Bu makalede Doğu Türkistan meselesinin tarihî arka perdesi ve günümüzde hala devam eden sorunlar ele alınmaktadır.
📌 3 Key Takeaways
🎯
Objective & Hypothesis:Çin Mançu İmparatorluğu 1878’de Çarlık Rusya’sının da yardımıyla Doğu Türkistan’da Atalık Gazi Yakup Beg’in öncülüğünde kurulan Kaşgariye Devleti’ni yıkarak Doğu Türkistan’ı tekrar işgal ettikten ve bu bölgede sözde “Xinjiang” eyaletini kurduktan sonra Doğu Türkistanlı Türkler işgalci güçlere karşı büyük mücadeleler vererek bölgede 1933 ve 1944 yıllarında iki defa “Doğu Türkistan” ismini taşıyan devlet kurmuşlardır.
📊
Key Findings & Data:Ancak bu devletler Çin ve Rus emperyalist güçlerinin kıskacı altında yok edildikten sonra Doğu Türkistan 1949’un Eylül’ünde tekrar Komünist Çin yönetimindeki kızıl ordu tarafından işgal edildi.
💡
Conclusion & Impact:Bu makalede Doğu Türkistan meselesinin tarihî arka perdesi ve günümüzde hala devam eden sorunlar ele alınmaktadır.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Doğu Türkistan · Uygurlar · Çin
Özet
Çin Mançu İmparatorluğu 1878’de Çarlık Rusya’sının da yardımıyla Doğu Türkistan’da Atalık Gazi Yakup Beg’in öncülüğünde kurulan Kaşgariye Devleti’ni yıkarak Doğu Türkistan’ı tekrar işgal ettikten ve bu bölgede sözde “Xinjiang” eyaletini kurduktan sonra Doğu Türkistanlı Türkler işgalci güçlere karşı büyük mücadeleler vererek bölgede 1933 ve 1944 yıllarında iki defa “Doğu Türkistan” ismini taşıyan devlet kurmuşlardır. Ancak bu devletler Çin ve Rus emperyalist güçlerinin kıskacı altında yok edildikten sonra Doğu Türkistan 1949’un Eylül’ünde tekrar Komünist Çin yönetimindeki kızıl ordu tarafından işgal edildi. Çinliler, son iki buçuk asırdan beri Doğu Türkistan’da aralıklarla devam eden Rus emperyalistlerin de desteği ile aralıklarla devam eden adeta bir soykırım politikası uygulamaktadır. Bu makalede Doğu Türkistan meselesinin tarihî arka perdesi ve günümüzde hala devam eden sorunlar ele alınmaktadır.
Çakan, V. (2023). TARİHTE VE BUGÜN DOĞU TÜRKİSTAN MESELESİ. Asya Araştırmaları Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 7 Sayı: Cumhuriyet’in 100. Yılına Armağan Özel Sayısı Özel Sayı, 1–6. https://doi.org/10.58640/asyar.1409222
Uygurların Kısaca Tarihi (Uygurca) Çin Azınlık Milletler Kısaca Tarihine Ait Mecmua. (1989). Uygurların Kısaca Tarihini Yazış Komisyonu. Urumçi.
Yakovleviç, Biçurin Nikita. (2018). Eskiçağlar ve Günümüzdeki Cungarya ve Doğu Türkistan’ın Tasviri. Çev., Gülnar Kara. Ankara: Gece Akademi Yayınları.