Journals / Colloquium Anatolicum / 2011 / Sayı: 10

Chalkolithikum und bronzezeit im mittleren Schwarzmeergebiet der Türkei – ein Überblick über aktuelle forschungsergebnisse

Pages
49–86
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Hititlerle yaptıkları sonu gelmeyen savaşlar, özellikle de hava tanrısının dini merkezi olan Nerik kentinin el değiştirmesi Hitit yazılı kaynaklarında defalarca yer bulmaktadır ki bu metinler Kaşkaları tanımamızı sağlayan tek belgeleri oluşturur.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Türkiye’nin Orta Karadeniz Bölgesi uzun süren bir ihmalin ardından son yıllarda hak ettiği ilgiyi görmekte, gerek yüzey araştırmaları gerekse kazı şeklinde pek çok arkeolojik araştırmaya ev sahipliği yapmaktadır.
📊
Key Findings & Data:Bölgede kesinleşmiş en eski yerleşim evresi olan Geç Kalkolitik ve Erken Tunç Çağları kronolojik açıdan pek çok sorun içermekte ve araştırmacılar arasında yorum farklılıklarına sebep olmaktadır.
💡
Conclusion & Impact:Hititlerle yaptıkları sonu gelmeyen savaşlar, özellikle de hava tanrısının dini merkezi olan Nerik kentinin el değiştirmesi Hitit yazılı kaynaklarında defalarca yer bulmaktadır ki bu metinler Kaşkaları tanımamızı sağlayan tek belgeleri oluşturur.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Türkiye · Orta Karadeniz Bölgesi

Özet

Türkiye’nin Orta Karadeniz Bölgesi uzun süren bir ihmalin ardından son yıllarda hak ettiği ilgiyi görmekte, gerek yüzey araştırmaları gerekse kazı şeklinde pek çok arkeolojik araştırmaya ev sahipliği yapmaktadır. Bölgede kesinleşmiş en eski yerleşim evresi olan Geç Kalkolitik ve Erken Tunç Çağları kronolojik açıdan pek çok sorun içermekte ve araştırmacılar arasında yorum farklılıklarına sebep olmaktadır. Tarihlendirme denemelerinde esas alınan, çevre kültürlerle olan ilişkiler ve bu ilişkilerin sonucunda oluşmuş bir takım ortak buluntu gruplarıdır. Bahsi geçen çağda Orta Karadeniz Bölgesi’yle bağı olduğu bilinen bölgeler arasında İç Anadolu, Balkanlar ve Ege sayılabilir. Ne var ki Orta Karadeniz Bölgesi, tarihinin önemli bir kısmı boyunca kendine has çanak çömlek ve mimari özellikleri göstermekte, günümüz araştırmacıları için karşılaştırmalı bir tarihlendirmeyi zorlaştırmaktadır. En iyi İkiztepe’den tanıdığımız bu ilk yerleşim çağının karakteristik özellikleri, kerpiç, ahşap ve sazdan oluşan bir yapı tekniği, oldukça gelişmiş bir dokumacılık, ortak kullanılan fırınlar ve mezarlarda ortaya çıkan zengin metal buluntulardır. Kārum Çağı olarak da bilinen Orta Tunç Çağı’nın ilk evresinde Orta Karadeniz Bölgesi İç Anadolu kültürüne dâhil olmuştur. Orta Karadeniz Bölgesi’nde Geçiş Çağı veya Er-Hitit olarak da anılan bu dönemde bölge, ahşap mimarisi dışında tüm geleneksel kültür öğelerinden vazgeçmiş, İç Anadolu’yla tamamıyla paralel ilerleyen bir gelişim sergilemiştir. Assur ticaret yollarının Karadeniz kıyılarına kadar ulaştığı bilinmekle beraber hangi yerleşimlerin bu ticaret ağında aktif olarak yer aldığı bilinmemektedir. Yazılı kaynaklarda adı geçen ve dönemin iki önemli şehri olan Nerik ve Zalpa’nın yerleri henüz belirlenmemiştir ancak Nerik ve Oymaağaç eşleşmesi olası görünmektedir. Orta Tunç Çağı’nın ikinci yarısında bölgede ani bir değişim gözlenir. Kıyı kesimindeki tüm yerleşimler terk edilir, iç kesimler ise tamamen İç Anadolu kültür ağının bir parçası olur. Bu ani değişiklik, yarı göçebe bir hayat süren Kaşka toplumunun bölgede hâkimiyeti ele geçirmesine dayandırılmaktadır. Ne yaşayış tarzları ne de maddi kültürleri tarafımızca bilinen Kaşkalar Geç Tunç Çağı’nda da bölgede varlıklarını sürdürmüşlerdir. Hititlerle yaptıkları sonu gelmeyen savaşlar, özellikle de hava tanrısının dini merkezi olan Nerik kentinin el değiştirmesi Hitit yazılı kaynaklarında defalarca yer bulmaktadır ki bu metinler Kaşkaları tanımamızı sağlayan tek belgeleri oluşturur.

🔖

Cite This Article

BÜYÜKAKMANLAR, N. N. (2011). Chalkolithikum und bronzezeit im mittleren Schwarzmeergebiet der Türkei – ein Überblick über aktuelle forschungsergebnisse. Colloquium Anatolicum, Sayı: 10, 49–86. https://ajindex.com/articles/150079

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (8)

  1. Alkım, H. 1983 „Ein Versuch der Interpretation der Holzarchitektur von İkiztepe“, R. M. Boehmer – H. Hauptmann (Hrsg.), Beiträge zur Altertumskunde Kleinasiens. Festschrift für Kurt Bittel, Mainz am Rhein: 13–28.
  2. Alkım, U.B. – H. Alkım – Ö. Bilgi 1988 İkiztepe I. Birinci ve ikinci dönem kazıları (1974–1975) – The first and second seasons’ excavations (1974–1975), Ankara. 2003 İkiztepe II. Üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı, yedinci dönem kazıları (1976–1980),
  3. Ankara.
  4. Alp, S. 1962 „Eine hethitische Bronzestatuette und andere Funde aus Zara bei Amasya“, Anatolia – Anadolu VI 1961–1962, Ankara. 1979 “Maşat Höyük’te Keşfedilen Çivi Yazılı Hitit Tabletleri”, TTK VIII/1, Ankara: 165-196.
  5. Alparslan, M. 2011 “Hitit Tarih Sahnesi”, Aktüel Arkeoloji Dergisi 15, İstanbul: 86-95.
  6. Bakalakis, G. – A. Sakellariou 1998 Paradimi. Heidelberger Akademie der Wissenschaften. Internationale Interakademische Kommission für die Erforschung der Vorgeschichte des Balkans. Monographien Bd. II, Mainz am Rhein. Bauer, A. A. 2006 “Between the Steppe and the Sown: Prehistoric Sinop and Inter- Regional Interaction Along the Black Sea Coast”. D. L. Peterson – L. M. Popova – A. T. Smith (Hrsg.), Beyond the Steppe and the Sown. Proceedings of the 2002 University of Chicago Conference on Eurasian Archaeology, Leiden: 227-246.
  7. Begemann, F. – E. Pernicka – S. Schmitt-Strecker 1994 “Metal finds from Ilıpınar and the advent of arsenical copper”, Anatolica XX, Leiden: 203-219.
  8. Bilgi, Ö. 1983 “1981 Dönemi İkiztepe Kazıları”, 4. KST, Ankara: 49-54. 1984a “Metal Objects from İkiztepe – Turkey”, Beiträge zur Allgemeinen und Vergleichenden Archäologie 6, Mainz am Rhein: 31-96. 1984b “İkiztepe Kazılarının 1982 Dönemi Sonuçları”, 5. KST, Ankara: 87-89. 1985 “İkiztepe Kazılarının 1983 Dönemi Sonuçları”, 6. KST, Ankara: 55-63. 1986a “İkiztepe Kazılarında Ele Geçirilen Antropomorfik Figürinler Hakkında Genel Gözlemler”, TTK IX.1, Ankara: 133-134. 1986b “İkiztepe Kazılarının 1984 Dönemi Sonuçları”, 7. KST, Ankara: 111-118. 1987 “İkiztepe Kazılarının 1985 Dönemi Sonuçları”, 8. KST 1. Cilt, Ankara: 149-156. 1988 “İkiztepe Kazılarının 1986 Dönemi Sonuçları”, 9. KST 1. Cilt, Ankara: 169-179. 1989 “İkiztepe Kazılarının 1987 Dönemi Sonuçları ve Çevre Araştırmaları”, 10. KST 1. Cilt, Ankara: 201-210. 1990a “Metal Objects from İkiztepe – Turkey”, Beiträge zur Allgemeinen und Vergleichenden Archäologie 9-10, Mainz am Rhein: 119-219. 1990b “İkiztepe Kazılarının 1988 Dönemi Sonuçları ve Çevre Araştırmaları”, 11.KST 1.