Journals / Hastane Öncesi Dergisi / 2026 / Cilt: 11 Sayı: 2

ORGANIZATION OF PRE-HOSPITAL EMERGENCY HEALTH SERVICES IN BIOTERRORISM ATTACKS

BİYOTERÖR SALDIRILARINDA HASTANE ÖNCESİ ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ ORGANİZASYONU

Hande Kekreli Göylüsün(SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ, İZMİR DR. BEHÇET UZ ÇOCUK HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ)0009-0002-8860-9138
Gül Özlem Yıldırım(EGE ÜNİVERSİTESİ, ATATÜRK SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU)0000-0001-9534-8680
Pages
201–216
Publication Date
2026-08-18
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In this context, it is vital to increase the diagnostic capacities of laboratories, especially reference laboratories, and to ensure that all health personnel involved in the surveillance system are knowledgeable about these agents and supported, as this plays a critical role in national security.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bioterrorism refers to a type of attack aimed at creating panic, mass casualties, or serious economic damage through the intentional release of biological agents such as viruses, bacteria, and toxins.
📊
Key Findings & Data:Over the past thirty years, there has been a continuous increase in the number of bioterrorist attacks.
💡
Conclusion & Impact:In this context, it is vital to increase the diagnostic capacities of laboratories, especially reference laboratories, and to ensure that all health personnel involved in the surveillance system are knowledgeable about these agents and supported, as this plays a critical role in national security.
🔬Design:Derleme
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Biyoterörizm · Acil Sağlık Hizmetleri · Hazırlık.

Abstract

Bioterrorism refers to a type of attack aimed at creating panic, mass casualties, or serious economic damage through the intentional release of biological agents such as viruses, bacteria, and toxins. This phenomenon is considered an important manifestation of terrorism. Over the past thirty years, there has been a continuous increase in the number of bioterrorist attacks. It is crucial for health authorities to have a perspective on disaster medicine to effectively respond to health issues that may arise in such disaster situations. The aim of this study is to highlight the role and importance of pre-hospital emergency medical services during a bioterrorist attack, to identify effective intervention strategies, and to enhance the preparedness levels of healthcare workers. Additionally, it seeks to contribute to the development of the necessary knowledge and skills for early intervention, integrated service delivery, and effective management of the situation. One of the most effective methods of protection against potential attacks using biological weapon agents is to be prepared. In this context, it is vital to increase the diagnostic capacities of laboratories, especially reference laboratories, and to ensure that all health personnel involved in the surveillance system are knowledgeable about these agents and supported, as this plays a critical role in national security.

Özet

Biyoterörizm, virüsler, bakteriler ve toksinler gibi biyolojik ajanların kasıtlı olarak salınımı yoluyla panik, kitlesel kayıplar veya ciddi ekonomik zararlar yaratmayı hedefleyen bir saldırı türüdür. Bu durum, terörizmin önemli bir biçimi olarak kabul edilmektedir. Son otuz yılda, biyoterörist saldırıların sayısında sürekli bir artış gözlemlenmektedir. Sağlık yetkililerinin, bu tür afet durumlarında karşılaşabilecekleri sağlık sorunlarına etkin bir şekilde yanıt verebilmesi için afet tıbbı perspektifine sahip olmaları büyük bir önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, biyoterörist saldırı anında hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinin rolünü ve önemini vurgulamak, etkili müdahale stratejilerini belirlemek ve sağlık çalışanlarının hazırlık seviyelerini artırmaktır. Ayrıca, erken müdahale, entegre hizmet sunumu ve durumu etkili bir şekilde yönetmek için gerekli bilgi ve becerilerin geliştirilmesine katkıda bulunmaktır. Biyolojik silah ajanlarıyla gerçekleştirilebilecek saldırılara karşı en etkili koruma yöntemlerinden biri, hazırlıklı olmaktır. Bu bağlamda, başta referans laboratuvarlar olmak üzere, laboratuvarların tanı kapasitelerinin artırılması ve sürveyans sistemine dâhil olan tüm sağlık personelinin bu ajanlar hakkında bilgi sahibi olması ve desteklenmesi, ulusal güvenlik açısından kritik bir rol oynamaktadır.

🔖

Cite This Article

Göylüsün, H. K., Yıldırım, G. Ö. (2026). ORGANIZATION OF PRE-HOSPITAL EMERGENCY HEALTH SERVICES IN BIOTERRORISM ATTACKS. Hastane Öncesi Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 2, 201–216. https://doi.org/10.54409/hod.1588658

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (37)

  1. AFAD. (2022). Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP). T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. https://www.afad.gov.tr/turkiye-afet-mudahale-plani-tamp, 20.01.2026.
  2. AFAD. (2024). Biyolojik Silahların Özellikleri. T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. https://www.afad.gov.tr/kbrn/biyolojik-silahlarin-ozellikleri, 20.01.2026.
  3. Alexander, A, B, Masters, M, M, Warren, K. (2020). Caring for Infectious Disease in the Prehospital Setting: A Qualitative Analysis of EMS Providers’ Experiences and Suggestions for Improvement. Prehospital Emergency Care, 24 (1), 77-84. https://doi.org/10.1080/10903127.2019.1601313.
  4. Antosia, R, E, Cahill, J, D. (Editörler). (2006). Handbook of Bioterrorism and Disaster Medicine. Springer.
  5. Ayaz, T, Artuk, C. (2022). Yeni Nesil Savaşlar: Biyolojik Savaş ve Tıp. Turkiye Klinikleri Medical Ethics, Law and History-Special Topics, 8 (2), 25-29.
  6. Bağış, K, O, Gümüşsoy, S, Gökçay, G. (2024). Terörist Ataklarda Biyoterörizm. Editör G. Gökçay, S. Gümüşsoy. Biyolojik Tehditler ve Halk Sağlığı. 1. Baskı. Bidge Yayınları. ss: 42-64.
  7. Bashiri, A, Alizadeh Savareh, B, Ghazisaeedi, M. (2019). Klinik Karar Destek Sistemleri Aracılığıyla Hastane Öncesi Acil Bakımın Teşvik Edilmesi: Fırsatlar ve Zorluklar. Klinik ve Deneysel Acil Tıp, 6 (4), 288-296. https://doi.org/10.15441/ceem.18.032.
  8. Baysallar, M, Kenar, L. (2006). Biyoterörizm ve Dekontaminasyon Yönetimi. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi, 63 (1), 115-128.
  9. Cardoso, D, R, Cardoso, T, A. (2011). Bioterrorismo: Dados de uma História Recente de Riscos e Incertezas [Bioterrorism: Data of a Recent History of Risks and Uncertainties]. Ciencia & Saude Coletiva, 16 (Suppl. 1), 821-830. https://doi.org/10.1590/S1413-81232011000700013.
  10. Centers for Disease Control and Prevention. (2001). Biological and Chemical Terrorism: Strategic Plan for Preparedness and Response (MMWR Recommendations and Reports, Vol. 49, No. RR-4). U.S. Department of Health and Human Services. https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/rr4904a1.htm, 20.01.2026.
  11. Henderson, D, A. (2014). John Bartlett ve Biyoterörizm. Klinik Bulaşıcı Hastalıklar, 59 (Suppl. 2), S76-S79. https://doi.org/10.1093/cid/ciu393.
  12. Ditrich, H. (2017). The Transmission of the Black Death to Western Europe: A Critical Review of the Existing Evidence. Mediterranean Historical Review, 32 (1), 25-39. https://doi.org/10.1080/09518967.2017.1314920.
  13. Donohue, L. (2020). Pandemi Hastalığı, Biyolojik Silahlar ve Savaş. İnovasyon ve Coğrafya eJournal. https://doi.org/10.11126/stanford/9780804787420.003.0004.
  14. Dökümcü, G. (2022). Cerrahi Hemşirelerinde Koronavirüse Yönelik Anksiyete ve Standart Önlemlere Uyum Arasındaki İlişki. T.C. Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Edirne.
  15. Er, F, Bal, C. (2020). COVID-19 and Graphical Data Analysis. Osmangazi Journal of Medicine, 42 (4), 450-461. https://doi.org/10.20515/otd.735753.
  16. Güler, L, M, Yıldırım, G, Ö. (2022). Afet Tıbbı Açısından Terör Saldırılarında Hastane Öncesi Acil Sağlık Hizmetleri Organizasyonu ve Hastane Öncesi Acil Sağlık Çalışanlarının Sorumlulukları. Hastane Öncesi Dergisi, 7 (1), 109-121.
  17. Holliman, J. (2000). Emergency Medicine Response to Terrorism. Emergency Medicine Journal.
  18. Huigang, L, Menghui, L, Xiaoli, Z, Cui, H, Zhiming, Y. (2022). Biyolojik Silahlar Sözleşmesinin Geliştirilmesi ve Beklentileri. Biyogüvenlik ve Biyogüvenlik Dergisi. https://doi.org/10.1016/j.jobb.2021.11.003.
  19. Jansen, H, J., Breeveld, F, J, Stijnis, C, Grobusch, M, P. (2014). Biyolojik Savaş, Biyoterörizm ve Biyosuç. Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon: Avrupa Klinik Mikrobiyoloji ve Bulaşıcı Hastalıklar Derneği'nin Resmi Yayını, 20 (6), 488-496. https://doi.org/10.1111/1469-0691.12699.
  20. Kırçiçek, A, Arslantaş, D, İncedere, O, Öztaş, D, Ateş, A. (2020). Biyolojik Tehditler, Yeni Koronavirüs Hastalığı ve KBRN İçindeki Yeri. 5th International Congress on Woman and Child Health and Education, 27.
  21. Koch, L, Lopes, A, A, Maiguy, A, Guillier, S, Guillier, L, Tournier, J, N, Biot, F. (2020). Natural Outbreaks And Bioterrorism: How To Deal With The Two Sides Of The Same Coin?. Journal Of Global Health, 10(2), 020317. Https://Doi.Org/10.7189/Jogh.10.020317.
  22. Li, T, Zhang, Y, Yao, L, Bai, S, Li, N, Ren, S. (2023). Sağlık Çalışanlarında Biyoterörizm Hazırlığıyla İlgili Bilgi, Tutum ve Uygulamalar: Sistematik Bir İnceleme. Halk Sağlığında Sınırlar, 11, 1272738. https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1272738.
  23. Liu, F, Xu, D. (2018). Social Roles and Consequences in Using Social Media in Disasters: A Structurational Perspective. Information Systems Frontiers, 20, 693-711.
  24. Mohammadi, M, Abdollahimohammad, A, Firouzkouhi, M, Shivanpour, M. (2021). Challenges of Prehospital Emergency Staff in the COVID-19 Pandemic: A Phenomenological Research. Journal of Emergency Practice and Trauma, 8 (2), 99-103. https://doi.org/10.34172/jept.2021.35.
  25. Sar, S, Arslan, M, Sözen Şahne, B. (2017). Bioterrorism and Pharmacy Services. Marmara Pharmaceutical Journal, 21 (2).
  26. Souza, M, S, Silva, M, A, C, Silva, D, M, D, A, Lieberenz, L, V, A, Maia, M, A, Alves, M. (2021). Measures for the Prevention of COVID-19 Transmission for Prehospital Care Workers. Revista Rene, 22 (1), 1-10. https://doi.org/10.15253/2175-6783.20212262524.
  27. Spangler, D, Blomberg, H, Smekal, D. (2021). Prehospital Identification of COVID-19: An Observational Study. Scandinavian Journal of Trauma, Resuscitation and Emergency Medicine, 29 (1), 1-10. https://doi.org/10.1186/S13049-020-00826-6.
  28. Sülük, K, Akçay, G, H. (2021). COVID-19 Pandemi Sürecinde Üniversite Çalışanlarının Tıbbi Atık Bilgi Düzeylerinin İncelenmesi. Muş Alparslan Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 2 (2), 70-80.
  29. Şahin, H, Şahin Kavaklı, H, Doğan, Y. (2021). COVID-19 Pandemi Sürecinde Hastane Öncesi Acil Sağlık Personellerinde Enfeksiyon Kontrol Önlemlerinin Değerlendirilmesi. Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 23 (3), 444-452. https://doi.org/10.24938/kutfd.888352.
  30. Tapısız Öl, Kıykaç Altınbaş, Ş. (2020). Mikroorganizmalar Mavi Gezegende Bizden Çok Önce Vardı: Pandemiler Tarihi. Türk Kadın Sağlığı ve Neonatoloji Dergisi, 2 (2), 53-69.
  31. Türken, M, Köse, Ş. (2020). COVID-19 Bulaş Yolları ve Önleme. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dergisi, 30 (Ek Sayı), 36-42. https://doi.org/10.5222/terh.2020.02693.
  32. Van Aken, J, Hammond, E. (2003). Genetik Mühendisliği ve Biyolojik Silahlar. EMBO Raporları, 4. https://doi.org/10.1038/sj.embor.embor860.
  33. Walz, B, J, Bissell, R, A, Maguire, B, Judge, J, A. (2003). Vaccine Administration by Paramedics: A Model for Bioterrorism and Disaster Response Preparation. Prehospital and Disaster Medicine, 18 (4), 321-326. https://doi.org/10.1017/S1049023X00001278.
  34. Wani, A, K, Akhtar, N, Sena, S, Singh, J. (2022). Microbial Forensics: A Potential Tool for Investigation and Response to Bioterrorism. Health Sciences Review, 5, 100068.
  35. Yao, L, Zhang, Y, Zhao, C, Zhao, F, Bai, S. (2022). The PRISMA 2020 Statement: A System Review of Hospital Preparedness for Bioterrorism Events. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19 (23), 16257. https://doi.org/10.3390/ijerph192316257.
  36. Yıldırım, G, Ö, Balkaner, Ş. (2022). Hastane Öncesi Acil Sağlık Hizmetlerinde COVID-19 Tanılı Hastaların Nakil Organizasyonu-Kılavuz Arayışları. Hastane Öncesi Dergisi, 7 (2), 237-260. https://doi.org/10.54409/hod.1069383.
  37. Yüksel, A. (2021). Sağlık Hizmetlerinde Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Kullanımının Önemi. ASHD, 19 (2), 44-50.