere.2015.03.010
  5. Bern L. (1990). Size-related discrimination of nutritive and inert particles by freshwater zooplankton. J Plankton Res 12(5):1059–1067. doi:10.1093/plankt/12.5.1059
  6. Besseling E., Wegner A., Foekema E. M., van den Heuvel-Greve M. J., Koelmans A. A. (2013). Effects of microplastic on fitness and PCB bioaccumulation by the Lugworm Arenicola marina (L.) Environ Sci Technol 47(1):593–600. doi:10.1021/es302763x
  7. Bilotta G. S., Brazier R. E. (2008). Understanding the influence of suspended solids on water quality and aquatic biota. Water Res 42(12):2849–2861. doi:10.1016/j.watres.2008.03.018
  8. Boxall A. B., Chaudhry M. Q., Sinclair C. J., Jones A., Aitken R., Jefferson B., Watts C. (2007). Current and future predicted environmental exposure to engineered nanoparticles. Report by Central Science Laboratory for the Department of Environment Food and Rural Affairs
  9. Bradley E. L., Driffield M., Harmer N., Oldring P. K. T., Castle L. (2008). Identification of potential migrants in epoxy phenolic can coatings. Int J Polym Anal Charact 13(3):200–223. doi:10.1080/10236660802070512 Bradley L. E., Driffield M., Guthrie J., Harmer N., Oldring T. P. K., Castle L. (2009). Analytical approaches to identify potential migrants in polyester-polyurethane can coatings. Food Addit Contam Part A 26(12):1602–1610. doi:10.1080/19440040903252256
  10. Brandsch J., Piringer O. (2008). Characteristics of plastic materials. In: Plastic packaging. Wiley-VCH Verlag GmbH & Co. KGaA, Weinheim, pp 15–61. doi:10.1002/9783527621422.ch2
  11. Brennholt N., Heß M., Reifferscheid G. (2017). Freshwater Microplastics: Challenges for Regulation and Management. In: Wagner M, Lambert S (eds) Freshwater microplastics: emerging environmental contaminants? Springer, Heidelberg. doi:10.1007/978-3-319-61615-5_12
  12. Brodhagen M., Peyron M., Miles C., Inglis D. A. (2015). Biodegradable plastic agricultural mulches and key features of microbial degradation. Appl Microbiol Biotechnol 99(3): 1039–1056. doi:10.1007/s00253-014-6267-5
  13. Browne M. A., Crump P., Niven S. J., Teuten E., Tonkin A., Galloway T., Thompson R. (2011). Accumulation of microplastic on shorelines woldwide: sources and sinks. Environ Sci Technol 45(21):9175–9179. doi:10.1021/es201811s
  14. Desai M. P., Labhasetwar V., Walter E., Levy R. J., Amidon G. L. (1997). The mechanism of uptake of biodegradable microparticles in Caco-2 cells is size dependent. Pharm Res 14(11):1568–1573
  15. Dhawan A., Pandey A., Sharma V. (2011). Toxicity assessment of engineered nanomaterials: resolving the challenges. J Biomed Nanotechnol 7(1):6–7. doi:10.1166/jbn.2011.1173
  16. Dris R., Gasperi J., Tassin B. (2017). Sources and fate of microplastics in urban areas: a focus on Paris Megacity. In: Wagner M, Lambert S (eds) Freshwater microplastics: emerging environmental contaminants? Springer, Heidelberg. doi:10.1007/978-3-319-61615-5_4
  17. Eerkes-Medrano D., Thompson R. C., Aldridge D. C. (2015). Microplastics in freshwater systems: a review of the emerging threats, identification of knowledge gaps and prioritisation of research needs. Water Res 75:63–82. doi:10.1016/j.watres.2015.02.012
  18. European Commission (2002). Methyloxirane (propylene oxide): summary risk assessment report. Institute for Health and Consumer Protection-European Chemicals Bureau
  19. Farrell P., Nelson K. (2013). Trophic level transfer of microplastic: Mytilus edulis (L.) to Carcinus maenas (L.) Environ Pollut 177:1–3 GESAMP (2015) Sources, fate and effects of microplastics in the marine environment: a global assessment. Joint Group of Experts on the Scientific Aspects of Marine Environmental Protection Reports and studies 90
  20. Gigault J., Pedrono B., Maxit B., Ter Halle A. (2016). Marine plastic litter: the unanalyzed nanofraction. Environ Sci Nano 3(2):346–350. doi:10.1039/c6en00008h
  21. Gottschalk F., Sonderer T., Scholz R. W., Nowack B. (2009). Modeled environmental concentrations of engineered nanomaterials (TiO2, ZnO, Ag, CNT, fullerenes) for different regions. Environ Sci Technol 43(24):9216–9222. doi:10.1021/es9015553
  22. Green D. S., Boots B., Sigwart J., Jiang S., Rocha C. (2016). Effects of conventional and biodegradable microplastics on a marine ecosystem engineer (Arenicola marina) and sediment nutrient cycling. Environ Pollut 208:426–434. doi:10.1016/j.envpol.2015.10.010
  23. Handy R. D., Owen R., Valsami-Jones E. (2008). The ecotoxicology of nanoparticles and nanomaterials: current status, knowledge gaps, challenges, and future needs. Ecotoxicology 17(5):315–325. doi:10.1007/s10646-008-0206-0
  24. Harrad S., Abdallah M. A-E., Rose N. L., Turner S. D., Davidson T. A. (2009). Current-use brominated flame betardants in water, sediment, and fish from English lakes. Environ Sci Technol 43(24):9077–9083. doi:10.1021/es902185u
  25. Harrison J. P., Schratzberger M., Sapp M., Osborn A. M. (2014). Rapid bacterial colonization of low-density polyethylene microplastics in coastal sediment microcosms. BMC Microbiol 14(232):014–0232. doi:10.1186/s12866-014-0232-4
  26. Klein S., Worch E., Knepper T. P. (2015). Occurrence and spatial distribution of microplastics in river shore sediments of the Rhine-main area in Germany. Environ Sci Technol 49(10): 6070–6076. doi:10.1021/acs.est.5b00492
  27. Klein S., Dimzon I. K., Eubeler J., Knepper T. P. (2017). Analysis, occurrence, and degradation of microplastics in the aqueous environment. In: Wagner M, Lambert S (eds) Freshwater microplastics: emerging environmental contaminants? Springer, Heidelberg. doi:10.1007/978-3-319-61615-5_3 Klemchuk P. P. (1990). Degradable plastics – a critical-review. Polym Degrad Stab 27(2): 183–202
  28. Kyrikou I., Briassoulis D. (2007). Biodegradation of agricultural plastic films: a critical review. J Polym Environ 15(2):125–150. doi:10.1007/s10924-007-0053-8
  29. Lambert S., Sinclair C. J., Bradley E. L., Boxall A. B. A. (2013). Effects of environmental conditions on latex dergadation in aquatic systems. Sci Total Environ 447:225–234. doi:10.1016/j.scitotenv.2012.12.067
  30. Lambert S, Sinclair C. J., Boxall A. B. A. (2014). Occurrence, degradation and effects of polymerbased materials in the environment. Rev Environ Contam Toxicol 227:1-53. doi:10.1007/978-3-319-01327-5_1
  31. Lambert S. (2015). Biopolymers and their application as biodegradable plastics. In: Kalia CV (ed) Microbial factories: biodiversity, biopolymers, bioactive molecules, vol 2. Springer India, New Delhi, pp 1–9. doi:10.1007/978-81-322-2595-9_1
  32. Lambert S., Wagner M. (2016a). Characterisation of nanoplastics during the degradation of polystyrene. Chemosphere 145:265–268. doi:10.1016/j.chemosphere.2015.11.078
  33. Lambert S., Wagner M. (2016b). Formation of microscopic particles during the degradation of different polymers. Chemosphere 161:510–517. doi:10.1016/j.chemosphere.2016.07.042
  34. Lambert, S., & Wagner, M. (2018). Microplastics are contaminants of emerging concern in freshwater environments: an overview. Springer International Publishing.
  35. Lithner D., Damberg J., Dave G., Larsson A. (2009). Leachates from plastic consumer products – screening for toxicity with Daphnia magna. Chemosphere 74(9):1195–1200. doi:10.1016/j.chemosphere.2008.11.022
  36. Lithner D., Nordensvan I., Dave G. (2012). Comparative acute toxicity of leachates from plastic products made of polypropylene, polyethylene, PVC, acrylonitrile-butadiene-styrene, and epoxy to Daphnia magna. Environ Sci Pollut Res 19(5):1763–1772. doi:10.1007/s11356-011-0663-5
  37. Liu E. K., He W. Q., Yan C. R. (2014). ‘White revolution’ to ‘white pollution’ – agricultural plastic film mulch in China. Environ Res Lett 9(9):091001. doi:10.1088/1748-9326/9/9/091001 Mattsson K., Hansson L. A., Cedervall T. (2015). Nano-plastics in the aquatic environment. Environ Sci Process Impacts 17:1712–1721. doi:10.1039/c5em00227c
  38. Muncke J. (2009) Exposure to endocrine disrupting compounds via the food chain: is packaging a relevant source? Sci Total Environ 407(16):4549–4559. doi:10.1016/j.scitotenv.2009.05.006
  39. Musee N. (2011).Simulated environmental risk estimation of engineered nanomaterials: a case of cosmetics in Johannesburg City. Hum Exp Toxicol 30(9):1181–1195. doi:10.1177/0960327110391387
  40. Nguyen Phuc T., Matsui Y., Fujiwara T. (2011). Assessment of plastic waste generation and its potential recycling of household solid waste in Can Tho City, Vietnam. Environ Monit Assess 175(1–4):23–35. doi:10.1007/s10661-010-1490-8
  41. Nizzetto L., Langaas S., Futter M. (2016). Pollution: Do microplastics spill on to farm soils? Nature 537(7621):488–488. doi:10.1038/537488b
  42. Njeru J. (2006). The urban political ecology of plastic bag waste problem in Nairobi, Kenya. Geoforum 37(6):1046–1058
  43. Nowack B., Bucheli T. D. (2007). Occurrence, behavior and effects of nanoparticles in the environment. Environ Pollut 150(1):5–22. doi:10.1016/j.envpol.2007.06.006
  44. Oberdörster E., Zhu S., Blickley T. M., McClellan-Green P., Haasch M. L. (2006). Ecotoxicology of carbon-based engineered nanoparticles: effects of fullerene (C60) on aquatic organisms. Carbon 44(6):1112–1120. doi:10.1016/j.carbon.2005.11.008
  45. Ogonowski M., Schur C., Jarsen A., Gorokhova E. (2016). The effects of natural and anthropogenic microparticles on individual Fitness in Daphnia magna. PLoS One 11(5):e0155063 Phuong N. N., Zalouk-Vergnoux A., Poirier L., Kamari A., Ch^atel A., Mouneyrac C., Lagarde F. (2016). Is there any consistency between the microplastics found in the field and those used in laboratory experiments? Environ Pollut 211:111–123. doi:10.1016/j.envpol.2015.12.035
  46. Rillig M. C. (2012). Microplastic in terrestrial ecosystems and the soil? Environ Sci Technol 46 (12):6453–6454. doi:10.1021/es302011r
  47. Scherer C., Weber A., Lambert S., Wagner M. (2017). Interactions of microplastics with freshwater biota. In: Wagner M, Lambert S (eds) Freshwater microplastics: emerging environmental contaminants? Springer Nature, Heidelberg. doi:10.1007/978-3-319-61615-5_8
  48. Seco Pon J. P., Becherucci M. E. (2012). Spatial and temporal variations of urban litter in Mar del Plata, the major coastal city of Argentina. Waste Manag 32(2):343–348. doi:10.1016/j.wasman.2011.10.012
  49. Setälä, O., Fleming-Lehtinen, V., & Lehtiniemi, M. (2014). Ingestion and transfer of microplastics in the planktonic food web. Environmental pollution, 185, 77-83. doi: 10.1016/j.envpol.2013.10.013
  50. Stevenson K., Stallwood B., Hart A. G. (2008.) Tire rubber recycling and bioremediation: a review. Biorem J 12(1):1–11. doi:10.1080/10889860701866263
  51. Syberg K., Khan F. R., Selck H., Palmqvist A., Banta G. T., Daley J., Sano L., Duhaime M. B. (2015). Microplastics: addressing ecological risk through lessons learned. Environ Toxicol Chem 34(5):945–953. doi:10.1002/etc.2914 Vlachopoulos J., Strutt D. (2003). Polymer processing. Mater Sci Technol 19(9):1161–1169. doi:10.1179/026708303225004738
  52. Wagner M., Scherer C., Alvarez-Mu~noz D., Brennholt N., Bourrain X., Buchinger S., Fries E., Grosbois C., Klasmeier J., Marti T, Rodriguez-Mozaz S, Urbatzka R, Vethaak A, Winther-Nielsen M, Reifferscheid G. (2014). Microplastics in freshwater ecosystems: what we know and what we need to know. Environ Sci Eur 26(1):1–9. doi:10.1186/s12302-014-0012-7
  53. Xu G, Wang QH, Gu QB, Cao YZ, Du XM, Li FS (2006a). Contamination characteristics and degradation behavior of low-density polyethylene film residues in typical farmland soils of China. J Environ Sci Health Part B 41(2):189–199. doi:10.1080/03601230500365069
  54. Xu J, Wang P, Guo WF, Dong JX, Wang L, Dai SG (2006b). Seasonal and spatial distribution of nonylphenol in Lanzhou Reach of Yellow River in China. Chemosphere 65(9):1445–1451. doi:10.1016/j.chemosphere.2006.04.042
  55. Zbyszewski M, Corcoran PL (2011). Distribution and degradation of fresh water plastic particles along the beaches of Lake Huron, Canada. Water Air Soil Pollut 220(1–4): 365–372. doi:10.1007/s11270-011-0760-6
  56. Harrad S., Abdallah M. A-E., Rose N. L., Turner S. D., Davidson T. A. (2009). Current-use brominated flame betardants in water, sediment, and fish from English lakes. Environ Sci Technol 43(24):9077–9083. doi:10.1021/es902185u
  57. Musee N. (2011).Simulated environmental risk estimation of engineered nanomaterials: a case of cosmetics in Johannesburg City. Hum Exp Toxicol 30(9):1181–1195. doi:10.1177/0960327110391387