AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe analysis results show that factors such as ethical compliance, professional attitude, sectoral compatibility, and financial awareness, which determine the nature of the relationship to be established with the client, have a more decisive impact.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
In this study, the criteria considered by certified public accountants in the client selection process were analysed using multi-criteria decision-making and aggregation techniques. In the first phase of the research, the 16 identified criteria were ranked by certified public accountants according to their importance levels. These rankings were evaluated using the Borda, Copeland, and RAT aggregation methods, and the seven most important criteria were determined. In the second stage of the research, the causal relationships between these identified criteria were examined using the DEMATEL method; it was revealed which criteria were more influential and which were more affected. The analysis results show that factors such as ethical compliance, professional attitude, sectoral compatibility, and financial awareness, which determine the nature of the relationship to be established with the client, have a more decisive impact. In contrast, it was found that criteria such as the client's payment capacity, regular business follow-up, and long-term business relationship are shaped as a result of these fundamental factors. In conclusion, it is emphasized that certified public accountants should consider not only financial indicators but also structural, behavioural, and ethical criteria in the client selection process.
Özet
Bu çalışmada, serbest muhasebeci mali müşavirlerin mükellef seçim sürecinde dikkate aldıkları kriterler, çok kriterli karar verme ve toplulaştırma teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın ilk aşamasında, belirlenen 16 kriter serbest muhasebeci mali müşavirler tarafından önem derecelerine göre sıralanmıştır. Bu sıralamalar, Borda, Copeland ve RAT toplulaştırma teknikleri aracılığıyla değerlendirilmiş ve en önemli yedi kriter belirlenmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında, belirlenen bu kriterler arasındaki nedensel ilişkiler DEMATEL yöntemi kullanılarak incelenmiş; hangi kriterlerin daha fazla etkileyici, hangilerinin ise daha fazla etkilenen konumda olduğu ortaya konmuştur. Analiz sonuçları, mükellefle kurulacak ilişkinin niteliğini belirleyen etik uygunluk, profesyonel tutum, sektörel uyum ve finansal bilinç gibi unsurların daha belirleyici bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Buna karşılık, mükellefin ödeme gücü, düzenli iş takibi ve uzun vadeli iş ilişkisi gibi kriterlerin, söz konusu temel unsurların bir sonucu olarak şekillendiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, serbest muhasebeci mali müşavirlerin mükellef seçim sürecinde yalnızca finansal göstergeleri değil, aynı zamanda yapısal, davranışsal ve etik kriterleri de dikkate almalarının önem taşıdığı vurgulanmaktadır.