SavedAdd your journal

Journals / Aydın Tömer Dil Dergisi / 2026 / Cilt: 11 Sayı: 2

Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretenlerin Okuma Metinlerine Yönelik Algıları

Ufuk Sezer Kaynak(ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ BÖLÜMÜ)0009-0000-8526-5523
Yusuf Mete Elkıran(ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-8372-8555
Pages
627–656
Publication Date
2026-09-21
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Ayrıca metin hazırlanırken, kültür aktarımı, seviyeye uygunluk, güncel konular barındırması gibi özelliklere sahip olması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Yabancı dil öğreniminde, eğitim sürecinde öğrendikleri dil yapılarını pekiştirmek ve yeni dil yapılarını öğrenmek için yararlanılacak alanlardan birisi de okumadır.
📊
Key Findings & Data:Okuma becerisini geliştirmek için basılı materyallere ihtiyaç duyulmaktadır.
💡
Conclusion & Impact:Ayrıca metin hazırlanırken, kültür aktarımı, seviyeye uygunluk, güncel konular barındırması gibi özelliklere sahip olması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Yabancılara Türkçe öğretimi · okuma becerisi · okuma materyali

Özet

Yabancı dil öğreniminde, eğitim sürecinde öğrendikleri dil yapılarını pekiştirmek ve yeni dil yapılarını öğrenmek için yararlanılacak alanlardan birisi de okumadır. Okuma becerisini geliştirmek için basılı materyallere ihtiyaç duyulmaktadır. Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan basılı dokümanlar ihtiyaca cevap veremediği zamanlarda eğiticiler yeni ürünler ortaya koymaktadır. Buradan hareketle bu çalışmanın amacı yabancı dil olarak Türkçe öğreticilerinin basılı materyal üretimi hakkındaki görüşlerini belirlemektir. Araştırmada nitel yaklaşım yöntemlerinden görüşme tekniği benimsenmiştir. Araştırmada veri toplama yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmanın örneklem seçiminde amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Sonuç olarak yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan metinlerin bir kısmının seviyeye uygun olmadığı, alandaki bu eksikliğin giderilmesinde otantik metinlerden yararlanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca metin hazırlanırken, kültür aktarımı, seviyeye uygunluk, güncel konular barındırması gibi özelliklere sahip olması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

🔖

Cite This Article

Kaynak, U. S., Elkıran, Y. M. (2026). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretenlerin Okuma Metinlerine Yönelik Algıları. Aydın Tömer Dil Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 2, 627–656. https://ajindex.com/articles/1458748

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (53)

  1. Agius, S. J. (2013). Qualitative research: It’s value and applicability. In Psychiatrist 37, (6). https://doi.org/10.1192/pb.bp.113.042770
  2. Akın, E. ve Özenç, E. (2020). Yabancılara Türkçe öğretim kitaplarında kültür aktarımı ile metin ve görsel bütünlüğünün incelenmesi (ABC çocuklar için Türkçe öğretim A1-A2 seti). Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 207–229. https://doi.org/10.20493/birtop.750079
  3. Arıcı, A. F. ve Taşkın, Y. (2019). Okuma becerisinin diğer dil becerileriyle ilişkisi. International Journal of Field Education, 5(2), 185–194. https://doi.org/10.32570/ijofe.650240
  4. Arslan, G. ve Çifçi, S. (2024). The Use of Podcasts in Enhancing Discriminative Listening Skills of Turkish Learners Abroad: A1 Level. International Journal of Education and Literacy Studies, 12(1), 44–59. https:// doi.org/10.7575/aiac.ijels.v.12n.1p.44
  5. Aşçı, Y. ve Alican, Y. (2019). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde dinleme ve konuşma becerilerinin kazandırılmasına yönelik materyal geliştirme. Uluslararası Türk Kültürü Sempozyumu (Dil – Tarih – Coğrafya), 252–262.
  6. Ayverdi, A. (2020). Gazi TÖMER akademik okuma (C2) kitabındaki metinlerin kelime öğretimi açısından incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(4), 1234–1256. https://doi.org/10.16916/aded.489346
  7. Barın, E. (2004). Yabancılara Türkçe öğretiminde ilkeler. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD), (1), 19-30.
  8. Belet Boyacı, D. S. ve Güner, M. (2018). The impact of authentic material use on development of the reading comprehension, writing skills and motivation in language course. International Journal of Instruction, 11(2), 351–368. https://doi.org/10.12973/iji.2018.11224a
  9. Biçer, N. ve Alan, Y. (2017). Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan Yeni Hitit 3 ve İstanbul C1+ ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik düzeylerinin karşılaştırılması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(3), 1130-1139. https://doi.org/10.17860/mersinefd.328486
  10. Boylu, E. (2014). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen temel seviyedeki İranlı öğrencilerin yazma problemleri. Zeitschrift für die Welt der Türken / Journal of World of Turks, 6(2), 335–349.
  11. Bozorgian, H. (2012). The relationship between listening and other language skills in international English language testing system. Theory and Practice in Language Studies, 2(4), 657–663. https://doi.org/10.4304/ tpls.2.4.657-663
  12. Bölükbaş, F. ve Keskin, F. (2010). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde metinlerin kültür aktarımındaki işlevi. Turkish Studies, 5(4), 221– 235. http://doi.org/10.7827/TurkishStudies.1632
  13. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri (19th ed.). Pegem Akademi.
  14. Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research desing: Chosing among five approaches. Sage Publication.
  15. Değirmencioğlu, E., Botabekova, Z. ve Temur, Y. (2024). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan Yesevi Türkçe kitap setindeki okuma metinlerinin okunabilirlik düzeyleri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 13(1), 45–68.
  16. Demir, A. ve Açık, F. (2011). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kültürlerarası yaklaşım ve seçilecek metinlerde bulunması gereken özellikler. Türklük Bilimi Araştırmaları, (30), 51–72.
  17. Demirel, Ö. (2003). Yabancı dil öğretimi. Pegem Akademi.
  18. Erdem, M. D., Gün, M., Şengül, M. ve Şimşek R. (2012). Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan okuma metinlerinin öğretim elemanlarınca diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni ve işlevsel metin özellikleri kapsamında değerlendirilmesi. Turkish Studies, 7(4), 1399-1416. https://doi. org/10.7827/TurkishStudies.8020
  19. Field, J. (2009). Listening in the language classroom. Cambridge University Press.
  20. Fişekçioğlu, A. (2019). Yabancı dil öğretim süreçlerinde ders kitaplarında yer alacak metinlerin seçiminde kültür aktarımı. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(3), 2225–2243. https://doi.org/10.12981/mahder. 598017
  21. Gökmen, H. (2021). Yabancılar için Türkçe ders kitaplarındaki söz varlığı: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi yabancılar için Türkçe öğretim seti örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi.
  22. Gökoğlu, Y. (2023). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarının metin merkezli ölçütler bağlamında incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
  23. Grabe, W. (2009). Reading in a second language: Moving from theory to practice. Cambridge University Press.
  24. Grabe, W., & Stoller, F. L. (2013). Teaching and Researching Reading (2nd ed.). Routledge.
  25. Güleç, E. (2019). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Kullanılan Ders Kitaplarındaki Okuma Metinlerinin İncelenmesi: Gazi TÖMER Örneği. Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi, 2(2), 115-139.
  26. Günaydın, Y. ve Arıcı, A. F. (2020). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde etkileşimli okumanın konuşma becerisine etkisi. Ekev Akademi Dergisi, 24(83), 673–696. https://doi.org/10.17753/ekev1688
  27. Güneş, F. (2013). Türkçe öğretiminde metin seçimi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(1), 1-12. https://doi.org/10.16916/aded.16014
  28. Güzel, A. ve Barın, E. (2013). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi. Akçağ Yayınları.
  29. Karababa, C. Z. ve Taşkın Üstünsoy, S. (2012). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarının öğretmen görüşleri çerçevesinde değerlendirilmesi. Dil Dergisi, 0(157), 65–80. https://doi. org/10.1501/dilder_0000000175
  30. Koda, K. (2005). İnsights into second language reading: a cross-linguistic approach. Cambridge University Press.
  31. Güdek, G. ve Göçen, G. (2021). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde metin değiştirimi: Mustafa Kutlu’nun “Hayat Güzeldir” hikâyesi örneği. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, Ö10, 265-295. https://doi.org/10.29000/rumelide.1011415
  32. Kramsch, C. (2014). Teaching foreign languages in an era of globalization: Introduction. The Modern Language Journal, 98(1), 296–311.
  33. McGrath, I. (2002). Materials evaluation and design for language teaching. Edinburgh University Press.
  34. Memiş, M. R. (2016). Yabancı dil öğretiminde eğitim ortamı ve kültür aktarımı. Turkish Studies, 11(9), 605–616. http://doi.org/10.7827/TurkishStudies. 9506
  35. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Sage Publications.
  36. Mutlu, H. H. (2020). Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarında yer alan metinlerin okunabilirlik düzeylerinin incelenmesi. AVRASYA Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 8(22), 371-386. https://doi. org/10.33692/avrasyad.728455
  37. Mutlu, H. H. ve Gümüş, E. (2021). Akademik çalışmalara göre yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde karşılaşılan güncel sorunlar. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 13(25), 829–853. https://doi.org/10.38155/ksbd.884902
  38. Nan, C. (2018). Implications of interrelationship among four language skills for high school english teaching. Journal of Language Teaching and Research, 9(2), 418–423. https://doi.org/10.17507/jltr.0902.26
  39. Nation, I. S. P. & John, M. (2021). Teaching ESL/EFL reading and writing (2nd ed.). Routledge.
  40. Okur, Ş. ve Memiş, M. (2024). Yabancılara Türkçe öğretiminde metinlerin niteliği ve düzeyler arası geçişin değerlendirilmesi. Uluslararası Dil Eğitimi ve Öğretimi Dergisi, 7(2), 334–354. https://doi.org/10.37999/ udekad.1477488
  41. Osmanbegović-Bakšić, S. ve Miyanyedi, E. (2018). Yabancılara Türkçe öğretiminde okuma becerisinin Geliştirilmesinde gazetenin yer. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(76), 461–479. http://dx.doi. org/10.16992/ASOS.14040
  42. Özbay, M. (2009). Türkçe özel öğretim yöntemleri I. Öncü Kitap.
  43. Özdemir, Ş. ve Eroğlu, E. (2022). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yapılan metin uyarlama çalışmalarının betimsel analizi. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 10(3), 95–118. https:// doi.org/10.29228/ijlet.54050
  44. Şen, E. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde okuma becerisini geliştirmek üzere “Bellek Stratejileri”nin kullanımı. E-Dil, 64–83.
  45. Şimşek, P. (2017). Yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde temel materyaller: Okuma metinleri ve okuma kitapları. International Journal of Turkish Education Sciences, 2017(8), 211–225.
  46. Şimşek, P. (2022). Yabancılara Türkçe öğretiminde okuma metinleri ve yardımcı okuma kitapları. Paradigma Akademi Yayınları.
  47. Şimşek, R. (2021). Yumuşak güç göstergesi: Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde okuma metinleri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40(1), 423–440. https://doi.org/10.7822/omuefd.883909
  48. Tekşan, K. ve Kaynak, S. (2023). Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarının metin türleriyle metin altı sorular açısından incelenmesi. Ordu Üniversitesi SOBIAD, 13(3), 3271-3298. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1259433
  49. Temizyürek, F. ve Birinci, F. G. (2016). Yabancı dil öğretiminde otantik materyal kullanımı. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 54–62. https://doi.org/10.14686/buefad.v5i1.5000158999
  50. Temizyürek, M. (2021). Yedi İklim Türkçe ders kitabı B2 seviyesi okuma metinlerinin incelenmesi. Erciyes Akademi, 35(3), 1125–1146. https:// doi.org/10.48070/erciyesakademi.1192181
  51. Ye, W. & Liu, J. (2023). Exploring and modeling the reading-writing connection in EFL integrated writing. Frontiers in Psychology, 14(July), 1–12. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1161272
  52. Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
  53. Zhang, Y., Peng, H. & Bian, Y. (2020). Interplay between reading and writing under different teaching models: A study based on Chinese learning by Vhina’s ethnic minorities. Frontiers in Psychology, 11, 1–15. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.02150