ARAP YAZI SİSTEMİ

Özet

Belli bir medeniyete sahip olan her milletin tarihinde yazının yeri oldukça büyüktür. Onun tarihi ve geçirdiği evreleri bilmek oldukça önemlidir. Zira Arap yazısı da, Latin yazısından sonra yeryüzünde en çok yayılmış yazıdır. Bu düşünceden hareketle hazırladığımız bu makalede Arap yazısının serüveni kısaca ele alınmış; Arap yazısının doğuşu, bulunan ilk yazılı anıtları, Arap yazısının gelişme safhaları ve Arapça yazı çeşitleri hakkında özlü bilgiler verilmiştir. Araplar önceleri, Güney Arabistan’da geliştirdikleri müsned denilen bir yazı kullanmışlardır. Sonra müsnedin yerini bugüne kadar gelen Arap yazısı almıştır. Bu yazı, bitişik Nabat yazısından gelişmiştir. Arap yazısının ise Kuzey Arabistan’da ve Sina yarımadasında hüküm sürmüş Nabatilerin kullandıkları Nabat yazısından türemiş olduğu konusunda ittifak edilmiştir. M.S. 328 yılında yazıldığı tahmin edilen Nabati harflerle yazılmış bulunan bir mezar taşı Arap dilinin en eski yazılı anıtıdır. Bugün İslâmiyet’ten önceki ve İslâm’ın ilk asrına ait kitâbelerin tedkiki, Arap yazısının Nabat yazısından türediğini, hatta onun gelişmiş bir devamı olduğunu ortaya koymaktadır. İslamiyet’in ilk yıllarında az da olsa yazıyı bilenlerin mevcut olduğu da bir gerçektir. Ancak İslâmiyet’le birlikte yazı birden bire yepyeni ve aydınlık bir safhaya girmiştir. İslamiyet’in öğretilebilmesi için Kur’an’ın yazılmasına gerek duyulduğundan, Peygamber tarafından yazı teşvik edilmiştir ki Kur’an, Arapların tarihinde ilk yazılı eserdir. Kur’ân’ın doğru okunmasını sağlamak için alınan tedbirlerle ve harekeleme faaliyetleriyle Arap yazısı diğer yazı türlerine oranla çok hızlı bir gelişme sağlamış, kısa sürede Kûfî ve Nesih yazıları dışında Kuzey Afrika’ da Magrib yazısı gibi yazı çeşitleri gelişmiştir.