AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe findings indicate that Syria—at the energy–security–legitimacy nexus—is a nodal point of multipolar rebalancing, and that durable peace requires a synchronized justice–security balance and an institutionalized transition.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This article examines, through a historical–analytical approach centered on the Syrian case, the continuity from the competition over routes in the Middle Ages to the post-9/11 geopolitics of “counterterrorism.” The study lays out, across the period from Syria’s post-Ottoman French mandate to Baʿath rule and from the 2011 uprisings to the institutionalization of proxy wars, the regime–opposition–non-state actor dynamics and the intersection of sectarian cleavages with regional/global power rivalry. Russia’s permanent military/logistical presence via Tartus and Hmeymim, its direct intervention in 2015, and its diplomatic maneuvering during the chemical-weapons crisis are assessed as a trajectory that, after the war in Ukraine, evolved into a strategy of “holding ground at minimal cost” and—together with the regime change at the end of 2024 (the 2025 transition period)—into an equation linking the status of the bases to the normalization agenda. On the U.S. dimension, the Bush Doctrine, the interventions in Afghanistan and Iraq, Obama’s partial softening, Trump’s approach of shifting transaction costs onto regional actors, and the continuity of “risk control” under Biden are considered alongside 2025 tendencies toward easing sanctions and reducing the military footprint. As for the EU, emphasis is placed on internal incoherences, the “Southern Neighborhood/Strategic Compass” framework, conditionality centered on Resolution 2254, and humanitarian-aid priorities. The findings indicate that Syria—at the energy–security–legitimacy nexus—is a nodal point of multipolar rebalancing, and that durable peace requires a synchronized justice–security balance and an institutionalized transition.
Özet
Bu makale, Orta Çağ’daki güzergâh rekabetinden 11 Eylül sonrası “terörizmle mücadele” jeopolitiğine uzanan sürekliliği, Suriye örneği merkezinde tarihsel-analitik bir yaklaşımla inceler. Çalışma, Suriye’nin Osmanlı sonrası Fransız mandasından Baas iktidarına, 2011 ayaklanmalarından vekâlet savaşlarının kurumsallaşmasına uzanan dönemde rejim-muhalefet-devlet dışı aktör dinamiklerini, mezhepsel ayrışma ile bölgesel/küresel güç rekabetinin kesişimini ortaya koyar. Rusya’nın Tartus ve Hmeymim üzerinden kalıcı askerî/lojistik varlığı, 2015’teki doğrudan müdahalesi ve kimyasal silah krizindeki diplomatik manevrası, Ukrayna savaşı sonrası “asgari maliyetle mevzi koruma” stratejisine ve 2024 sonundaki rejim değişimiyle (2025 geçiş süreci) üslerin statüsü-normalleşme denklemine evrilen çizgi olarak değerlendirilir. ABD boyutunda Bush Doktrini, Afganistan/Irak müdahaleleri, Obama’nın kısmi yumuşaması, Trump’ın işlem maliyetini bölgesel aktörlere yükleyen yaklaşımı ve Biden dönemindeki “risk kontrolü” devamlılığı, 2025’te yaptırımların gevşetilmesi ve askerî mevcudiyetin azaltılması yönelimleriyle birlikte ele alınır. AB’nin ise iç uyumsuzlukları, “Güney Komşuluğu - Stratejik Pusula” çerçevesi, 2254 sayılı karar eksenli şartlılık ve insani yardım odakları vurgulanır. Bulgular, Suriye’nin enerji-güvenlik-meşruiyet üçgeninde çok kutuplu bir yeniden dengelemenin düğüm noktası olduğunu, kalıcı barış için eşzamanlı adalet-güvenlik dengesi ve kurumsallaşmış geçişin zorunlu kaldığını göstermektedir.