Journals / Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi / 2019 / Cilt: 5 Sayı: 2

Aydınlanma, Karşı Aydınlanma ve Karşı Devrim Kavramlarına Kısa Bir Bakış

Fikret Çelik(KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ)0000-0002-4510-6912
Hayati Özgür(KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ)0000-0003-3661-4648
Pages
79–89
Publication Date
2019-12-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Fransız Devrimi, bu noktada tarihidir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Aydınlanma düşüncesi, Avrupa’nın modernleşme serüveninde bir kırılmayı ifade eder.
📊
Key Findings & Data:Ortaçağ’ın son dönemlerine dek götürülen, Rönesans’ın izinde toplumsal dinamiklerin dönüşümü hususunda kayda değer gelişmelere ev sahipliği yapan Avrupa modernleşmesinin seyri, XVIII. yüzyıla gelindiğinde değişmeye başlar.
💡
Conclusion & Impact:Fransız Devrimi, bu noktada tarihidir.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Aydınlanma · Karşı Aydınlanma · Modernleşme

Özet

Aydınlanma düşüncesi, Avrupa’nın modernleşme serüveninde bir kırılmayı ifade eder. Ortaçağ’ın son dönemlerine dek götürülen, Rönesans’ın izinde toplumsal dinamiklerin dönüşümü hususunda kayda değer gelişmelere ev sahipliği yapan Avrupa modernleşmesinin seyri, XVIII. yüzyıla gelindiğinde değişmeye başlar. Aydınlanmanın ayır edici vasfı, XIX.yüzyılda Avrupa’da yaşanan muazzam dönüşümün düşünsel temellerini atmış olmasında zuhur eder. Rönesans’ın açtığı yolda önemli bir ivme kazanan modernleşme olgusu, Aydınlanma ile birlikte köktenci bir hüviyete bürünmüştür. Bu anlamıyla aydınlanma, Avrupa’nın modernleşme serüveninde bir dönüm noktası olma özelliğine haizdir. Aydınlanma’nın birey anlatısı, özgür iradeye yaptığı vurgu ve akla yüklediği misyon, onun moderniteye dönük yüzünü oluşturur ki söz konusu kırılma da bu noktada tezahüre etmektedir. İsaiah Berlin’in özgün çalışmalarıyla literatüre kazandırdığı ve aydınlanmaya dair farklı bir eleştirel perspektif ortaya koyan “karşı aydınlanma” kavramı önemlidir. Bu söylem ve argümanlardan hareketle Berlin’in aydınlanmaya yöneltilen modern eksenli kimi eleştirileri öncelemesi bakımından büyük bir önem teşkil etmektedir. Karşı aydınlanma kapsamındaki fikirlerin çeşitli ideoloji ve disiplinlerle ilişkilendirilmesinin mümkün oluşu, kavrama dair farklı yaklaşım ve çalışmaların önünü açmaktadır. Karşı devrim olgusu, pratiği önceleyen bir nitelik taşımakta ve bu nedenle kavramsal çerçevesinin oluşturulması önemlidir. Bu cihette genelleyici hükümlerde bulunmak için, tarihte cereyan eden ya da teşebbüs düzeyinde kalan devrimleri incelemek gerekmektedir. Fransız Devrimi, bu noktada tarihidir.

🔖

Cite This Article

Çelik, F., Özgür, H. (2019). Aydınlanma, Karşı Aydınlanma ve Karşı Devrim Kavramlarına Kısa Bir Bakış. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, Cilt: 5 Sayı: 2, 79–89. https://ajindex.com/articles/1478330

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (33)

  1. Adadağ, Özgür,(2007), Fransız Devriminin Evrenselliği Üzerine, Muhafazakar Düşünce, Yıl:3, Sayı 11, Ankara
  2. Arendt, Hannah,(2012), Devrim Üzerine, Seçme Eserleri 7,İletişim Yay., İstanbul,
  3. Barret, William, (2016), İrrasyonel İnsan, Çev: Salih Özer, Hece Yay.,Ankara
  4. Beriş, Hamit Emrah, (2016), “Rönesans ve Reform, Yeni Bir dünyanın Eşiğinde”, Siyasi Düşünceler Tarihi, Editörler: Hamit Emrah Beriş-Fatih Duman, Orion Yay., Ankara
  5. Berlin, İsaiah, (2004), Romantikliğin Kökenleri, Çev: Mete Tunçay, Yapı Kredi Yay., İstanbul
  6. Berlin, İsaiah,(2008), Kirpi ile Tilki, Seçme Makaleler, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yay., İstanbul
  7. Berlin,İsaiah,(2016), İsaiah Berlin’le Konuşmalar, Söyleşi: Ramin Jahanbegloo, Çev: Zeynel Abidin Kılınç, Yapı Kredi Yay., İstanbul
  8. Berlin, İsaiah,(2016), Akıntıya Karşı, Fikirler Tarihi Üzerine Bir Deneme, Profil Yay., İstanbul
  9. Buhr, M.-Schroeder, W.-Barck, K.(y.t), “Aydınlanma Hareketi ve Felsefesi”, Birim Yay.
  10. Cassirer, Erns, (2007), Aydınlanma Çağının Düşünme Biçimi, Toplumbilim, Sayı 11,Ankara
  11. Cevizci, Ahmet, (2017), Aydınlanma Felsefesi, Felsefe Tarihi-4, Say Yay., Ankara.
  12. Ceylan, A.Yılmaz(2007), Edmund Burke’ün Muhafazakar Düşüncesinde “İyi Devrim” “Kötü Devrim” Ayrımı, Muhafazakar Düşünce, Yıl:3, Sayı:11, Ankara
  13. Çapan, Alişan, (2015), İsaiah Berlin: İki Özgürlük Arasında, On İki Levha Yay., İstanbul
  14. Çüçen, A. Kadir,(2005), Batı Aydınlanmasının Düşünsel Kökenleri ve Eleştirisi, Prof Dr. Süleyman Hayri Bolay Armağan Kitabı, Gazi Kitabevi, 115-122, Ankara
  15. Davies, Stephen,(2005), Aydınlanma, Liberal Düşünce, No:37, s.5-10,Ankara
  16. Doyle, William, (2001), Fransız Devrimi, Kültür Kitaplığı Dost Yay., Ankara
  17. Duman, Fatih,(2010), Aydınlanma Eleştirisinden Devrim Karşıtlığına, Liberte Yay., Ankara
  18. Güngör, Celalettin,(2007), Devrim Üzerine, Muhafazakar Düşünce, Sayı 11,Ankara
  19. Hampson, Norman, (1991), Aydınlanma Çağı, Çev: Jale Parla, Hürriyet Vakfı Yay.
  20. İrwing, M. Zeitlin,(1987), Aydınlanma: Felsefi Temeller, Çev: Mustafa Tekin, New Jersey
  21. Kant, İmmanuel, (2015), Seçilmiş Yazılar, Çev: Nejat Bozkurt, Sentez Yay., İstanbul
  22. Kaya, Yalçın,(2010), Aydınlanma Çağı ve Felsefesi, Tiglat Yay., İstanbul
  23. Kıllıoğlu, İsmail, (2015), Aydınlanma’nın Felsefi Temellerinin Tartışması II, İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, Sayı:5, İstanbul
  24. Köktaş, Mümin,(2016), “Aydınlanma”, Siyasal Düşünceler Tarihi, Editörler: Hamit Emrah Beriş-Fatih Duman, Orion Yay., Ankara
  25. Parker, David, (2000), Batı’da Devimler ve Devrimci Gelenek, 1560-1991, Çev: Kemal İnal, Dost Yay., Ankara
  26. Salihoğlu, Hüseyin,(1988), Alman Edebiyatında Fırtına ve Tepki, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Sayı 3, ss.199-208
  27. Timuçin, Afşar, (2007), Aydınlanma Düşüncesi, Toplumbilim, Sayı 11, Ankara
  28. West, David,(1998), Kıta Avrupa Felsefesine Giriş, Çev: Ahmet Cevizci, Paradigma Yay., İstanbul
  29. Barret, William, (2016), İrrasyonel İnsan, Çev: Salih Özer, Hece Yay.,Ankara
  30. Beriş, Hamit Emrah, (2016), “Rönesans ve Reform, Yeni Bir dünyanın Eşiğinde”, Siyasi Düşünceler Tarihi, Editörler: Hamit Emrah Beriş-Fatih Duman, Orion Yay., Ankara
  31. Buhr, M.-Schroeder, W.-Barck, K.(y.t), “Aydınlanma Hareketi ve Felsefesi”, Birim Yay.
  32. Duman, Fatih,(2010), Aydınlanma Eleştirisinden Devrim Karşıtlığına, Liberte Yay., Ankara
  33. Kant, İmmanuel, (2015), Seçilmiş Yazılar, Çev: Nejat Bozkurt, Sentez Yay., İstanbul