AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe city is evaluated not as a self-emerging stage of social development, but as a form of social organization in which labor, power, and surplus product are concentrated through specific interest structures, and where interests are historically produced, redistributed, and legitimized.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study examines Korkut Tuna’s contributions to urban sociology, his critique of Western-centric urban theories, and the spatial organization of interest relations. Tuna’s approach offers a critical framework that prioritizes historical, cultural, and social context against universalist explanations that view the city merely as a product of modernization and industrialization. Developed along the axis of the East–West divide, this perspective demonstrates that urban phenomena are shaped by different interest regimes. Aiming to contribute to the literature, the study adopts a qualitative and theoretical approach, analyzing Tuna’s conception of the city through a text-based and critical reading, and reconceptualizes the city as spatial organization of interests. In this regard, his early works are examined to trace the spatial relocation of interests, linking it to migration and labor processes and revealing an indirect yet strong connection to the city. The city is evaluated not as a self-emerging stage of social development, but as a form of social organization in which labor, power, and surplus product are concentrated through specific interest structures, and where interests are historically produced, redistributed, and legitimized.
Özet
Bu çalışma, Korkut Tuna’nın şehir sosyolojisine yaptığı katkıları, Batı merkezli şehir teorilerine yönelttiği eleştiriler ve çıkar ilişkilerinin mekânsal örgütlenmesi bağlamında ele almaktadır. Tuna’nın yaklaşımı, şehri yalnızca modernleşme ve sanayileşmenin ürünü olarak gören evrenselci açıklamalara karşı, tarihsel, kültürel ve toplumsal bağlamı önceleyen eleştirel bir çerçeve sunmaktadır. Doğu–Batı ayrımı ekseninde geliştirilen bu yaklaşım, şehir olgusunun farklı toplumlarda farklı çıkar rejimleri tarafından biçimlendirildiğini ortaya koymaktadır. Literatüre özgün bir katkı amacıyla çalışma, hem nitel ve kuramsal bir yaklaşımla yürütülmüş hem de Tuna’nın şehir anlayışı metin temelli ve eleştirel biçimde analiz edilerek şehrin çıkar ilişkilerinin mekânsal örgütlenmesi olarak yeniden kavramsallaştırılması hedeflenmiştir. Bu kapsamda, Tuna’nın erken dönem çalışmaları üzerinden çıkarın mekânsal yer değiştirmesi incelenmiş, göç ve emek süreçleriyle ilişkisi kurularak şehirle dolaylı fakat güçlü bir bağ ortaya konulmuştur. Sonuç olarak şehir, kendiliğinden gelişen bir toplumsal aşama değil; emeğin, iktidarın ve artık ürünün belirli çıkar yapıları doğrultusunda yoğunlaştığı, çıkarın tarihsel olarak üretildiği, yeniden dağıtıldığı ve meşrulaştırıldığı bir toplumsal örgütlenme biçimi olarak değerlendirilmiştir.