AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe article is based primarily on Ottoman and British archival documents.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Mauritius is a small state comprising four islands located in the Indian Ocean, southeast of Africa. Its most important city is Port Louis on the main island of Mauritius. In the early 19th century, the island of Mauritius passed from French to British control. The Ottoman Empire appointed its first consul to Port Louis on this island in 1860. There were two main reasons for appointing a consul to Mauritius, a small island quite distant from Ottoman territories. One was the island's commercial importance. However, the opening of the Suez Canal in 1869 diminished the island's commercial importance. The second reason was the Muslim population on the island. After the island became a British colony, labourers began to be sent from India to the region for employment purposes. Although Muslims had lived on the island before, the Muslim population began to increase with this wave of immigration. Three different individuals served as Ottoman consuls on the island of Mauritius. All three were French citizens. The first to be appointed was Henri Rosland. The second was Baron Gervais de Caila. He was succeeded by his son, Baron Horace de Caila, who was appointed as the last consul. In 1895, with the death of Baron Horace de Caila, the Ottoman consulate on the island of Mauritius was closed. Despite this, the demands of the Muslims of Mauritius for the reopening of the Ottoman consulate did not cease. The stance of Britain, rather than that of the Ottoman Empire, was decisive in the negative response to these demands. This article examines the appointment processes and activities of the consuls who served on the island of Mauritius, the demands of the island's Muslims for the reopening of the consulate, and the approaches of the Ottoman Empire and Britain to this demand. The article is based primarily on Ottoman and British archival documents.
Özet
Moritus, Hind Okyanusunda Afrika’nın güneydoğusunda yer alan dört adadan oluşan küçük bir devletidir. En önemli şehri ana ada Moritus’daki Port Louis şehridir. Moritus Adası XIX. yüzyılın başlarında Fransa’dan İngiltere’nin kontrolüne geçti. Osmanlı Devleti bu adadaki Port Louis şehrine ilk şehbenderini 1860 yılında tayin etti. Osmanlı topraklarına oldukça uzak ve küçük bir ada olan Moritus’a şehbender tayin edilmesini iki temel sebebi bulunmaktaydı. Bunlardan biri adanın ticari önemiydi. Fakat 1869 yılında Süveyş Kanalının açılmasıyla adanın ticari önemi de azaldı. İkincisi ise adadaki Müslüman nüfustu. Adanın İngiltere’nin bir sömürgesi haline gelmesinden sonra istihdam amacıyla Hindistan’dan bölgeye iş gücü sevk edilmeye başlandı. Her ne kadar daha önce de adada Müslümanlar yaşasa da bu göç dalgasıyla beraber Müslüman nüfus da artmaya başladı. Moritus adasında üç farklı isim Osmanlı şehbenderi olarak görev yapmıştır. Her üç isim de Fransa vatandaşıdır. İlk tayin edilen isim Henri Rostand idi. İkinci isim ise Baron Gervais de Caila’dır. Onun yerine ise son şehbender olarak oğlu Baron Horace de Caila şehbender olarak tayin edilmişti. 1895 yılında Baron Horace de Caila’nın vefatıyla Moritus/Moris Adasındaki Osmanlı şehbenderliği kapatıldı. Buna rağmen Moritus/Moris Müslümanlarının Osmanlı şehbenderliğinin yeniden açılmasına yönelik talepleri sona ermedi. Bu taleplere olumsuz yanıt verilmesinde Osmanlı Devleti’nden daha çok İngiltere’nin tutumu belirleyici oldu. Makalemizde Moritus adasında görev yapmış şehbenderlerin atanma süreçleri, faaliyetleri, ada Müslümanlarının şehbenderliğin yeniden açılması talepleri ve bu talebe Osmanlı Devleti ile İngiltere’nin yaklaşımları ele alınacaktır. Makalenin hazırlanmasında temel olarak Osmanlı ve İngiliz arşiv belgelerinden yararlanılmıştır.