Journals / Gıda ve Yem Bilimi Teknolojisi Dergisi / 2026 / Sayı: 36

A study on food label reading status of secondary school students

Ortaöğretim öğrencilerinin gıda etiketi okuma durumları üzerine bir araştırma

Murat Güner(1Sincan Pınarbaşı Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi)0009-0003-0288-6423
Melek Yaman(Ankara Hacı bayram Veli Üniversitesi)0000-0002-6281-0880
Pages
71–82
Publication Date
2026-03-12
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In addition, it was found that the most read food label information was the name of the food, the least read was the actual alcohol by volume for alcohol-containing beverages, the most read nutrition information was sugar and protein, the least read folate information and more than half of the nutrition information was never read by the students.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Objective: Food labels inform consumers about nutrients and guide them toward healthier choices.
📊
Key Findings & Data:The study group of this research, which was determined by “purposive sampling”, one of the non-random sampling methods, and conducted on students studying in the 9th and 10th grades of secondary education institutions in Yenimahalle district of Ankara province, consists of 400 students.
💡
Conclusion & Impact:In addition, it was found that the most read food label information was the name of the food, the least read was the actual alcohol by volume for alcohol-containing beverages, the most read nutrition information was sugar and protein, the least read folate information and more than half of the nutrition information was never read by the students.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Gıda etiketi · gıda etiketi okuma · ortaöğretim öğrencileri

Abstract

Objective: Food labels inform consumers about nutrients and guide them toward healthier choices. Developing the habit of reading food labels from an early age and turning it into a behavior is important in terms of reducing chronic diseases related to nutrition and protecting public health. This study was conducted to determine the food label reading status of secondary school students. Material and method: The research, which was conducted in quantitative method, was planned in the “survey” model. The study group of this research, which was determined by “purposive sampling”, one of the non-random sampling methods, and conducted on students studying in the 9th and 10th grades of secondary education institutions in Yenimahalle district of Ankara province, consists of 400 students. Research data were collected using the “questionnaire” technique. The data collection tool consists of 2 parts: “personal information form” and “form for determining food label reading habits and nutrition statement reading status”. Results and conclusion: As a result of the study, it was determined that the majority of secondary school students sometimes read food label information. In addition, it was found that the most read food label information was the name of the food, the least read was the actual alcohol by volume for alcohol-containing beverages, the most read nutrition information was sugar and protein, the least read folate information and more than half of the nutrition information was never read by the students. Half of secondary school students stated that food label information was sufficiently explanatory, while those who stated that it was not sufficiently explanatory indicated that the biggest shortcoming in food labels was that “the meaning of some abbreviations was not specified.” The main reason students who do not read food labels give for not doing so is that they “don't have time.”

Özet

Amaç: Gıda etiketleri tüketicileri besin maddeleri hakkında bilgilendirmekte ve daha sağlıklı tercihler yapmaya yönlendirmektedir. Gıda etiketi okuma alışkanlığının küçük yaşlardan itibaren kazanılması ve davranışa dönüştürülmesi beslenmeye bağlı kronik hastalıkların azaltılması ve toplum sağlığının korunması açısından önemlidir. Bu araştırma; ortaöğretim öğrencilerinin gıda etiketi okuma durumlarını belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Materyal ve yöntem: Nicel yöntemde gerçekleştirilen araştırma “tarama” modelinde planlanmıştır. Seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden “amaçlı örnekleme” ile belirlenen ve Ankara ili Yenimahalle ilçesindeki ortaöğretim kurumlarının 9. ve 10. sınıflarında öğrenim gören öğrenciler üzerinde yürütülen bu araştırmanın çalışma grubunu 400 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma verileri “anket” tekniği kullanılarak toplanmıştır. Veri toplama aracı “kişisel bilgi formu”, “gıda etiketi okuma alışkanlığı ile beslenme bildirimi okuma durumlarını belirleme formu” olmak üzere 2 bölümden oluşmaktadır. Tartışma ve sonuç: Araştırma sonucunda; ortaöğretim öğrencilerinin çoğunluğunun gıda etiketi bilgilerini bazen okuduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte gıda etiketi bilgilerinden en çok okunanın gıda adı, en az okunanının ise alkol içeren içeceklerde hacmen gerçek alkol derecesi bilgisi olduğu, beslenme bildirimi bilgilerinden; şeker ve protein bilgisinin en yüksek düzeyde okunduğu, folata ait bilgilerin ise en az düzeyde okunduğu ve beslenme bildirimi bilgilerinin yarıdan fazlasının öğrenciler tarafından hiçbir zaman okunmadığı tespit edilmiştir. Ortaöğretim öğrencilerinin yarısı gıda etiketi bilgilerinin yeterince açıklayıcı olduğunu belirtmiş, yeterince açıklayıcı olmadığını belirtenler ise gıda etiketlerindeki en büyük eksikliğin “bazı kısaltmaların ne anlama geldiğinin belirtilmemesi” olduğunu ifade etmiştir. Gıda etiketi okumayan öğrencilerin okumama nedenlerinin başında “zamanım yok” ifadesi yer almıştır.

🔖

Cite This Article

Güner, M., Yaman, M. (2026). A study on food label reading status of secondary school students. Gıda ve Yem Bilimi Teknolojisi Dergisi, Sayı: 36, 71–82. https://doi.org/10.56833/gidaveyem.1898818

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (25)

  1. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü. (2023). Türkiye Gıda Okuryazarlığı Stratejisi ve Eylem Planı 2022–2028. https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM/Belgeler/DB_Gida_Isletmeleri/Gida_Okuryazarligi_Eylem_Plani.pdf
  2. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2023). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem.
  3. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2024). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem.
  4. Ceyhun Sezgin, A., Ayyıldız, S. ve Efşan Durmaz, N. (2020). Gastronomi ve mutfak sanatları öğrencilerinin gıda etiketlerini okuma düzeyleri. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16 (Özel Sayı), 3321-3343. DOI: 10.26466/opus.686817.
  5. Der, H. (2024). Fenilketonüri tanısı konulmuş hastaların ve ailelerinin beslenmeyle ilişkili etiket okuma farkındalığı. (Yüksek lisans tezi) Cumhuriyet Üniversitesi Erişim: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
  6. Erbozkurt Özgün, Z. (2023). Sağlık çalışanlarında gıda etiketi okuma alışkanlığının ve bilgi düzeyinin ölçülmesi. (Yüksek lisans tezi) Karabük Üniversitesi Erişim: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
  7. Erem, S.,Yeşil, E., Ercan, A. ve Tayfur, M. (2018). Günlük yaşamda sıklıkla tüketilen çeşitli besinlerin etiket bilgilerinin değerlendirilmesi. Beslenme Diyet Dergisi, 46(1), 40-48. https://doi.org/10.33076/2018.bdd.286.
  8. Gültekin, B. (2019). Adölesanlarda sağlık algısının besin etiketi okuma alışkanlıkları üzerine etkisi. (Yüksek lisans tezi) Necmettin Erbakan Üniversitesi Erişim: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
  9. Güneş, F. E., Aktaç, Ş. ve Korkmaz, B.İ.O. (2014). Tüketicilerin gıda etiketlerine yönelik tutum ve davranışları. Akademik Gıda Dergisi, 12(3), 30-37. Erişim: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1186469
  10. Icer M.A. ve Gezmen Karadag M. (2023). Evaluation of ntrition label reading habits and knowledge levels among Turkish consumers: Implications for healthier food choices. Eur J Env Publıc Hlt. 2023;7(4):em0144. https://doi.org/10.29333/ejeph/13392
  11. Kan, E. (2019). Tüketicilerin besin etiketi okuma alışkanlıklarının ve etiket bilgi düzeylerinin incelenmesi: erzincan ili örneği. (Yüksek lisans tezi) Gazi Üniversitesi Erişim: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
  12. Kılınç, K.N. (2023). Bir beslenme danışma merkezine başvuran kadın tüketicilerin etiket okuma alışkanlıkları ve beslenme durumları ilişkisi. (Yüksek lisans tezi) Uludağ Üniversitesi Erişim: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
  13. Kızgın, Y. ve Tuncer, B. (2020). Türk gıda kodeksine göre gıda etiketi okuryazarlığının belirlenmesi: genç tüketiciler üzerinde bir araştırma. Busıness & Management Studıes: An Internatıonal Journal, 8(2), 1849-1865. Erişim: https://www.acarindex.com/pdfler/acarindex-55a93302-ac3b.pdf
  14. Koç, B. İ. (2022). Yetişkinlerde besin etiketi okuma alışkanlıkları ve paketli gıda tüketim sıklığının incelenmesi. (Yüksek lisans tezi) İstanbul Üniversitesi Erişim: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
  15. Köksoy Vayısoğlu, S., Öncü, E., Kara, A. ve Ateş, M. (2022). Yetişkinlerde tuz tüketim özellikleri ve etiket okuma alışkanlığıyla ilişkisi. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi, 10(2), 627-640. https://doi.org/10.33715/inonusaglik.1045511.
  16. Olaoye IJ, Olaoye DD, Adegbite AO, Ayandele JK and Olaoye ST (2024). Knowledge and perception of secondary students on food labels and safe nutrition in Kwara State. J. Agric. Food Environ. 5(1): 22-29. https://doi.org/10.47440/JAFE.2024.5105.
  17. Resmi Gazete. (2010). Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda Ve Yem Kanunu. Erişim: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2010/06/20100613-12.htm.
  18. Safitri, D. E. ve Rahayu, N. S. (2018). Pengaruh edukasi literasi label pangan terhadap pengetahuan siswa sekolah menengah pertama. Arsip Gizi Dan Pangan, 3(2), 91-95. Erişim: https://journal.uhamka.ac.id/index.php/argipa/article/view/1667/1064
  19. Türkiye Beslenme Rehberi. (2022). T.C. Sağlık Bakanlığı Yayın No: 1031, Ankara, 2022. Erişim: https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/saglikli-beslenme-ve-hareketli-hayatdb/Dokumanlar/Rehberler/Turkiye_Beslenme_Rehber_TUBER_2022_min.pdf
  20. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği. (2017). T.C. Resmi Gazete, Sayı: 29960(Mükerrer), 26.01.2017 Erişim: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/01/20170126M1-6.htm
  21. Uyan Kulcu, A. E. (2019). Bireylerin beslenme danışmanlığı hizmeti alma durumlarına göre besin etiketlerine yönelik bilgi, tutum ve davranışlarının belirlenmesi. (Yüksek lisans tezi) Selçuk Üniversitesi. Erişim: https://tez.yok.gov.tr/ UlusalTezMerkezi/
  22. World Health Organization. (2024). WHO Hakkında Erişim: https://www.who.int/about/ governance/constitution
  23. Yamane, T. (2001). Temel örnekleme yöntemleri, (Çeviren: A. Esin, C. Aydın, M. A. Bakır ve E. Gürbüsel). İstanbul: Litaratür.
  24. Yenimahalle Belediyesi. (2025). Yenimahalle Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı. Erişim:https://mlgp4climate.com/uploads/SECAPs/Yenimahalle%20Belediyesi%20SECAP.pdf
  25. Erem, S.,Yeşil, E., Ercan, A. ve Tayfur, M. (2018). Günlük yaşamda sıklıkla tüketilen çeşitli besinlerin etiket bilgilerinin değerlendirilmesi. Beslenme Diyet Dergisi, 46(1), 40-48. https://doi.org/10.33076/2018.bdd.286.