Journals / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi / 2026 / Cilt: 13 Sayı: 3

Historical Evolution of the Israel–United States–Iran Tension and the 2026 War: An Analysis from the Perspective of Regional Security and International Order

İsrail-ABD-İran Geriliminin Tarihsel Evrimi ve 2026 Savaşı: Bölgesel Güvenlik ve Uluslararası Dengeler Açısından Bir Analiz

Shadan Khairmohammad(DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-8704-8095
Hüsamettin İnaç(DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-6922-2010
Pages
1–13
Publication Date
2026-07-09
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings indicate that the rivalry cannot be explained solely through conventional power politics.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The strategic rivalry among Israel, the United States (US), and Iran constitutes one of the most complex and multidimensional geopolitical security challenges of the twenty-first century.
📊
Key Findings & Data:Its origins lie in the regional transformations that followed the 1979 Iranian Revolution, the expansion of proxy conflicts, and the persistent uncertainty surrounding Iran's nuclear program.
💡
Conclusion & Impact:The findings indicate that the rivalry cannot be explained solely through conventional power politics.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:2026 Verileri
⚙️Variables:İsrail-İran çatışması · ABD dış politikası · Ortadoğu güvenliği

Abstract

The strategic rivalry among Israel, the United States (US), and Iran constitutes one of the most complex and multidimensional geopolitical security challenges of the twenty-first century. Its origins lie in the regional transformations that followed the 1979 Iranian Revolution, the expansion of proxy conflicts, and the persistent uncertainty surrounding Iran's nuclear program. This triangular relationship has influenced not only the security architecture of the Middle East but also global energy markets, the nuclear non-proliferation regime, and the broader structure of international alliances. This study examines the historical evolution of Israel–US–Iran relations and evaluates their implications for regional security and the international order. The research adopts a qualitative approach based on document analysis, drawing upon scholarly literature, reports published by international organizations, United Nations documents, and reliable international news sources. The findings indicate that the rivalry cannot be explained solely through conventional power politics. Rather, historical memory, security perceptions, ideological orientations, nuclear deterrence, and the activities of non-state armed actors collectively shape the dynamics of the conflict. The study also examines developments related to 2026 within an analytical scenario designed to assess their potential implications for regional security. It concludes that the Israel–US–Iran rivalry remains one of the principal geopolitical forces shaping the contemporary Middle East security architecture and underscores the importance of strengthening diplomatic mechanisms, enhancing international monitoring arrangements, and promoting multilateral security cooperation to support long-term regional stability.

Özet

İsrail, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve İran arasındaki gerilim, 21. yüzyılın en karmaşık ve çok katmanlı jeopolitik güvenlik meselelerinden birini oluşturmaktadır. Bu rekabetin tarihsel temelleri, 1979 İran Devrimi sonrasında değişen bölgesel güç dengelerine, vekâlet çatışmalarının yaygınlaşmasına ve İran'ın nükleer programına ilişkin süregelen belirsizliklere dayanmaktadır. Söz konusu üçlü ilişki, yalnızca Ortadoğu'nun güvenlik mimarisini değil, küresel enerji piyasalarını, nükleer silahların yayılmasının önlenmesi rejimini ve uluslararası ittifak ilişkilerini de doğrudan etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı, İsrail-ABD-İran geriliminin tarihsel gelişimini incelemek ve bu sürecin bölgesel güvenlik ile uluslararası dengeler üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde doküman incelemesi yöntemine dayanmaktadır. Analizde akademik literatür, uluslararası kuruluş raporları, Birleşmiş Milletler belgeleri ve güvenilir uluslararası haber kaynaklarından yararlanılmıştır. Bulgular, taraflar arasındaki rekabetin yalnızca askerî güç dengeleriyle açıklanamayacağını; tarihsel hafıza, güvenlik algıları, ideolojik yönelimler, nükleer caydırıcılık ve devlet dışı silahlı aktörlerin çatışma dinamiklerini birlikte şekillendirdiğini göstermektedir. Çalışmada ayrıca 2026 yılına ilişkin gelişmeler, bölgesel güvenlik krizinin olası sonuçlarını değerlendirmeye yönelik analitik bir senaryo kapsamında ele alınmıştır. Sonuç olarak, İsrail-ABD-İran geriliminin Ortadoğu güvenlik mimarisini şekillendiren temel jeopolitik dinamiklerden biri olduğu; bölgesel istikrarın güçlendirilmesi için diplomatik mekanizmaların etkinliğinin artırılması, uluslararası denetim süreçlerinin desteklenmesi ve çok taraflı güvenlik iş birliğinin geliştirilmesinin önem taşıdığı değerlendirilmektedir.

🔖

Cite This Article

Khairmohammad, S., İnaç, H. (2026). Historical Evolution of the Israel–United States–Iran Tension and the 2026 War: An Analysis from the Perspective of Regional Security and International Order. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, Cilt: 13 Sayı: 3, 1–13. https://ajindex.com/articles/1443611

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (21)

  1. Al Jazeera. (2026, February 28). Israel and US strike Iran in coordinated operation, officials say. https://www.aljazeera.com/
  2. Associated Press. (2026, March 1). Iran's supreme leader killed in major attack by US and Israel. https://apnews.com/
  3. Atvur, S. (2020). Ortadoğu jeopolitiğinde kültürel yansımalar: Kültürel miras üzerine bir değerlendirme. Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 2(2), 81–110.
  4. BBC News. (2026, March 1). Khamenei's daughter and grandchild killed in attacks, state media says. https://www.bbc.com/news
  5. Birleşmiş Milletler. (2026, February 28). Secretary-General's remarks on the escalation of the Israel-Iran-US conflict. https://www.un.org/sg/en/content/sg/speeches
  6. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi. (2015). Resolution 2231 (2015): Adopted by the Security Council at its 7488th meeting on 20 July 2015 (S/RES/2231). https://digitallibrary.un.org/
  7. Çalışkan, K. (2008). Ortadoğu siyaseti ve toplumlarını anlama yolları. İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 39, 1–19.
  8. Çalık Topuz, Z. (2023). Orta Doğu'da devletler arası askeri anlaşmazlıkların modellenmesi. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, 10(2), 49–74. https://doi.org/10.26513/tocd.1312562
  9. Financial Times. (2026). Strait of Hormuz disruption sends shockwaves through energy markets. https://www.ft.com/
  10. International Atomic Energy Agency. (2018). Verification and monitoring in the Islamic Republic of Iran in light of United Nations Security Council Resolution 2231 (2015) (GOV/2018/47). https://www.iaea.org/
  11. İnaç, H. (2004). Identity problems of Turkey during the European Union integration process. Journal of Economic and Social Research, 6(2), 33–62.
  12. İnaç, H. (2018). The possibility of multicultural practice during the age of collective identities in line with Arab Spring. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, 65, 306–315.
  13. İnaç, H. (2021). Uluslararası güvenlik, yeni dünya düzeni ve Türkiye. Bilge Kültür Sanat Yayınları.
  14. Koç, M. A. (2020). Ortadoğu'ya bakışta alternatif bir perspektif olarak kimlik ve ideolojiler: Ortadoğu'yu kuran ideolojiler. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, 7(1), 247–252.
  15. Köse, H. (2024). The concept of the Middle East and the historical breaking points of the Middle East (1878–1979). Recent Period Turkish Studies, 45, 1–26.
  16. MacQueen, B. (2017). An introduction to Middle East politics. SAGE Publications.
  17. Maroufi, S. F., Sohrabi, H., Dabbagh Ohadi, M. A., Mohammadi, E., & Habibi, Z. (2022). Neurosurgery in 21st-century wars in the Middle East: Narrative review of literature. World Neurosurgery, 166, 184–190.
  18. Moghadam, V. M. (2020). Gender regimes in the Middle East and North Africa: The power of feminist movements. Social Politics, 27(3), 467–485. https://doi.org/10.1093/sp/jxaa019
  19. Pirinççi, F. (2019). Soğuk Savaş döneminde Orta Doğu. İçinde F. Pirinççi (Ed.), Orta Doğu'da siyaset (ss. 68–98). Anadolu Üniversitesi.
  20. Reuters. (2026, March 1). Iran hit with more strikes after Khamenei's death, Trump issues new warning. https://www.reuters.com/
  21. Yılmaz, R. (2020). Ortadoğu siyasetinde güç dengeleri ve İsrail. Siyasal Kitabevi.