Journals / Lale / 2026 / Cilt: 2 Sayı: 3

GEOMETRİ VE MATEMATİK BAĞLAMINDA TEZHİP SANATININ ANLAM BOYUTU

Asiye Kafalıer Dönmez(Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi)0000-0003-4217-9945
Journal
Lale
Pages
62–71
Publication Date
2021-01-22
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu çerçevede, anlamı yeniden üretmek, ürettikçe yeniden öğrenmek, bir anlama, anlamlandırma ve anlatma serüveni olarak ortaya çıkar.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Matematik, geometri ve tezhip desenlerinin sayfada estetik değerler ile bir araya getirilişinin uzun bir geçmişe sahip olduğu düşünülür.
📊
Key Findings & Data:Her bir tezhip uygulaması; tahayyül, tasarım, matematik ölçüm, altın oran, geometrik sistemler, desenler, çizgiler ve renk çeşitleri ile oluşan biçimler üzerine adım adım inşâ edilmektedir.
💡
Conclusion & Impact:Bu çerçevede, anlamı yeniden üretmek, ürettikçe yeniden öğrenmek, bir anlama, anlamlandırma ve anlatma serüveni olarak ortaya çıkar.
🔬Design:Sanat ve Edebiyat
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:tezhib · matematik · geometri

Özet

Matematik, geometri ve tezhip desenlerinin sayfada estetik değerler ile bir araya getirilişinin uzun bir geçmişe sahip olduğu düşünülür. Her bir tezhip uygulaması; tahayyül, tasarım, matematik ölçüm, altın oran, geometrik sistemler, desenler, çizgiler ve renk çeşitleri ile oluşan biçimler üzerine adım adım inşâ edilmektedir. Tarihi süreci içinde değişen ve gelişen tezhip sanatının rastgele tasarlanıp uygulanmadığı ve sadece görsel nitelikli olmadığı muhakkaktır. Diğer sanat eserlerinde olduğu gibi nitelikli tezhip uygulamalarının arka planında bir düşünce veya felsefe vardır. Tezhip sanatında; ruhu ve aklı etkileyen veya etkileşime açık eser niteliği taşıyan eserler üretmek esas olmalıdır. Bu çerçevede, anlamı yeniden üretmek, ürettikçe yeniden öğrenmek, bir anlama, anlamlandırma ve anlatma serüveni olarak ortaya çıkar.

🔖

Cite This Article

Dönmez, A. K. (2021). GEOMETRİ VE MATEMATİK BAĞLAMINDA TEZHİP SANATININ ANLAM BOYUTU. Lale, Cilt: 2 Sayı: 3, 62–71. https://ajindex.com/articles/1524329

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (12)

  1. Cevizci, A. (2010). Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları.
  2. Çoruhlu, Y. (2019). Türk Sanatında Hayvan Sembolizmi (3. bs.). İstanbul: Ötüken Yayınları.
  3. Coşkun, İ. (2008). Muhyiddin İbn Arabi’nin felsefesinde “Allah” mefhumu [İbnü’l Arabî özel sayısı]. Tasavvuf: İlmi ve Akademik Araştırmalar Dergisi, (22), 117-143.
  4. Critchlow, K. (1992). Islamic Patterns: An Analytical and Cosmological Approach. New York: Thames and Hudson.
  5. Kafalıer Dönmez, A. (2020). Anadolu Selçuklu döneminde Konya’da yapıldığı tespit edilen beş yazma eserin tezhip yönüyle incelenmesi ve günümüz anlayışı ile yorumu (Yayımlanmamış sanatta yeterlik tezi). Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı Tezhip Programı, İstanbul.
  6. Lings, M. (2005). Splendours of Qur’an calligraphy and illumination. Thesaurus Islamicus Foundation.
  7. Mülayim, S. (2008). Süslemeden tezyinata. Sanat tarihi metninin oluşumu: Araştırmacıya notlar (s. 25- 67) içinde. İstanbul: Numune Matbaacılık.
  8. Ögel, S. (1994). Anadolu’nun Selçuklu çehresi. İstanbul: Akbank Yayınları Kültür ve Sanat Kitapları.
  9. Öney, G. (1978). Anadolu’da Selçuklu Sanatı. Erişim adresi: https://avys.omu.edu.tr/storage/app/public/zuhal.yasar/129928/Anadoluda_Selcuklu_Sanati_- _Gonul_Oney.pdf
  10. Peker, A. U. (2017, Aralık). Selçuklu mimarisinde anlam. Kayseri BÜSAM Şehir Akademi 2017 Bahar Dönemi Konferansında sunulan bildiri.
  11. Şen, H. (2013). İslâm sanatında geometrik desenler. Türk İslâm Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi, VIII(15), 101-112.
  12. Schimmel, A. (2016). Sayıların gizemi (M. Küpüşoğlu, çev.). İstanbul: Kabalcı Yayınevi.